چه کسانی نامزد خرید دومین خودروساز ایران هستند؟

 بعد از واگذاری مدیریت گروه صنعتی ایران خودرو به بخش‌خصوصی، حالا واگذاری گروه صنعتی سایپا جدی‌تر از همیشه دنبال می‌شود؛ اما آنچه واگذاری ایران‌خودرو و سایپا را از یکدیگر متمایز کرده، دخالت وزارت صمت به عنوان سیاستگذار فعلی خودرو است.

در واگذاری ایران‌خودرو، اگرچه  سیاستگذار خودرو در وزارت صمت، تنها تاکید بر این داشت که «موافق خصوصی‌سازی» خودرو است؛ اما با واگذاری مدیریت ایران‌خودرو به سهامدار اصلی این شرکت مخالف بود و از گوشه و کنار نیز شنیده می‌شد که وزارت صمت معتقد است سهامدار اصلی ایران‌خودرو برای مدیریت این شرکت اهلیت ندارد.

با این حال عبدالناصر همتی، وزیر پیشین اقتصاد، از جمله موافقان واگذاری مدیریت ایران‌خودرو بود که همین مسأله، خشم طیف خاصی از نمایندگان مجلس را برانگیخت؛ به نحوی که
عنوان می شود استیضاح همتی، به دو دلیل انجام شده است؛ یکی پیگیری عضویت ایران در FATF و دیگری واگذاری مدیریت ایران‌خودرو به بخش‌خصوصی؛ بنابراین به نظر می‌رسد که اگر وزارت صمت نیز در واگذاری مدیریت ایران‌خودرو دخالتی می‌کرد، حتما با واکنش نمایندگان مجلس روبه‌رو بود.

حالا اما قرار است در واگذاری شرکت سایپا بر خلاف ایران‌خودرو، وزارت صمت نقش فعالانه‌ای ایفا کند و این بار خود، اهلیت خریدار سهام گروه صنعتی سایپا را تایید کند.  

بر این اساس، با توجه به تصمیم دولت برای واگذاری سهام مدیریتی شرکت سایپا به بخش‌خصوصی، از خریداران احتمالی این سهام، شرکت‌های خصوصی یا مونتاژی خودروسازی کشور است. به‌ عنوان مثال، شرکت کرمان موتور تمایل خود را برای خرید سهام سایپا اعلام کرده است.

از شرکت‌های قطعه‌سازی نیز به عنوان خریداران احتمالی گروه صنعتی سایپا نام برده می‌شود.

برخی از قطعه‌سازان بزرگ کشور نیز علاقه‌مند به تملک سهام سایپا هستند. خریدار اصلی گروه صنعتی ایران‌خودرو، منسوب به قطعه‌سازی کروز است؛ بنابراین به نظر می‌رسد که برخی از  دیگر قطعه‌سازان بزرگ کشور در قالب یک کنسرسیوم در تکاپوی خرید سهام گروه صنعتی سایپا هستند. 

همچنین شرکت‌های صنایع غذایی و افراد متمول نیز به‌عنوان خریداران بالقوه سهام سایپا مطرح شده‌اند. برخی از شرکت‌های صنایع غذایی از دو سال گذشته که موضوع عرضه سهام دولتی خودروسازان مطرح شده، نسبت به خرید سهام دولت ابراز علاقه کرده بودند که به نظر می‌رسد با توجه به پیگیری وزارت صمت در حوزه اهلیت داشتن خریدار سهام خودروسازی، حضور این شرکت‌ها منتقی شود. 

از سوی دیگر برخی منابع از تمایل خودروسازان چینی برای خرید سهام سایپا خبر داده‌اند.

در این زمینه نیز از شرکت چانگان نام برده شده که حضور این شرکت نیز بستگی به شرایط سیاسی و اقتصادی 1404 دارد. اگر سال آینده تحریم‌ها تشدید شود، حضور خودروسازان چینی فعال در ایران نیز با اما و اگر هایی روبه‌رو خواهد بود؛ همچون اتفاقی که در سال 97 رخ داد و شرکای چینی خودروسازی ایران را ترک کردند.

با این حال، هنوز هیچ گزینه‌ای به‌صورت قطعی برای خرید سهام سایپا مشخص نشده است، اما به نظر می‌رسد که سیاستگذار برای واگذاری سایپا روزهای سختی را پیش رو دارد؛ چرا که این شرکت به واسطه سهام های تودلی شرایط پیچیده ای برای واگذاری دارد.