احتمال افزایش حقوق ورودی خودروهای وارداتی به حداقل ۱۰۰ درصد، در کنار مطرح شدن واگذاری امتیاز ثبت سفارش خودرو در بورس کالا، ابهامات تازهای را درباره آینده واردات و قیمت خودرو در ایران ایجاد کرده است.
مهدی دادفر، عضو هیاتمدیره انجمن واردکنندگان خودرو، با اشاره به مصوبه جدید مربوط به تعرفه واردات خودرو گفت: هنوز ابلاغ رسمی این مصوبه انجام نشده است، اما به نظر میرسد تصمیمگیری درباره افزایش تعرفهها جدی است و در صورت اجرای آن، بازار خودروهای وارداتی و داخلی با تغییرات قیمتی مواجه خواهد شد.

دادفر با انتقاد از نحوه تصمیمگیری درباره تعرفههای واردات خودرو اظهار کرد: آنچه در مصوبه منتشرشده دیده میشود، افزایش حقوق ورودی خودروها به حداقل ۱۰۰ درصد است. با این حال، برای بررسی دقیق ابعاد این تصمیم، لازم است مسئولانی که در تدوین این مصوبه نقش داشتهاند، درباره جزئیات و نحوه اجرای آن توضیح دهند.
وی افزود: در شرایط فعلی، هنوز مشخص نیست این تصمیم دقیقاً با چه سازوکاری اجرا خواهد شد و جزئیات آن برای فعالان بازار خودرو نیز بهطور کامل روشن نیست. به همین دلیل، لازم است مسئولان مربوطه درباره مفاد مصوبه و نحوه محاسبه تعرفهها شفافسازی کنند.
تعرفه خودروهای برقی چه تغییری میکند؟
عضو هیاتمدیره انجمن واردکنندگان خودرو درباره وضعیت تعرفه واردات خودروهای برقی نیز به دیده بان ایران گفت: در اطلاعاتی که از مصوبه منتشرشده در دسترس است، افزایش حقوق ورودی به ۱۰۰ درصد مطرح شده، اما جزئیات مربوط به خودروهای برقی باید بهطور جداگانه بررسی شود. دادفر ادامه داد: در متن مورد بررسی، برای خودروهای مناطق آزاد نیز حقوق ورودی ۶۰ درصدی مطرح شده است؛ با این حال، وضعیت خودروهای برقی و میزان تعرفه آنها نیازمند بررسی دقیقتر متن مصوبه است و نمیتوان بدون دسترسی به جزئیات، درباره نرخ نهایی آنها اظهارنظر قطعی کرد.
انتقال منابع تعرفهای به طرح کالابرگ
وی با اشاره به بخش دیگری از مصوبه توضیح داد: بر اساس مفاد مطرحشده، قرار است منابع حاصل از این تصمیم در چارچوب درآمدهای خزانهداری کل کشور قرار گیرد و رقمی تا سقف ۱۵۰ هزار میلیارد تومان برای تامین منابع کالابرگ در نظر گرفته شود. دادفر تاکید کرد: بررسی این بخش از مصوبه نشان میدهد که تصمیم جدید تنها به تغییر تعرفه واردات خودرو محدود نیست و موضوع تامین منابع مالی و نحوه تخصیص درآمدهای حاصل از آن نیز در این تصمیم مورد توجه قرار گرفته است.
فروش امتیاز ثبت سفارش خودرو در بورس کالا
عضو هیاتمدیره انجمن واردکنندگان خودرو با اشاره به موضوع واگذاری امتیاز واردات خودرو از طریق بورس کالا گفت: یکی دیگر از بخشهای مطرحشده، عرضه امتیاز ثبت سفارش خودرو در بورس کالاست؛ موضوعی که پیشتر نیز درباره آن بحثهایی مطرح شده بود، اما سازوکار اجرایی آن همچنان ابهاماتی دارد.
وی برای توضیح این سازوکار افزود: در چنین روشی ممکن است برای واردات هر مدل خودرو، تعداد مشخصی واحد یا امتیاز ثبت سفارش تعریف شود. برای مثال، اگر واردات یک خودروی مشخص به ۵۰ واحد امتیاز نیاز داشته باشد، متقاضی باید این تعداد واحد را تهیه کند تا امکان ثبت سفارش آن خودرو را به دست آورد.
دادفر ادامه داد: در این شرایط، واحدهای مربوط به ثبت سفارش در بورس کالا عرضه میشوند و متقاضیان برای خرید آنها با یکدیگر رقابت میکنند. بنابراین، قیمت هر واحد میتواند در جریان رقابت افزایش پیدا کند و هزینه نهایی دسترسی به امتیاز ثبت سفارش نیز از این طریق بالا برود.
وی با اشاره به ابهامات موجود در این زمینه تصریح کرد: هنوز سازوکار دقیق این روش برای فعالان بازار روشن نیست و باید مشخص شود که امتیازها چگونه تعریف میشوند، چه تعداد واحد برای واردات هر خودرو در نظر گرفته خواهد شد و قیمت نهایی آنها بر چه اساسی تعیین میشود.
افزایش حداقل ۳۰ درصدی قیمت خودروهای وارداتی
دادفر درباره آثار احتمالی افزایش تعرفهها بر بازار خودرو به دیده بان ایران گفت: برداشت من این است که در صورت اجرای این تصمیم، قیمت خودروهای وارداتی صفرکیلومتر دستکم ۳۰ درصد افزایش پیدا میکند.
وی افزود: افزایش هزینه واردات فقط بر خودروهای صفرکیلومتر اثر نمیگذارد، بلکه خودروهای کارکرده وارداتی نیز ممکن است با افزایش قیمت مواجه شوند. از سوی دیگر، با توجه به ارتباط قیمتی میان خودروهای وارداتی و داخلی، احتمال انتقال بخشی از این افزایش هزینه به بازار خودروهای داخلی نیز وجود دارد.
عضو هیاتمدیره انجمن واردکنندگان خودرو در پایان با اشاره به ابهامات موجود در جزئیات مصوبه خاطرنشان کرد: تا زمانی که متن نهایی ابلاغ و سازوکار اجرای آن بهصورت شفاف اعلام نشود، نمیتوان درباره تمام آثار این تصمیم با قطعیت اظهارنظر کرد؛ با این حال، اجرای چنین سیاستی میتواند بر قیمت خودروهای وارداتی و بهتبع آن بر بازار خودروهای داخلی اثرگذار باشد.