حمله خودروسازان چینی به بازار لوکس اروپا

 در شرایطی که طی سال‌های گذشته چین به‌عنوان تولیدکننده خودرو‌های برقی ارزان‌قیمت و پیشرفته شناخته می‌شد، اکنون شرکت‌هایی مانند Geely و Nio با عرضه مدل‌های پریمیوم مجهز به فناوری‌های پیشرفته و در عین حال با قیمت‌هایی به‌مراتب پایین‌تر از رقبا، عملا وارد قلمروی برند‌های لوکس آلمانی شده‌اند. این تغییر مسیر در حالی رخ می‌دهد که بازار جهانی خودرو طی سه سال اخیر درگیر جنگ قیمتی در حوزه خودرو‌های برقی بوده و حالا این رقابت به مرحله جدیدی با محوریت «ارزش در برابر قیمت» وارد شده است؛ مرحله‌ای که می‌تواند توازن قدرت در صنعت خودرو را به شکل محسوسی تغییر دهد.

نمایشگاه خودرو پکن که از روز جمعه آغاز به کار می‌کند، میزبان رونمایی از ۱۸۱ مدل جدید و ۷۱ خودروی مفهومی خواهد بود؛ آماری که به‌خوبی نشان‌دهنده شدت رقابت و سرعت تحولات در بزرگ‌ترین بازار خودروی جهان است. در این میان، تمرکز ویژه بر خودرو‌های شاسی‌بلند بزرگ و لوکس، به‌ویژه مدل‌هایی موسوم به «سری ۹»، نشان می‌دهد خودروسازان چینی نه‌تنها در پی افزایش سهم بازار داخلی هستند، بلکه به‌دنبال تثبیت جایگاه خود در سگمنت‌های سودآور جهانی نیز هستند. این استراتژی در شرایطی دنبال می‌شود که خودروسازان آلمانی مانند Mercedes-Benz، BMW، Porsche و Audi با کاهش قابل‌توجه فروش در بازار چین مواجه شده‌اند. بر اساس داده‌های موجود، فروش تجمعی این شرکت‌ها در چین از حدود ۵.۱‌میلیون دستگاه در سال ۲۰۱۹ به ۳.۸۵‌میلیون دستگاه کاهش یافته که بیانگر افتی نزدیک به ۲۵ درصد است؛ روندی که نشانه‌ای از تضعیف جایگاه برند‌های اروپایی در مهم‌ترین بازار جهانی خودرو محسوب می‌شود.

همزمان با کاهش تقاضا در بازار داخلی چین، خودروسازان این کشور به‌طور فزاینده‌ای به بازار‌های خارجی چشم دوخته‌اند. اشباع بازار داخلی پس از جنگ قیمتی و فشار بر حاشیه سود، شرکت‌های چینی را به سمت توسعه حضور جهانی سوق داده است. در این میان، توانایی این شرکت‌ها در جذب هزینه‌های ناشی از تعرفه‌های اتحادیه اروپا بر خودرو‌های برقی و همچنان حفظ قیمت‌های رقابتی، یکی از مزیت‌های کلیدی آنها به‌شمار می‌رود. افزون بر این، خودرو‌های هیبریدی و بنزینی چینی نیز مشمول این تعرفه‌ها نیستند و همین موضوع، دست آنها را برای رقابت در بازار‌های بین‌المللی بازتر کرده است. این تحولات در شرایطی رخ می‌دهد که بازار خودروی چین خود با افت تقاضا مواجه است؛ به‌طوری‌که فروش خودرو در سه‌ماه نخست سال جاری حدود ۱۸درصد کاهش یافته و پیش‌بینی می‌شود این بازار در کوتاه‌مدت در بهترین حالت در وضعیت رکودی باقی بماند. کاهش یا حذف یارانه‌ها نیز روند رشد خودرو‌های برقی و هیبریدی را کند کرده و بر پیچیدگی شرایط افزوده است.

در این میان، معرفی محصولات جدید با سطح بالایی از فناوری، بخشی از راهبرد خودروسازان چینی برای عبور از رقابت صرف قیمتی است. به‌عنوان نمونه، برند پریمیوم زیکر از زیرمجموعه جیلی، به‌تازگی یک خودروی شاسی‌بلند هیبریدی بزرگ با قابلیت‌هایی همچون افزایش ارتفاع بدنه در زمان تصادف جانبی و امکان حرکت خودکار از محل پارک با اشاره دست معرفی کرده که با قیمتی کمتر از ۵۳ هزار دلار عرضه می‌شود. این در حالی است که مدل‌های مشابه از برند‌های آلمانی با قیمت‌هایی به‌مراتب بالاتر به بازار عرضه می‌شوند؛ موضوعی که نشان می‌دهد شکاف قیمتی در کنار پیشرفت فناوری، به یکی از ابزار‌های اصلی رقابت چینی‌ها تبدیل شده است. چنین روندی نه‌تنها برای خودروسازان اروپایی، بلکه برای شرکت‌های آمریکایی مانند General Motors، Ford Motor و Stellantis نیز تهدیدی جدی محسوب می‌شود؛ به‌ویژه در بخش خودرو‌های شاسی‌بلند بزرگ که همواره یکی از سودآورترین حوزه‌های فعالیت این شرکت‌ها بوده است.

در کنار تحولات سمت عرضه، تغییرات رفتاری در سمت تقاضا نیز نقش مهمی در این جابه‌جایی قدرت ایفا می‌کند. میانگین سن خریداران خودرو در چین افزایش یافته و به بیش از ۴۰ سال رسیده است، درحالی‌که خانواده‌ها بیش از گذشته به‌دنبال خودرو‌های بزرگ‌تر و مجهزتر هستند. از سوی دیگر، نسل جوان تمایل کمتری به برند‌های سنتی با تکیه بر میراث تاریخی دارند و بیشتر جذب فناوری‌های نوین و نوآوری‌های ارائه‌شده توسط برند‌های داخلی می‌شوند. این تغییر نگرش باعث شده مزیت تاریخی برند‌های آلمانی در حوزه اعتبار و سابقه، تا حدی تضعیف شود. کارشناسان معتقدند آنچه امروز در بازار چین در حال وقوع است، تا چند سال پیش غیرقابل تصور بود؛ اینکه مصرف‌کنندگان چینی، خودرو‌های لوکس داخلی را به برند‌های مطرح خارجی ترجیح دهند. با این حال، هنوز مشخص نیست این تغییر الگو تا چه حد در بازار‌های خارج از چین، به‌ویژه در اروپا، تکرار خواهد شد؛ بازاری که در آن برند‌های آلمانی همچنان به‌عنوان نماد کیفیت و مهندسی برتر شناخته می‌شوند و تغییر این ذهنیت، چالشی جدی برای خودروسازان چینی خواهد بود.