تولید خودروسازان روی دست انداز ارز

 بر اساس گزارشی که خودروسازان به سازمان بورس ارائه داده‌اند، سه خودروساز بزرگ کشور از ابتدای سال‌جاری تا انتهای دی‌ماه ۶۶۹‌هزار و ۶۸۶ دستگاه خودروی سواری تولید کرده‌اند. این در شرایطی است که این رقم در مدت مشابه سال ۱۴۰۳ به ۷۲۰‌هزار و ۵ دستگاه می‌رسید، بنابراین در مدت زمان یاد‌شده، خودروسازان ۵۰ هزار و ۳۱۹دستگاه معادل ۷‌درصد کمتر خودروی سواری تولید کرده‌اند، بنابراین می‌توان گفت؛ این سه خودروساز طی ۱۰ ماه گذشته به‌طور میانگین هر ماه ۶۶‌هزار و ۹۶۸دستگاه خودروی سواری تولید کرده‌اند. اگر در دوماه باقی‌مانده نیز به همین میزان تولید کنند، تولید کل سال‌۱۴۰۴ برای آنها به ۸۰۳‌هزار و ۶۲۳ دستگاه می‌رسد؛ این در حالی است که درسال ۱۴۰۳ آنها حدود ۸۹۸‌هزار دستگاه سواری تولید کرده‌بودند، اما رشد و کاهش تولید بین سه خودروساز کشور همسو نبوده‌است، به‌طوری‌که به‌رغم افت کلی تولید سواری‌ها در ۱۰ ماهه امسال تولید ایران‌خودرو در همین بازه زمانی رشد ۱۴.۵‌درصدی داشته‌است، بااین‌حال افت شدید تولید خودرو‌های سواری در سایپا و پارس‌خودرو باعث‌شده که آمار کل تولید این دست از خودرو‌ها با افت همراه‌باشد.

همچنین تولید ماهانه سه خودروساز بزرگ کشور در دی‌ماه با افت ۱۸‌درصدی نسبت به آذر مواجه بوده و هر سه خودروساز در آن دخیل بوده‌اند. در این بین آنچه در گزارش خودروسازان به سازمان بورس جلب‌توجه می‌کند، رشد تولید خودرو‌های ناقص است. البته تنها ایران‌خودرو در آمار تولیدی خود مشخص می‌کند که چه تعداد خودروی ناقص داشته‌است. این خودروساز ۷‌هزار و ۱۱۹ دستگاه خودرو از ابتدای سال‌جاری تا انتهای دی‌ماه به‌صورت ناقص تولید‌کرده که دوهزار و ۵۵۷ دستگاه از آن تنها مربوط به دی‌ماه است. این در شرایطی است که سهم آذر‌ماه از تولیدات ناقص این شرکت هزار و ۴۸۶‌دستگاه بود، بنابراین ایران‌خودرو در دی‌ماه هزار و ۷۱ دستگاه معادل ۷۲‌درصد بیشتر از آذر خودروی ناقص تولید کرده‌است. این در حالی است که تنها تعداد ناقصی‌های ایران‌خودرو در دسترس است. وضعیت دو خودروساز دیگر از این حیث احتمالا چندان بهتر از ایران‌خودرو نیست، چراکه کمبود مواد اولیه و قطعات همه خودروسازان را تحت‌تاثیر قرار داده‌است. در مورد افت تولید خودروسازان و همچنین رشد تولید ناقص‌ها می‌توان چند عامل عمده را به‌عنوان دلایل اصلی این موضوع درنظر گرفت. یکی از این موارد یکسان‌سازی نرخ ارز است که از پاییز امسال اجرایی شد. اجرای این طرح به‌معنای رشد شدید نرخ ارز مصرفی خودروسازان است، بنابراین آنها نیاز به نقدینگی بیشتری برای تامین ارز دارند، اما کمبود نقدینگی موجب می‌شود که آنها از پس این چالش جدید برنیایند، در نتیجه افت تولید رخ می‌دهد.

در واقع خودروسازان از طرفی به‌دلیل مشکل تامین ارز و تحریم‌ها در واردات قطعات خارجی مشکل دارند، اما از طرف دیگر آنها قطعات مورد‌نیاز خود را نمی‌توانند از قطعه‌سازان داخلی هم بدون مشکل تامین کنند چراکه بدهی آنها به قطعه‌سازان به بیش از ۱۶۰‌همت رسیده‌است. تسهیلات ۴۰ همتی هم که قرار بود به قطعه‌سازان اختصاص یابد تا بخشی از بدهی خودروسازان به آنها را کاهش دهد، هنوز واریز نشده‌است. قطعه‌سازان نیز برای تامین مواد اولیه با مشکل نقدینگی و تامین ارز مواجه هستند، بنابراین از هر دو مسیر تامین قطعات مشکل شده‌است. عامل دوم نیز احتمالا انتظار رشد قیمت خودرو بوده که باعث‌شده خودروسازان تولید خود را کاهش دهند. آنها در آذرماه امسال درخواست رشد قیمت محصولاتشان را به سازمان حمایت ارسال کرده‌بودند، بنابراین احتمال دارد تولید خود را کاهش داده‌باشند تا بعدا بتوانند خودرو‌های تولیدی را به قیمت بیشتری به‌فروش برسانند.

جزئیات تولید خودروی سواری

بررسی جزئیات تولید خودروسازان نشان از عملکرد متفاوت آنها دارد. ایران‌خودرو از ابتدای سال تا انتهای دی‌ماه 481‌هزار و 430 دستگاه محصول سواری را به تولید رسانده‌است. این شرکت در 10 ماه ابتدایی سال‌گذشته، 420‌هزار و 437 دستگاه تولید داشته، بنابراین تیراژ این شرکت در مدت زمان یادشده نسبت به مدت مشابه سال‌گذشته رشد 60‌هزار و 993 دستگاهی معادل 14.5‌درصد را تجربه کرده‌است. در این بین بیشترین تولید آبی‌پوشان جاده مخصوص به گروه پژو اختصاص دارد که در حال حاضر فقط پژو ۲۰۷ از این خانواده به تولید می‌رسد. این شرکت در بازه زمانی تحت‌بررسی، 142‌هزار و 856 دستگاه پژو تولید کرده‌است. با توجه به تولید 138 هزار و 54 دستگاهی خانواده پژو در 10‌ماه سال‌گذشته، تولید این خودرو 4‌هزار و 802 دستگاه معادل 3.5‌درصد افزایش داشته‌است. در بین دیگر محصولات ایران‌خودرو، گروه سورن تیراژ 124 هزار و 817 دستگاهی را در 10‌ماه ابتدایی امسال از خود به‌جا گذاشته‌است. با درنظرگرفتن تیراژ 98‌هزار و 404 دستگاهی این گروه خودرویی در مدت مشابه سال‌گذشته، ایران‌خودرویی‌ها توانسته‌اند تولید در این گروه را 26.8‌درصد افزایش دهند. همچنین ایران‌خودرو اعلام‌کرده طی این مدت 79‌هزار و 976 دستگاه دنا را به تولید رسانده‌است. با توجه به تیراژ 73‌هزار و 968 دستگاهی این خودرو در مدت مشابه سال‌پیش، تولید دنا 8.1 درصد افزایش را تجربه کرده‌است. دیگر محصول ایران‌خودرو به‌نام رانا در مجموع آمار 10 ماهه امسال تیراژ 16 هزار و 505 دستگاهی را ثبت کرده‌است. این خودرو در 10 ماهه سال پیش، به میزان 14 هزار و 580 دستگاه تولیدشده بود، بنابراین تولید این محصول با رشد هزار و 925 دستگاهی و 13.2‌درصدی مواجه بوده‌است.

علاوه‌بر این ایران‌خودرویی‌ها طی 10 ماه گذشته 19‌هزار و 80 دستگاه هایما مونتاژ کرده‌اند، این در حالی است که در مدت مشابه ۱۴۰۳، تیراژ این خودروی مونتاژی چینی 13‌هزار و 20 دستگاه بود. بر این اساس تولید این خودروی مونتاژی رشد 46.5‌درصدی داشته‌است. طبق آمار منتشرشده در کدال، ایران‌خودرو در مدت زمان یاد شده 74‌هزار و 289 دستگاه تارا تولید کرده‌است. این خودروساز در 10 ماه سال‌گذشته به میزان 56‌هزار و 805 دستگاه از این محصول را به تولید رسانده بود، بنابراین تولید تارا در این مدت زمان رشد 30.8‌درصدی داشته‌است. در آمار تولید ایران‌خودرو آیتمی به‌نام خودرو‌های تولیدی تجاری نشده سایت‌ها وجود دارد که به خودرو‌های ناقص اشاره‌کرده و عدد درج‌شده در مقابل آن، 7‌هزار و 119 دستگاه است که دوهزار و 557 دستگاه از آن تنها مربوط به دی‌ماه است. همچنین بخش دیگری به‌نام «دیگر محصولات» تعریف‌شده که تولید ایران‌خودرو در این بخش 23‌هزار و 907 دستگاه بوده‌است. همچنین سایپا به‌عنوان دومین خودروساز بزرگ کشور، در 10 ماه گذشته 139‌هزار و 411 دستگاه خودروی سواری تولید‌کرده که این رقم در مدت مشابه پارسال به میزان 214‌هزار و 110 دستگاه بوده‌است، بنابراین در این مدت زمانی نارنجی پوشان جاده مخصوص 74‌هزار و 699 دستگاه، معادل 34.9‌درصد کمتر، تولید خودروی سواری داشته‌اند. بیشترین حجم از سبد محصولات این شرکت در 9 ماه ابتدایی سال به منوال گذشته به خانواده ایکس‌200 (تیبا، کوئیک و ساینا) اختصاص داشته‌است.

طبق اعلام سایپا این شرکت در این مدت 112‌هزار و 731 دستگاه خودرو از این گروه تولید کرده‌است. این رقم در مدت مشابه سال‌پیش 173 هزار و 532 دستگاه بوده‌است، بنابراین در این مدت زمان تولید این محصولات سایپا 35 درصد کمتر شده‌است. سایپا همچنین در مدت زمان مذکور 26‌هزار و 670 دستگاه از خانواده شاهین را به تولید رسانده‌است؛ این در حالی است که در 10 ماه ابتدایی پارسال تیراژ شاهین 40‌هزار و 552 دستگاه بود، بنابراین تولید شاهین در این‌بازه کاهش 34.2‌درصدی داشته‌است. دومین خودروساز بزرگ ایران در بازه زمانی تحت‌بررسی تنها همین دو گروه خودرویی را به‌صورت عمده به تولید رسانده‌است، اما علاوه‌بر آنها 10 دستگاه آریااتومات نیز توسط سایپا در این مدت زمان تولیدشده که تیراژ آن در مدت مشابه پارسال 26 دستگاه بوده‌است.

پارس‌خودرو نیز در 10 ماه امسال، 48‌هزار و 845 دستگاه محصول سواری را به تولید رسانده‌است. در مقایسه با تیراژ 85‌هزار و 485 دستگاهی مدت مشابه پارسال، تولید این شرکت 36 هزار و 613 دستگاه معادل 42.8‌درصد کمتر شده‌است. پارس‌خودرو از ابتدای سال‌جاری تا انتهای دی ماه سهند، گروه Q200 و محصول جدید خود یعنی پارس نوآ را به تولید رسانده‌است.

طبق گزارش ارسالی به بورس، گروه Q200 پارس خودرو تیراژ 36‌هزار و 434 دستگاهی در 10‌ماه گذشته داشته که نسبت به همین بازه زمانی در سال‌۱۴۰۳ با تیراژ 54‌هزار و 223 دستگاهی، از افت 32.8 درصدی (17‌هزار و 789 دستگاهی) تولید این گروه خودرویی حکایت دارد. خودروساز سوم ایران همچنین در 10‌ماه ابتدایی سال‌12‌هزار و 350 دستگاه سهند را به تولید رسانده‌است. در مدت مشابه سال‌گذشته 12‌هزار و 486 دستگاه سهند تولیدشده بود. بر این اساس تولید سهند در مدت یادشده تقریبا ثابت مانده و تنها یک‌درصد کاهش داشته‌است. پارس‌خودرویی‌ها، در مدت زمان مذکور علاوه‌بر این دو گروه خودرویی تنها محصول جدید خود به‌نام پارس‌نوآ را به تعداد 61 دستگاه تولید کردند. این در شرایطی است که در مدت مشابه سال‌قبل آنها هزار و ۲۳۴ دستگاه کوئیک معمولی و 17 هزار و 515 دستگاه ساینا S را نیز تولید کرده‌بودند، اما اکنون تولید این خودرو‌ها به صفر رسیده‌است.

تولید ماهانه خودروسازان

تولید خودروی سواری در دی‌ماه امسال نسبت به آذر با افت همراه بوده‌است. بر این اساس خودروسازان در دی‌ماه 63‌هزار و 902 خودروی سواری تولید کرده‌اند، این در شرایطی است که این رقم در آذرماه به 77‌هزار و 929 دستگاه می‌رسید، بنابراین تولید ماهانه خودروسازان طی یک ماه گذشته 14‌هزار و 27 دستگاه معادل 18‌درصد کاهش یافته‌است. برخلاف ماه گذشته در دی‌ماه هر سه خودروساز بزرگ کشور با افت ماهانه تولید خودرو‌های سواری مواجه بوده‌اند. در این بین بزرگ‌ترین خودروساز کشور در آذر‌ماه 55‌هزار و 714 دستگاه تولید خودروی سواری داشت. تیراژ دی‌ماه این خودروساز به 48 هزار و 138 دستگاه می‌رسد، بنابراین آبی پوشان جاده مخصوص در این مدت‌زمان افت 7 هزار و 576‌دستگاهی و 13.6‌درصدی را در تولید خودروی‌سواری ثبت کرده‌اند. سایپا نیز تولید 12‌هزار و 12 دستگاهی در ماه ابتدایی زمستان داشته که در مقایسه با تیراژ 16‌هزار و 897 دستگاهی آذر افت 4 هزار و 885 دستگاهی و 28.9‌درصدی را به خود می‌بیند. همچنین پارس خودرو که تولید پنج‌هزار و 318 دستگاهی در آذر‌ماه داشته، طی ماه گذشته سه‌هزار و 752 دستگاه خودروی سواری تولید‌کرده تا تولید آن در دهمین ماه از سال نسبت به آذر افت هزار و 566 دستگاهی داشته و کاهش 29.4‌درصدی را ثبت کند.