خودروسازی در تنگنای مواد اولیه

 نشانه‌ها حاکی از آن است که خودروسازان از ابتدای امسال با مشکل در تامین مواد اولیه مواجه بوده‌اند. از همان ماه‌های نخست سال، گزارش‌هایی مانند شامخ و همچنین اظهارات کارشناسان درباره خالی شدن انبار‌های مواد اولیه خودروسازان منتشر شد؛ موضوعی که به‌عنوان زنگ هشدار برای این صنعت قابل ارزیابی است.

برای مثال آمار شامخ نشان می‌داد که خودروسازان به شدت تحت‌تاثیر رشد بهای تامین مواد اولیه بوده‌اند. به طوری که در شامخ مردادماه این فاکتور که در تیرماه روی ۷۶ واحد بود در مرداد به ۸۹.۳ واحد رسید تا ضمن رشد ۱۳.۳ واحدی به بالاترین رقم این فاکتور از ابتدای سال تاکنون برسد. همچنین آمار شامخ از افت مواد اولیه در انبار خودروسازان حکایت داشت. به طوری که این فاکتور از ۴۱.۱ واحد در تیرماه به ۳۱.۷ واحد در مرداد رسیده تا کمترین میزان ثبت شده در شامخ مرداد را به نام خود ثبت کند و افت ۹.۴ واحدی نیز داشته باشد. بر این اساس می‌توان با اطمینان گفت که خودروسازان و قطعه‌سازان به شدت با مشکل تامین مواد اولیه دست و پنجه نرم می‌کنند.

حالا، اما آمار و اطلاعات ثبت شده در صورت‌های مالی پنج ماهه خودروسازان نیز این مشکل را تایید می‌کنند. طبق آماری که خودروسازان به سازمان بورس ارائه داده و در سامانه کدال منتشر شده است، سایپا از ابتدای سال جاری تا انتهای مردادماه ۳۷.۶ همت برای خرید مواد اولیه هزینه کرده است. این در شرایطی است که در مدت مشابه سال گذشته این رقم به ۴۹.۳ همت می‌رسید؛ بنابراین خرید مواد اولیه دومین خودروساز بزرگ کشور ۱۱.۷ همت معادل ۲۳.۷ درصد کاهش پیدا کرده است. نکته قابل‌توجه اینکه این ارقام تنها هزینه خودروسازان برای خرید مواد اولیه را نشان می‌دهند، اما با توجه به اینکه اساسا در این مدت زمان بهای خرید قطعات و مواد اولیه نیز رشد قابل‌توجهی داشته (که نمود آن را در شامخ مردادماه نیز دیدیم) احتمالا حجم خرید مواد اولیه برای این خودروساز بسیار بیشتر از ۲۳.۷ درصد کاهش را تجربه کرده است.

علاوه بر این اطلاعات ثبت شده برای پارس‌خودرو در سامانه کدال نیز روند مشابهی را نشان می‌دهد. به طوری که سومین خودروساز کشور، در پنج ماه ابتدایی سال ۱۴۰۳ به میزان ۱۰.۸ همت خرید مواد اولیه داشته است، اما از ابتدای امسال تا انتهای مردادماه این رقم به ۸.۸ همت رسیده است؛ بنابراین در این بازه زمانی هزینه‌ای که پارس‌خودرو برای خرید مواد اولیه کرده است، ۱۸.۵ درصد افت داشته است. با توجه به رشد قیمت مواد اولیه احتمالا حجم خرید این شرکت کاهش بیشتری را تجربه کرده است. در مورد ایران‌خودرو، اما این اطلاعات و آمار شفاف نیست چراکه در گزارش پنج ماهه این شرکت به سازمان بورس هزینه خرید مواد اولیه در پنج ماه نخست ۱۴۰۳ قید نشده است و تنها اعلام شده که در مدت مشابه سال جاری این رقم ۱۱۱.۸ همت بوده ست؛ بنابراین با توجه به مشکل تامین مواد اولیه که خودروسازان این روز‌ها با آن دست به گریبان هستند، نمی‌توان چندان به آینده عرضه خودرو امیدوار بود و حتی می‌توان این پیش‌بینی را داشت که احتمالا تولید خودرو‌های ناقص نیز افزایش پیدا خواهد کرد چراکه عموما در کمبود قطعه خودروسازان ترجیح می‌دهند تا خط تولید خود را متوقف نکنند و نهایتا خودروی ناقص تولید کنند تا بعدا با تامین قطعه مورد نیاز آنها را کامل کنند.