جزئیات توزیع رانت دولتی برای برخی واردکنندگان خودرو

 از ابتدای سال تاکنون، گزارش‌های متعددی از توقف یا اختلال در روند ثبت سفارش واردات خودرو منتشر شده است، گزارش‌هایی که مورد تایید بسیاری از واردکنندگان بزرگ خودرو نیز قرار گرفته است.

 برخی منابع خبری، علت این توقف را کمبود منابع ارزی و عدم تخصیص ارز کافی برای واردات عنوان کرده‌اند و برخی دیگر در تحلیل‌های خود تاکید دارند که توقف یا کندی در ثبت سفارش‌ها ممکن است به دلیل مدیریت تقاضاهای باقی‌مانده از سال گذشته و تعیین تکلیف آن‌ها باشد.

به‌ عبارت دیگر، حجم بالای ثبت سفارش‌های سال قبل باعث شده تا بخشی از آن‌ها به سال جاری منتقل شود و این امر ممکن است در روند ثبت سفارش‌های جدید تأثیرگذار باشد.

با این حال یک منبع آگاه ضمن تایید توقف مقطعی ثبت سفارش خودرو عنوان کرد که در حال حاضر، برخی از شرکت‌های واردکننده، بخصوص بزرگان این حوزه با مراجعه به سایت ثبت سفارش با این پیغام روبرو می‌شوند که «سقف اعتباری به پایان رسیده و پرونده وارداتی قابل پشتیبانی نیست».  وی عنوان می‌کند که این پیغام، به معنای عدم امکان ثبت سفارش خودرو از سوی برخی وارد کنندگان است.

حال سوالی که مطرح می‌شود این است که چرا برخی شرکت‌های واردکننده در مقاطی امکان ثبت سفارش دارند و این امکان از برخی از شرکت‌های دیگر گرفته شده است؟ در آخرین اطلاعیه سامانه عرضه خودروهای وارداتی نیز آنچه جلب توجه می‌کند، غیبت شرکت‌های بزرگ واردکننده خودرو در لیست خودروهای ارایه شده جهت عرضه است، شرکت‌هایی همچون معین خودرو، کرمان موتور و سایپا از سال گذشته در سر لیست واردکنندگان قرار داشته‌اند، با این حال اسامی آن‌ها در لیست اخیر سامانه فروش، نیست.

این منبع آگاه در این زمینه عنوان می‌کند که سازمان توسعه تجارت در این زمینه دخالتی ندارد و مشکل بوجود آمده بیشتر از سوی بانک مرکزی به دلیل عدم تخصیص ارز  است.

وی در توضیح بیشتر می‌گوید: سقف‌های ارزی واردات خودرو از سوی بانک مرکزی برای برخی از شرکت‌های واردکننده، بسته شده که نتیجه آن عدم ثبت سفارش خودرو است که اکثر فعالان واردات خودرو با آن مواجه شده‌اند.

به گفته مهدی ضیغمی، مدیر طرح واردات خودرو در وزارت صنعت، معدن و تجارت، از میان ۶۵ شرکتی که تأییدیه واردات خودرو را دریافت کرده‌اند، ۳۵ شرکت اقدام به واردات می‌کنند.

وی این موضوع را نیز تاکید کرده که واردات خودرو انحصاری نیست و به هر شرکتی که شرایط لازم را داشته باشد، مجوز واردات اعطا می‌شود.

بدین ترتیب در حال حاضر ۶۵ شرکت واردکننده خودرو مجوز واردات دارند و بانک مرکزی باید ارز تخصیصی به شرکت‌های مذکور را ساماندهی کند.

به گفته این منبع آگاه، بانک مرکزی برای هر  شرکت واردکننده بنا بر خودروهایی که ثبت سفارش کرده، سقف ارزی در نظر می‌گیرد و تا زمانی که واردکننده خودروهای ثبت‌سفارش شده را وارد نکند و تعهداتش را انجام ندهد، نمی‌تواند ثبت سفارش جدیدی انجام دهد؛ این در شرایطی است که واردکنندگانی که از سقف اعتباری خود استفاده نکرده‌اند، همچنان قادر به ثبت سفارش هستند.

اظهارات این فعال بازار وارداتی‌ها مشخص‌کننده آن است که چرا برخی از شرکت‌ها همچنان از توقف ثبت‌سفارش خودرو گلایه مند هستند.

چندی پیش نیز  مهدی ضیغمی، مدیر طرح واردات خودرو در وزارت صنعت، معدن و تجارت، ادعاهای توقف ثبت سفارش را رد و تأکید کرد که ثبت سفارش متوقف نشده و از ابتدای سال جاری حدود ۹۰۰ میلیون دلار ارز برای واردات خودرو تخصیص یافته است.