«نه به تصادف» با خودروی فرسوده و جاده ناهموار

 طبق آمارهای ارائه شده از سوی پلیس راهور در نوروز سال ۱۴۰۳ در مجموع یک‌هزار و ۸۹ نفر، شامل ۸۳۱ نفر مرد و ۲۵۸ نفر زن، در حوادث رانندگی جان خود را از دست دادند. این رقم به طور میانگین بیانگر مرگ روزانه ۵۴.۵ نفر در تصادفات ایام نوروز سال ۱۴۰۳ بود که در مقایسه با مدت مشابه سال قبل (سال ۱۴۰۲) ۱۰.۵‌درصد کمتر بود. بنابراین تعداد فوتی‌‌‌های جاده‌‌‌ای در سال ۱۴۰۴ نسبت به سال ۱۴۰۳ حدود ۲۳درصد کاهش داشته است. البته تعداد فوتی‌های اعلام‌شده در سال‌جاری طبق اظهارات رئیس پلیس راهور ممکن است افزایشی شود چرا که جاده‌های کشور همچنان پرتردد اعلام شده است. طبق بررسی آمار تلفات تصادفات نوروزی طی ۵سال گذشته (از ۱۳۹۹ تا ۱۴۰۳) بیشترین تعداد کشته‌‌‌های تصادفات نوروزی با یک‌هزار و ۲۱۷ قربانی در سال ۱۴۰۲ و کمترین آن با ۵۳۴ فوتی در سال ۱۳۹۹ (سال اعمال محدودیت‌های سفر به دلیل شیوع کرونا) به ثبت رسیده است.

به این ترتیب اگر‌چه تعداد فوتی‌های سال ۱۴۰۴ هنوز به سال ۱۴۰۲ نرسیده اما نسبت به سال گذشته با افت همراه بوده است. حال سوالی که مطرح می‌شود این است که آیا کاهش تلفات جاده‌ای را باید با پویش  «نه به تصادف» مربوط دانست. طبق گزارش‌هایی که طی یک دهه گذشته از سوی راهور ناجا منتشر شده عامل انسانی بیشترین دلیل تصادفات جاده‌ای را رقم زده است با این حال کیفیت خودروهای داخلی و افزایش سن فرسود‌گی خودروها همچنین راه‌ها و جاده‌های ناهموار نیز از دلایل بعدی تصادفات خوانده می‌شود. در این بین اگر‌چه دولت متولی پویش مذکور بود و این پویش به عنوان بخشی از یک پویش فرهنگی می‌تواند خیلی تاثیرگذار باشد اما واقعیت این است که کاهش تصادفات جاده‌‌‌ای فقط با توصیه به مردم برای «رانندگی خوب» حل نمی‌شود. رانندگی خوب لازم است، ولی کافی نیست. اگر جاده‌ها ناامن باشند و خودرو استاندارد نباشد، حتی بهترین راننده هم قادر نیست از تصادفات جلوگیری کند. 

در حال حاضر خیلی از جاده‌‌‌های کشور طراحی‌‌‌های قدیمی دارند یا به سن فرسودگی نزدیک می‌شوند، این در شرایطی است که توسعه آزادراه‌‌‌ها، نصب سیستم‌های هوشمند (دوربین و تابلوهای هشداردهنده) و ترمیم مداوم جاده‌‌‌ها می‌تواند از تصادفات جاده‌ای ممانعت کند. موضوع بعدی‌، بهبود کیفیت خودروهای داخلی است. آنچه مشخص است، خودروهای داخلی از نظر ایمنی نسبت به استانداردهای جهانی بسیار عقب مانده‌اند. اگر خودروها سیستم ترمز اضطراری، کنترل پایداری (ESP)، یا حتی سیستم هشدار خروج از خط را داشته باشند، خیلی از تصادف‌‌‌ها منجر به مرگ و میر نمی‌شود. از سوی دیگر خودروهای فرسوده نیز یکی از عوامل مهم و پنهان تصادفات جاده‌‌‌ای محسوب می‌شوند. طی پنج سال گذشته خروج خودروهای فرسوده با افت قابل‌توجهی همراه بوده که همین موضوع تردد فرسوده‌ها را در جاده‌ها و بزرگراه‌های کشور افزایش داده است.