چرا خودروسازان بعد از دو دهه، یکباره سودده شدند؟

با قریب‌الوقوع بودن واگذاری مدیریت دولتی خودروسازان به بخش خصوصی،  ذی‌نفعان وضعیت موجود به هر ابزاری متوسل شده‌اند تا مانع از حضور بخش‌خصوصی در راس مدیریت شرکتهای خودروساز شوند.

انتشار شبنامه علیه برخی سهامداران خودروسازی،  مصاحبههای جنجالی با برخی نمایندگان جبهه خاص،  جمع‌آوری امضا در مجلس و غیره تنها بخشی از اقدامات علیه خصوصی‌سازی در شرکتهای خودروساز است. با این حال اما خودروسازان و مسوولان صنعتی نیز بیکار نشسته‌اند و بطور علنی و پنهان اقداماتی برای ممانعت از واگذاری مدیریت شرکتها انجام میدهند.

در این زمینه انتشار اخبار و گزارشها و همچنین تهیه اینفوگراف‌هایی مبنی بر سودده بودن شرکتهای خودروساز از جمله عجایب  روزگار خودروسازی کشورمان است؛ حال آنکه تا به امروز آنچه به عنوان اقدام دولت در قیمتگذاری خودرو و به دنبال آن رشد زیان انباشته و ضرر تولید، مورد انتقاد قرار می‌گرفت، حالا به عنوان اقدام موثر دولت در کاهش زیان، مورد تقدیر واقع شده است.

چندی پیش اینفوگرافی از سوی یکی از شرکت‌های خودروساز در شبکه های اجتماعی و رسانه ها مبنی بر حذف زیان از خودروسازی و اوجگیری سود در ۹ ماه سال جاری دست‌به‌دست شد، آنچه در این اینفوگرافی مورد توجه بود، کاهش ۵۸ درصدی زیان عملیاتی، کاهش ۴۲ درصدی زیان خالص، کاهش ۹۴ درصدی زیان ناخالص و در نهایت افزایش ۲۱ درصدی درآمدهای عملیاتی بود. اطلاعات مذکور بر اساس صورت های مالی  ۹ ماهه منتشر شده در سامانه کدال استخراج شده بود.

حالا اینکه چگونه ناگهان خودروسازی کشور بعد از گذشت دو دهه، سودده شده است، نه تنها برای مردم بلکه برای بورس نیز ایجاد شبهه کرده است. در این زمینه پاسخی که «خودروساز سودده» مبنی بر چگونگی سوددهی ۹ ماهه ارائه کرده نیز جالب توجه است. این شرکت در نامهای به اداره نظارت بر ناشران سازمان بورس اعلام کرده که «سوددهی, ناشی از مدیریت بهای تمام شده تولید محصولات و همچنین تغییر به سمت ترکیب بهینه تولید محصولات است». حالا اما سوال مهمتر این است که چرا این اقدامات بهینه طی دو دهه گذشته مغفول بوده و چرا اقداماتی که می توانسته خودروسازی را بهینه و مصرفکنندگان را منتفع کند، از سوی خودروساز مورد غفلت قرار گرفته است؟ نتیجه اینکه، عدم اعمال آن‌چه «مدیریت بهای تمام شده» خوانده می‌شود،  از سوی مدیران پیشین،  می تواند نتیجه دولتی بودن خودروسازی را نشان دهد و اینکه بخش خصوصی باید خیلی زودتر از موعد مقرر مدیریت این شرکتها را به عهده میگرفت.

با این حال اما بررسی‌های «دنیای اقتصاد» نشان میدهد که خودروسازان در ۹ ماهه امسال زیان عملیاتی ۲۱.۵ همتی را به ثبت رسانده‌اند و زیان عملیاتی ۶ ماه ابتدایی سال نیز، ۱۱ همت بوده است. بنابراین خودروسازان در پاییز ۱۰.۵ همت یعنی به اندازه کل زیان بهار و تابستان زیان داشته‌‌‌اند. این در شرایطی است که ۲۸ آبان امسال قیمت کارخانه‌‌‌ای خودرو به طور میانگین، ۳۰‌درصد افزایش پیدا کرده است.