تامین ارز خودروسازان از صادرات خود تکذیب شد

 22مردادماه  امسال «عبدالله توکلی لاهیجانی» مدیرکل دفتر صنایع خودرو وزارت صمت، در نامه‌ای با موضوع «بازنگری محل تأمین ارز» خطاب به سه انجمن خودروسازان، موتورسیکلت‌سازان و دوچرخه‌سازان در راستای تعمیق‌بخشی ساخت داخل اعلام کرده بود که شرکت‌ها بیشتر به فکر داخلی‌سازی باشند و از انجمن‌های صنایع مذکور خواسته بود برای تأمین ارز مورد نیاز به فکر صادرات باشند یا اینکه از دیگر صادرکنندگان ارز مورد نیاز خود را تأمین کنند.

در این نامه آمده بود: «با عنایت به سیاست‌های یکپارچه ارزی در توسعه صادرات غیر نفتی و کاهش وابستگی به منابع ارزی ناشی از صادرات محصولات نفتی و به منظور تحقق اهداف تعیین شده تولید محصولات صادرات‌محور، عمق‌بخشی به تولید داخل و کاهش ارزبری، مقرر شده است تا کلیه شرکت‌های خودروساز نیازهای ارزی خود در واردات قطعات منفصله موضوع فصل 98 مقررات صادرات و واردات (انواع خودرو، موتورسیکلت، دوچرخه و اسکوتر برقی) را ترجیحاً از طریق ارز صادرات خود و دیگران تأمین کنند.

انتشار این نامه باعث شد تا شورای رقابت با ارسال نامه‌ای به رئیس جمهور اعلام کند در شرایط ثبات بازار خودرو انتشار این نامه ها بر التهابات بازار اضافه خواهد دارد.

در ادامه این موضع گیری ها، منوچهر منطقی معاون صنایع حمل و نقل وزیر صمت در نامه ای به شورای رقابت اعلام گرد، تغییری در تخصیص ارز خودروسازان به وجود آمده و نگرانی از این بابت نیست.

در این نامه خطاب به سید محمدرضا سید نورانی رئیس شورا و مرکز ملی رقابت آمده است:

عطف به نامه شماره 1312-1002 ص مورخ 1403/05/30 عنوان رئیس جمهور در خصوص "ادعای افزایش قیمت ها در دو بازار ارز و خودرو" توضیحات لازم را در ارتباط با این موضوع و تنویر افکار اعضای آن شورا به شرح ذیل به استحضار می  رساند.

1. نامه شماره 779189 مورخ 1202/05/31 مدیرکل محترم دفتر صنایع خودرو در خصوص "خودروهای مونتاژی" موضوع فصل (98) بوده که تا کنون نیز از محل ارز غیر از نیما، نظیر تهاتر، صادرات و ارز اشخاصی استفاده می شد. لذا تغییر خاصی در این خصوص به وجود نیامده است؛ ضمن اینکه در این نامه بر ترجیح استفاده از ارزهای صادراتی تاکید شده است که باقی سایر محلهای تاسیس ارز نمی باشد.

2. در چهار ماهه نخست سال جاری حدود 376 هزار دستگاه خودروی سواری در کشور تولید شده است که در مقایسه با تولید ٢٩٧ هزار دستگاه در سال گذشته، رشد 27 درصدی را نشان می دهد، این درحالی است که کل تولیدات خودرویی کشوردر همین مدت 443 هزار دستگاه است که نسبت به مدت مشابه پارسال شاهد افزایش 20 درصدی تولید خودرو می باشیم. بنابراین در صنعت خودروی کشور همانند سال گذشته جریان تثبیت تولید و روند رشد مناسبی را شاهد هستیم.

همیچنین از ابتدای سال جاری با برنامه ریزی های دقیق و همکاریهای مشترک صورت گرفته فی مابین وزارت صنعت، معدن و تجارت و بانک مرکزی جمهوری اسلامی ایران تلاش شده است تا به تمامی نیازهای ارزی خودروسازان داخلی پاسخ داده شود؛ روندی که تا پایان سال سیر تدوام خواهد داشت، به گونه ای که مطابق برنامه ریزی‌های به عمل آمده ارز تخصیصی به خودروسازان با توجه به آن که در سال "رشد تولید و مهار تورم" قرار داریم حداقل به میزان 25 درصد افزایش پیدا کرده است. بنابراین تأمین ارز برای ایفای تمامی تعهدات خودروسازان داخلی کما فی السابق و بدون تغییر انجام خواهد پذیرفت، ضمن اینکه سیاست گذاری به گونه ای انجام شده است که تولید خودروهای داخلی یا مونتاژی با عمق ساخت داخل بالای 50 درصد مورد تشویق قرار گیرد.

3.در چهار ماهه نخست امسال، در این دسته از محصولات مونتاژی، بیش از 90 هزار دستگاه خودرو تولید شده است، حال آن که در مدت مشابه سال قبل، این گروه از خودروها صرفا 47 هزار دستگاه خودرو تولید شده بود. یعنی آن که شاهد رشد دو برابری تولید در این رده از محصولات هستیم، بنابراین تهدیدی در خصوص تامین منابع ارزی برای این گروه وجود ندارد، اگرچه که لازم است سیاستگذاری ها به گونه ای صورت پذیرد که منابع ارزی کشور به صورت بهینه مصرف شود، لذا به همین منظور در نامه مذکور از محل ارز صادرات به عنوان صرفاً یک منبع ترجیحی و نه تنها منبع تامین ارز نام برده شده است.

4.نکته دیگر آن که همان گونه که برنامه ریزی شده بود. با توجه به افزایش تولید خودرو و همچنین پیش بینی روشهای متنوع واردات بازار خودروی کشور به سمت رقابتی شدن پیش خواهد رفت، بررسی روند بازار خودرو نشان می دهند که بر اساس تدابیر شورا رقایت و تعامل سازنده با وزارت صنعت، معدن و تجارت از زمان ورود آن شوراء و وضعیت بازار خودرو مساعد بوده و البته پیش بینی می شود که ریزش قیمتها در این بازار با مهیا شدن شرایط رقابتی بیشتر از طریق واردات و سایر راهکارها صورت پذیرد.

رشد قیمتها در بازار هم نشان می دهد که هیچ گونه افزایشی در بازار در هفته های اخیر رخ داده و بازار در برخی از محصولات سیر روند ریزشی داشته است. به طور متوسط قیمت خودروهای تولید داخل از تاریخ 1403/01/21 ازمان افزایش قیمت خودروهای تولید داخلی حدود 28 درصد و قیمت خودروهای مونتازی حدود 43 درصد کاهش داشته است در حالی که در این مدت قیمت دلار فقط 3 درصد کاهش داشته است. بنابراین ادعای مطروحه در نامه و در برخی از رسانه ها در این خصوص صحیح نمی باشد. (قابل پیوست)

در پایان پشنهاد می شود شورای رقابت در کنار سازوکار قیمت گذاری فعلی، روشهای تشویقی مانند در اختیار گذاشتن فروش محصولاتی که تولید آنها بیش از نیاز انجام تعهدات آنها می باشد را در حاشیه بازار فراهم آورد تا علاوه بر رشد تولید به کاهش هرچه بیشتر قیمت ها در بازار بیانجامد.