پیچیدگی قیمت در اطلاعیه عرضه خودروهای وارداتی

 نخستین عرضه رسمی خودرو‌های وارداتی در سامانه یکپارچه روز گذشته کلید خورد. نگاهی دقیق به جزئیات اطلاعیه شماره ۸ عرضه خودرو، پرده از پیچیدگی‌ها و ابهامات جدیدی در حوزه قیمت‌گذاری برمی‌دارد که می‌تواند به‌جای شفافیت، به سردرگمی و کاهش اعتماد متقاضیان خرید این نوع خودرو منجر شود.

در حالی‌که در اطلاعیه‌های فروش سال گذشته، فروش به دو شکل "قیمت فروش علی‌الحساب "و "قطعی" بود، حالا در نسخه جدید صرفا به عبارت «قیمت در مبادی ورودی» بسنده شده است.

هرچند این تغییر در ظاهر ساده، اما در اصل به معنای عدم قطعیت هزینه فروش از پیچیدگی خاصی برخوردار است. برای نمونه در بخش اطلاعات تکمیلی آمده که تمام قیمت‌های مندرج در جداول، قیمت در مبادی ورودی کشور بوده و قرار است هزینه‌ها و عوارض قانونی پس از ترخیص از قبیل بیمه شخص ثالث، مالیات بر ارزش افزوده، هزینه‌های شماره‌گذاری، اسقاط خودروی فرسوده، کرایه حمل و... به قیمت‌ها اضافه شوند. در بند‌های بعدی اطلاعیه به صراحت از احتمال «تعدیل قیمت‌ها» در نتیجه تغییر احتمالی قیمت برخی نهاده‌های موثر بر قیمت از جمله تعرفه‌های گمرکی، نرخ ارز و هزینه‌های حمل‌ونقل صحبت شده است.

بند دیگری که به این پیچیدگی اضافه می‌کند این است که قیمت‌های اعلام شده در جدول شماره دو اطلاعیه عرضه خودرو، بر اساس مبلغ پایه خرید ارزی و مطابق با نرخ تعرفه گمرکی و نرخ ارز محاسباتی حقوق و عوارض گمرکی مطابق قانون بودجه سال ۱۴۰۴ برآورد شده و سر آخر قیمت‌های قطعی پس از ارائه کلیه مستندات و مدارک توسط سازمان حمایت اعلام خواهد شد.

این رویکرد، در عمل، امکان محاسبه و پیش‌بینی دقیق هزینه‌های نهایی را برای مشتریان سلب کرده و آنان را در مواجهه با یک فرآیند خرید با متغیر‌های نامشخص قرار می‌دهد. نتیجه این پیچیدگی‌ها و ابهامات این است که آنچه در قالب «اطلاعیه» به بازار عرضه شده، بیش از آنکه حکم یک قیمت‌گذاری قطعی و شفاف را داشته باشد، صرفا در حد یک «اعلام» کلی باقی می‌ماند.

این شرایط نه تنها به کاهش قدرت تصمیم‌گیری خریداران می‌انجامد، بلکه در بلندمدت، می‌تواند به سرمایه اجتماعی بازار خودرو، یعنی «اعتماد مشتریان»، لطمه جدی وارد آورد؛ چالشی که ساماندهی بازار خودرو را با مانعی جدید روبه‌رو می‌سازد. اما نگاهی به فهرست قیمت وارداتی‌ها در اطلاعیه جدیدی که روی وب‌سایت سامانه یکپارچه عرضه خودرو‌های وارداتی قرار گرفته، نشان می‌دهد که بهای برخی خودرو‌ها در مقایسه با اسفند ۱۴۰۳، با کاهش و تعدادی دیگر با افزایش مواجه شده‌اندالبته هر دو قیمت به‌صورت علی الحساب است.

برای مثال، تویوتا کرولا کراس حدود ۲‌میلیارد و ۱۸۰‌میلیون تومان در اسفند ۱۴۰۳ قیمت خورد، اما امسال بهای آن در اطلاعیه جدید با کاهش ۱۳۰‌میلیونی به حدود ۲‌میلیارد و ۵۰‌میلیون تومان رسیده که به معنای افت ۵.۹ درصدی است. اما خودروی بی‌وای دی سانگ پلاس با افزایش همراه شده؛ به‌گونه‌ای که بهای این خودرو که در اطلاعیه اسفندماه ۲‌میلیارد و ۵۶۰‌میلیون تومان اعلام شد، امسال به دو‌میلیارد و ۹۵۸‌میلیون تومان رسیده که به معنای افزایش ۳۹۸‌میلیون تومانی معادل ۱۵.۵ درصد است.