سنجش درآمدزایی خودروسازان

 طبق گزارشی که خودروسازان به سازمان بورس ارائه داده و در سامانه کدال منتشر شده است، مجموع درآمد سه خودروساز بزرگ کشور در پنج ماهه ابتدایی سال جاری نسبت به مدت مشابه سال گذشته ۲۳درصد رشد داشته است. البته این رشد درآمد را نمی‌توان به عنوان نشانه‌ای از بهبود شرایط خودروسازان در نظر گرفت چراکه این اتفاق حاصل سه مرحله افزایش قیمت در آذرماه و دی ماه سال گذشته و تیرماه امسال است. بررسی داده‌های سامانه کدال نشان می‌دهد درآمد ایران خودرو، سایپا و پارس خودرو، در پنج ماه نخست سال جاری به حدود ۲۰.۴ همت رسیده است، این در شرایطی است که این رقم در مدت مشابه سال گذشته ۱۶.۵ همت بوده است. بر این اساس سه خودروساز بزرگ کشور در این مدت زمان ۳.۹ همت درآمد بیشتری کسب کرده‌اند.

اما این رشد درآمد تنها مربوط به ایران‌خودرو است که توانسته آمار کل را نیز مثبت کند، این در شرایطی است که سایپا در مدت زمان یاد شده ۵.۹ درصد کمتر از پنج ماهه سال ۱۴۰۳ درآمد داشته و پارس خودرو نیز با افت درآمد ۲۴ درصدی مواجه شده است. با این حال در آمار ماهانه وضعیت متفاوت بوده و هر سه خودروساز در مردادماه نسبت به تیر رشد درآمد را ثبت کرده است. این رشد برای ایران‌خودرو ۳۲.۷ درصد، برای سایپا ۲۰.۶ درصد و برای پارس‌خودرو ۲۶ درصد بوده است.

البته رشد درآمد ماهانه کاملا طبیعی به نظر می‌رسد، چراکه در اوایل تیرماه بود که وزارت صمت بعد از ماه‌ها فریز قیمتی، بهای محصولات خودروسازان را به میزان ۱۵ درصد افزایش داد، با توجه به اینکه دست کم سایپا و زیرمجموعه آن یعنی پارس‌خودرو در تیرماه فروش خاصی نداشتند، اثر این رشد قیمت در درآمد مردادماه آنها خودنمایی کرده است. اما در مورد آمار پنج ماهه درآمد خودروسازان، می‌توان گفت که افت درآمد سایپا و پارس‌خودرو در حالی اتفاق افتاده که از پنج ماهه سال گذشته سه مرحله رشد قیمت محقق شده است. مرحله اول آذرماه ۱۴۰۳ بود که بعد از ۱۸ ماه فریز قیمتی در نهایت بهای محصولات آنها به طور میانگین ۳۰ درصد افزایش یافت. مرحله دوم افزایش قیمت نیز در دی ماه سال گذشته رخ داد که به عنوان قیمت گذاری جدید محصولات ارتقایافته صورت گرفت.

مرحله سوم تیرماه سال جاری بود که با حواشی زیادی نیز همراه شد و هنوز هم این حواشی به پایان نرسیده است. بیشتر این چالش‌ها حول رشد قیمت محصولات ایران‌خودرو بود که نسبت به قیمت اعلامی وزارت صمت تمکین نکرده و بهای محصولات خود را به طور میانگین ۲۲.۳ درصد افزایش داد. این خودروساز با قیمت‌های مصوب هیات‌مدیره خود، دو مرحله فروش را نیز اجرایی کرد؛ بنابراین رشد درآمد ایران‌خودرو چندان عجیب به نظر نمی‌رسد.

بدین ترتیب ایران‌خودرو با تکیه بر این مراحل رشد قیمت و همچنین رشد تولید دو درصدی که در پنج ماهه امسال نسبت به مدت مشابه سال گذشته داشته و در سامانه کدال منتشر شده است، توانسته رشد درآمد قابل‌توجهی را ثبت کند. اما سایپا و پارس‌خودرو در مدت زمان یاد شده به ترتیب ۳۵.۵ درصد و ۳۴.۴ درصد افت تولید داشته‌اند و با وجود رشد قیمت‌هایی که از آنها یاد کردیم با افت درآمد کلی نیز مواجه بوده‌اند.