کد خبر: ۶۲۳۷۰
تاریخ انتشار: ۲۶ خرداد ۱۴۰۳
فرجام فرمان دولتی خودرو؛

سرنوشت 8 دستور خودرویی دولت سیزدهم به کجا رسید؟

صنعت ماشین: دولت سیزدهم در حالی به پایان عمر خود نزدیک می‌شود که طبق فرمان هشت ماده ای ابراهیم رئیسی رئیس فقید دولت سیزدهم قرار بود اصلاحاتی اساسی در بخش خودرو شکل بگیرد، اما مرور اتفاقات رخ‌داده نشان می‌دهد این فرمان به طور کامل اجرا نشد......
به گزارش صنعت ماشین،

 دولت سیزدهم در حالی به پایان عمر خود نزدیک می‌شود که طبق فرمان هشت‌ماده‌ای ابراهیم رئیسی رئیس فقید دولت سیزدهم قرار بود اصلاحاتی اساسی در بخش خودرو شکل بگیرد، اما مرور اتفاقات رخ‌داده نشان می‌دهد این فرمان به طور کامل اجرا نشد و در برخی بخش‌های اصلی به‌نوعی ناکام ماند. اسفند ۱۴۰۰ بود که ابراهیم رئیسی در جریان بازدید از ایران‌خودرو فرمانی هشت‌ماده‌ای در راستای انجام اصلاحات خودرویی صادر کرد. «رشد ۵۰‌درصدی تولید (در کنار افزایش گارانتی خودروها)»، «استفاده از ظرفیت‌های صنایع دفاعی و فضایی و شرکت‌های دانش‌بنیان برای تولید خودروهای برقی، متصل و خودران»، «تکمیل و عرضه خودروهای ناقص»، «آزادسازی واردات خودرو»، «حذف تدریجی قرعه‌کشی خودرو»، «توقف واگذاری رانتی خودرو به دستگاه‌های دولتی»، «نوسازی سالی ۲۰هزار خودروی فرسوده تجاری» و «واگذاری مدیریت دولتی خودروسازان به بخش خصوصی» محورهای این فرمان هشت‌ماده‌ای را تشکل می‌دهند.

سرنوشت 8 دستور خودرویی دولت سیزدهم رسید؟

 در این گزارش نگاهی انداخته‌ایم به سرنوشت فرمان هشت‌ماده‌ای رئیس شهید دولت سیزدهم و اینکه هر یک از بندهای آن به چه سرنوشتی دچار شدند.  در نگاه کلی به نظر می‌رسد بندهایی جزئی‌تر مانند «توقف واگذاری رانتی خودرو به دستگاه‌های دولتی»، «افزایش گارانتی خودروها»، «تکمیل خودروهای ناقص» و «حذف قرعه‌کشی» تا حد قابل قبولی در دولت سیزدهم اجرایی شد. به عنوان مثال، خودروسازان پس از صدور فرمان هشت‌ماده‌ای رئیس‌جمهور، گارانتی محصولات خود را افزایش دادند. یا مثلا سیستم قرعه‌کشی خودرو در قالب گسترده و همه‌گیر قبلی حذف شد و در حال حاضر تنها محدود به خودروهای وارداتی (آن هم به دلیل نبود تعادل بین عرضه و تقاضا) است. همچنین خودروهای ناقص دیگر گستردگی قبلی را ندارند و خودروسازان اکثر قریب به اتفاق محصولات خود را به صورت کامل تولید می‌کنند.

این موارد از فرمان هشت‌ماده‌ای رئیس‌جمهور، سرنوشت خوشی داشته‌اند، با‌این‌حال در مورد برخی بندهای دیگر، یا نمی‌توان با قطعیت از به هدف نشستن آنها صحبت به میان آورد یا اصلا مطابق با برنامه‌ریزی پیش نرفته‌اند. به عنوان مثال، در مورد «استفاده از ظرفیت‌های صنایع دفاعی و فضایی و شرکت‌های دانش‌بنیان برای تولید خودروهای برقی، متصل و خودران» اطلاعات دقیقی وجود ندارد و مشخص نیست آیا از ظرفیت موردنظر استفاده شده است یا نه. البته خودروسازان طی یک سال گذشته حرکت در مسیر تولید محصولات برقی را تا حدی تسریع کرده‌اند که ممکن است از دانش صنایع دفاعی و فضایی و دانش‌بنیان‌ها نیز استفاده شده باشد. طبعا انتشار گزارش‌ها و آمارهای مربوطه از سوی نهادهای مسوول، به‌خصوص وزارت صمت، می‌تواند سبب شفاف‌سازی در مورد اجرایی شدن یا نشدن این بند از فرمان هشت‌ماده‌ای شهید رئیسی باشد.

سرنوشت 8 دستور خودرویی دولت سیزدهم رسید؟

 واردات آزاد اما محدود

یکی از بندهای بسیار مهم فرمان هشت‌ماده‌ای رئیس فقید دولت سیزدهم، آزادسازی واردات است که به طلسم چهار‌ساله ممنوعیت ورود خودرو به کشور پایان داد. پس از صدور فرمان هشت‌ماده‌ای، شورای هماهنگی اقتصادی سران قوا نیز دیگر ممنوعیت واردات خودرو را تمدید نکرد تا ورود خودرو به کشور بار دیگر از سر گرفته شود. این البته در حالی است که آزادسازی واردات خودرو در «اجرا» مطابق با انتظارات افکار عمومی و حتی وعده‌های سیاستگذار پیش نرفت. مشکلاتی مانند وجود مخالفان پنهان (احتمالا بیشتر خارج از دولت) اجازه نداد واردات خودرو در مسیری که به تنظیم بازار منجر می‌شد، حرکت کند. البته طبق آمار گمرک، ورود خودرو به کشور در حال حاضر سرعت گرفته، با‌این‌حال همچنان تیراژ اندکی دارد و هزاران نفر در صف دریافت خودروی ثبت‌نامی‌شان هستند. به‌هر‌حال ابطال طلسم واردات خودرو به نام دولت سیزدهم و ابراهیم رئیسی که آن را در فرمان هشت‌ماده‌ای خود قرار داد، سند خورده و باید منتظر ماند و دید در دولت بعد به چه سمتی (صعود، نزول یا حتی توقف) می‌رود.

 رشد تولید با طعم مونتاژ

دیگر بند بسیار مهم در فرمان خودرویی هشت‌ماده‌ای رئیس‌جمهور فقید، رشد 50درصدی تولید است. هدف از این بند این بود که با بالا رفتن تولید در کنار آزادسازی واردات، بازار خودرو به‌تدریج تنظیم و از التهاب آن کاسته شود و قیمت پایین بیاید. آمار می‌گوید تولید خودرو در دولت سیزدهم روند سالانه نسبتا صعودی داشته، اما رشد 50درصدی محقق نشده است. وجود مشکلات و چالش‌هایی مانند کمبود نقدینگی، تحریم و قیمت‌گذاری دستوری، اجازه نداد خودروسازان جهش تولید تا 50درصد را ثبت کنند. البته طبق گزارش خبرگزاری دولت، خودروسازان توانستند در سال 1401 و نسبت به 1400 با تولید یک‌میلیون و ۳۴۸هزار دستگاه محصول رشد ۴۰درصدی (10‌درصد کمتر از فرمان رئیس‌جمهور) را ثبت کنند. این نکته را نباید فراموش کرد که خودروسازان خصوصی در دولت سیزدهم رشد سنگینی را تجربه کرده‌اند، هرچند نگاه‌ها به این ماجرا متفاوت است. برخی جهش تولید بخش خصوصی را به فال نیک می‌گیرند و آن را عامل افزایش رقابت در بازار خودرو می‌دانند و برخی نیز آن را رشد مونتاژکاری لقب می‌دهند.

 فرمانی که اجرا نشد

اما به نظر می‌رسد تنها بند کاملا ناکام فرمان خودرویی هشت‌ماده‌ای شهید رئیسی که تقریبا وارد فاز اجرا نشد، به «واگذاری مدیریت خودروسازان به بخش خصوصی» مربوط می‌شود. قرار بود واگذاری مدیریت دولتی شرکت‌های خودروسازی ایران‌خودرو و سایپا حداکثر ظرف شش ماه (از زمان صدور فرمان) به بخش غیردولتی، تعیین‌تکلیف شود. هرچند اقداماتی مانند قرار گرفتن سهام خودروسازان در مسیر تعیین ارزش انجام شد، اما تا به امروز که حدود 28ماه از صدور فرمان هشت‌ماده‌ای می‌گذرد، همچنان سایه مدیریت دولتی بر سر دو خودروساز اصلی کشور است. ناکامی این بند از فرمان هشت‌ماده‌ای البته واکنش منفی مطلق فعالان صنعت خودرو را به دنبال نداشته، زیرا بسیاری از آنها معتقدند با وجود قیمت‌گذاری دستوری که مانع ارزش‌گذاری منصفانه دقیق سهام خودروسازان می‌شود و همچنین عدم حضور خودروسازان معتبر خارجی در کشور و ضعف مشتری اصلح برای سهام، الان وقت مناسبی برای واگذاری نیست.  حتی برخی فعالان صنعت خودرو معتقدند دولت بهتر است به طور کامل از خودروسازی خارج نشود، اما به اندازه سهمی که دارد، در امور ایران‌خودرو و سایپا دخالت کند (نه کمتر و نه بیشتر).

اخبار مرتبط
نظر شما
15:12 - 1403/04/27
در آستانه آغاز نمایشگاه تحول صنعت خودرو؛

کی ام سی E30X، برقی همه فن حریف کرمان موتور معرفی شد +تصاویر و مشخصات

نام خبرنگار: تحریریه صنعت ماشین
07:54 - 1403/04/20
ورود کراس اوور الکتریکی کره ای به ایران؛

کاتالوگ کیا EV5 توسط شرکت کوشا خودرو منتشر شد +تصاویر

نام خبرنگار: تحریریه صنعت ماشین
14:28 - 1403/04/16
قدرتمندترین پیکاپ بازار ایران؛

پیکاپ مکسوس استار H با شتابران خودرو می‌آید +تصاویر

نام خبرنگار: تحریریه صنعت ماشین
19:15 - 1403/04/10
احتمال ورود آن به بازار ایران قوت گرفت:

ونوسیا VX6 کراس اوور برقی محصول جدید ماموت خودرو +تصاویر

نام خبرنگار: تحریریه صنعت ماشین
17:32 - 1403/04/10
معرفی نخستین خودرو وارداتی جانبازان؛

تویوتا RAV4 هیبرید توسط برساوش وارد ایران شد +تصاویر و مشخصات

نام خبرنگار: تحریریه صنعت ماشین
23:41 - 1403/03/24
شاسی بلند آفرودی مانیان خودرو؛

نیسان ترا در نمایشگاه خودرو شیراز رسما رونمایی شد +تصاویر

نام خبرنگار: تحریریه صنعت ماشین
22:38 - 1403/03/24
بازگشت هاچ بک اروپایی به بازار؛ 

اوپل کورسا در نمایشگاه خودرو شیراز رونمایی شد +تصاویر و مشخصات

نام خبرنگار: محسن صادقی
17:33 - 1403/04/27
در خیابان‌های چین؛

مینی بوس خودران هونگچی شکار شد! +تصاویر

نام خبرنگار: تحریریه صنعت ماشین
22:15 - 1403/04/12
سدان تمام برقی و چشم‌نواز؛

جنسیس G80 الکتریکی با طراحی خیره کننده رونمایی شد +تصاویر

نام خبرنگار: تحریریه صنعت ماشین
18:55 - 1403/04/10
در نمایشگاه خودروی بوسان کره؛

رنو کولئوس هیبریدی رونمایی شد +تصاویر

نام خبرنگار: تحریریه صنعت ماشین
11:38 - 1403/04/08
برای قهرمان فرمول 1؛

Valiant ابرخودروی قدرتمند آستون مارتین رونمایی شد +تصاویر

نام خبرنگار: تحریریه صنعت ماشین
18:54 - 1403/04/01
شبیه به بی وای دی هان؛

مدوسان ؛ خودرو الکتریکی پیشرفته کره شمالی دیده شد! +تصاویر

نام خبرنگار: تحریریه صنعت ماشین
14:13 - 1403/04/01
جانشین 4 میلیون دلاری شیرون!؛

بوگاتی توربیون با ساختار هیبریدی رونمایی شد +تصاویر

نام خبرنگار: تحریریه صنعت ماشین
18:18 - 1403/03/05
اروپایی خوش نام در خیابان‌های تهران؛

تجربه رانندگی با فولکس واگن ID.4 الکتریکی ماموت خودرو +تصاویر

نام خبرنگار: تحریریه صنعت ماشین
21:23 - 1403/02/21
جدیدترین دو دیفرانسیل شاسی مستقل بازار ایران؛

آفرود سواری سنگین با نیسان ترا محصول جدید مانیان خودرو +تصاویر

نام خبرنگار: تحریریه صنعت ماشین
22:54 - 1402/12/03
با 326 اسب بخار قدرت؛

تست رانندگی فونیکس تیگو 7 پرو ای پلاس در پیست آیلند +تصاویر

نام خبرنگار: محسن صادقی
02:23 - 1402/12/03
تاکسی بدون پیشرانه بنزینی؛

تجربه رانندگی با KMC e-TAXI کرمان موتور در برج میلاد +تصاویر

نام خبرنگار: محسن صادقی
00:03 - 1402/11/24
کراس اوور خوش استایل چینی؛

تست رانندگی لاماری ایما HEV در پیست آزادی +تصاویر

نام خبرنگار: محسن صادقی
15:48 - 1402/10/28
سدان خانوادگی قدرتمند و جذاب؛

تست رانندگی آریزو 8 سدان لوکس و پرآپشن فونیکس +تصاویر

نام خبرنگار: تحریریه صنعت ماشین
01:27 - 1402/09/08
بزرگترین و لوکس ترین شاسی بلند مدیران خودرو؛

تجربه رانندگی با اکستریم VX کراس اوور لوکس در پیست آیلند +تصاویر

نام خبرنگار: محسن صادقی
19:32 - 1401/12/10
با شروع تمرین های زمستانه؛

فصل جدید فرمول یک 2023 در بحرین آغاز شد +تصاویر

نام خبرنگار: تحریریه صنعت ماشین
16:40 - 1401/11/28
برای فصل ۲۰۲۳ فرمول یک؛

استون مارتین از خودروی AMR23 رونمایی کرد +تصاویر

نام خبرنگار: تحریریه صنعت ماشین
19:49 - 1401/08/23
مدل آفرود پورشه 911 داکار معرفی شد

اسپرت ترین خودروی آفرودی جهان +تصاویر جذاب

نام خبرنگار:
18:16 - 1401/08/21

خودروی فرمول E پورشه 99X جدید معرفی شد +تصاویر

نام خبرنگار: تحریریه صنعت ماشین
00:53 - 1403/02/30
بی‌ام‌و مخملی هوش از سر خودرو بازان پراند!

نسخه خاص و استثنایی از مدل پرچمدار XM بی ام و +تصاویر

نام خبرنگار: تحریریه صنعت ماشین
01:21 - 1402/12/27
توسط برابوس تیونر معروف آلمانی؛

راکت 1000؛ از سریع ترین بنزهای روی کره زمین آشنا شوید +تصاویر

نام خبرنگار: تحریریه صنعت ماشین
21:49 - 1402/12/23
درباره دو رگه ایرانی آلمانی؛

پروژه مرسدس AMG SL 63 زیر دستان کیوانی +تصاویر

نام خبرنگار: تحریریه صنعت ماشین
13:53 - 1402/11/30
شاسی بلند و سدان را فراموش کن، ون را ببین!

نسخه خاص ون فورد ترانزیت رونمایی شد +تصاویر

نام خبرنگار: تحریریه صنعت ماشین
16:32 - 1402/10/08
بنز شاسی بلند نصفه که 1.3 میلیون دلار ارزش دارد!

جی کلاس کابریولت Refined Marques خودرو رویایی و کمیاب +تصاویر

نام خبرنگار: تحریریه صنعت ماشین
12:50 - 1402/07/26
هایلوکس جی آر اسپرت2 ؛

پیکاپ جدید تویوتا از انگلیس طلوع می کند! +تصاویر

نام خبرنگار:
11:00 - 1403/04/04

حراج خودروی برقی 111 ساله!! +عکس

نام خبرنگار: تحریریه صنعت ماشین
19:37 - 1403/02/28
کادیلاک سایکلون ؛

خودرو 65 سال پیش که هنوز برتری فناورانه به محصولات روز دارد! +تصاویر

نام خبرنگار: تحریریه صنعت ماشین
19:18 - 1403/02/28
آلپینا B6 2.7 ؛

یکی از کمیاب ترین خودروهای جهان که خیلی گران هم نیست! +تصاویر

نام خبرنگار: تحریریه صنعت ماشین
20:12 - 1403/02/20
افسانه‌ جاودان دنیای خودرو؛

کوروت استینگری 1963 همچون نگینی درخشان می‌درخشد +تصاویر

نام خبرنگار: تحریریه صنعت ماشین