کد خبر: ۶۰۸۱۰
تاریخ انتشار: ۰۲ اسفند ۱۴۰۲
نفع تهران از خریدچینی؟

شهرداری تهران با واردات اتوبوس چینی، جیب چه کسانی را پر می‌کند؟

صنعت ماشین: تامین اتوبوس‌های شهری چندی است به محل اختلاف خودروساز و شهرداری تهران تبدیل شده است. طی سال‌های گذشته خودروساز داخلی تامین‌کننده اصلی اتوبوس‌های شهری بوده است.....
به گزارش صنعت ماشین،

 تامین اتوبوس‌های شهری چندی است به محل اختلاف خودروساز و شهرداری تهران تبدیل شده است. طی سال‌های گذشته خودروساز داخلی تامین‌کننده اصلی اتوبوس‌های شهری بوده است. این در شرایطی است که حالا شهرداری تهران با ادعای «بی‌کیفیتی» و «گران بودن» داخلی‌ها، در بدعتی خواستار واردات مستقیم اتوبوس‌های چینی است. شهرداری مدعی است که قیمت اتوبوس‌های برقی چینی ۵میلیارد تومان ارزان‌تر از اتوبوس‌های برقی داخلی است. این اظهارات در شرایطی است که وضعیت خدمات پس از فروش و تامین قطعات اتوبوس‌های چینی محل سوال است.

شهرداری تهران با واردات اتوبوس چینی، جیب چه کسانی را پر می‌کند؟

اختلافات بین شهرداری تهران و خودروسازان داخلی بر سر تامین اتوبوس‌های شهری طی ماه‌های اخیر اوج گرفته است؛ به‌طوری‌که در این مدت، دیالوگ‌های جدید و بی‌سابقه‌ای بین تولید‌کننده خودرو و شهرداری ردوبدل شده است. برای مثال شهرداری تهران حالا قیمت و کیفیت اتوبوس‌های داخلی را سیبل انتقادات خود قرار داده و خودروساز نیز از بدعهدی شهرداری نسبت به تامین مالی اتوبوس‌های تحویلی شاکی است؛ موضوعی که در گذشته شاهد آن نبودیم. اما نکته جالب و بی‌سابقه به چالش واردات اتوبوس برمی‌گردد، به‌طوری‌که حالا شهرداری مدعی است با واردات مستقیم اتوبوس‌های مورد نیاز تهران از چین، می‌تواند وارداتی ارزان انجام دهد.

کمبود اتوبوس از ابتدای دهه گذشته به یکی از معضلات شهری تهران و دیگر شهرهای کشور بدل شده است. طبق گزارشی که بازوی پژوهشی مجلس چندی پیش منتشر کرد، در این مدت، تعداد ناوگان اتوبوسرانی فعال در شهرهای کشور حدودا به نصف کاهش یافته است. به طور خاص در تهران، تعداد اتوبوس فعال در ناوگان عمومی شهر از حدود ۶هزار و ۵۰۰ دستگاه در ابتدای دهه ۹۰ به کمتر از سه‌هزار دستگاه در سال ۱۴۰۱ رسیده است. از سوی دیگر بررسی روند تغییرات کیفیت هوا در سال‌های اخیر نشان‌دهنده مواجهه بیشتر مردم با آلاینده‌هایی همچون ذرات معلق، اکسیدهای نیتروژن و ازن دارد. مطابق یافته‌های اخیر، نزدیک به ۸۰درصد از جمعیت شهر تهران به طور متوسط در سال ۱۴۰۱، در معرض هوایی با غلظت ذرات معلقِ بیش از ۳۵میکروگرم بر متر مکعب (حد خطرناک) بوده‌اند.

در چنین شرایطی است که نوسازی ناوگان حمل‌ونقل عمومی اهمیت دوچندانی پیدا می‌کند. اما این اتوبوس‌ها قرار است از کجا تامین شوند؟ این موضوعی است که به نظر می‌رسد می‌توان آن را منشأ اختلاف بین خودروسازان و شهرداری تهران دانست. گویا شهرداری تهران قصد دارد اتوبوس‌های مورد نیاز را به طور مستقیم از چین وارد کند.  این رویکرد شهرداری تحت امر زاکانی، بدعتی در مسیر تامین اتوبوس محسوب می‌شود، چراکه تاکنون روال به این صورت  بوده که اتوبوس‌های ناوگان حمل‌ونقل عمومی یا مستقیما توسط خودروسازان تولید می‌شد یا خودروسازان دست به واردات این خودروها می‌زدند.  ۱۵ بهمن‌ماه علیرضا زاکانی، شهردار تهران، در پاسخ به سوالات اعضای شورای شهر بیان کرد که از زمانی که تصدی‌گری شهرداری تهران را به عهده گرفته، تعداد اتوبوس‌های فعال پایتخت از ۸۰۰دستگاه به بیش از دوهزار دستگاه رسیده است.

وی در بخش دیگری از اظهارات خود گفته است: «خرید داخلی برای ما در اولویت است و بر همین اساس برای دوهزار و ۵۰۰ اتوبوس پول و ملک دادیم.» زاکانی همچنین در بخش دیگری از اظهارات خود گفته بود: «اگر خودروی باکیفیت تولید داخل را با قیمت خوب بدهند، می‌خریم.» این اظهارات شهردار تهران را می‌توان نقطه شروع اختلافات بین این نهاد و خودروسازان دانست. ۱۸بهمن علیمردان عظیمی، مدیرعامل ایران‌خودرو، نسبت به این اظهارات واکنش داشت و گفت: «۴۰دستگاه اتوبوس برقی به شهرداری تهران تحویل دادیم و قرار بود ۲۰۰میلیارد تومان به ما پرداخت کنند که هنوز ریالی به صورت نقدی پرداخت نشده است. شهرداری به جای پول، ملک به ایران‌خودرو داده که آن را هم فروخته‌اند. یعنی شهرداری فروش اموال غیر کرده و تخلف صورت گرفته است که مدارک آن وجود دارد.»

ادعای مدیرعامل ایران‌خودرو دوباره با پاسخ زاکانی همراه شد و این روند ادامه پیدا کرد تا روز گذشته که شهردار تهران مدعی شد اتوبوس‌های چینی پنج میلیارد تومان ارزان‌تر از محصولات خودروسازان داخلی برای خودروسازان تمام می‌‌شوند. وی در این باره گفت: «در راستای برقی‌سازی از همه مجموعه‌های داخلی قیمت گرفتیم که قیمت حداقلی ۳۱۶هزار یورو و حداکثر ۳۴۸هزار یورو بوده است. حتی با برخی از شرکت‌ها نیز پیمان اولیه را بستیم؛ اما وقتی موضوع سفر به چین مطرح شد و به چین سفر کردیم، دیدیم که قیمت‌ها بسیار ارزان‌تر از آن چیزی است که در داخل کشور به ما قیمت داده بودند و این در حالی است که ما ترغیب شدیم وسایل حمل‌ونقل عمومی برقی را با همان کیفیت و قابلیت اما با قیمت پایین‌تر خریداری کنیم. در نهایت ما با رقم ۲۲۰هزار یورو و تحویل اتوبوس در بندرعباس به تفاهم رسیدیم. »

چالش‌های واردات مستقیم شهرداری

اما اگر شهرداری تهران راساً برای واردات اتوبوس‌های مورد نیاز خود وارد عمل شود، این اتفاق می‌تواند نتایجی مثبت و منفی به همراه داشته باشد و قطعا چالش‌های آن باید مورد توجه نهادهای تصمیم‌گیر و سیاستگذاران قرار بگیرد. شاید مهم‌ترین چالشی که زاکانی و تیم وی تاکنون در مورد آن اظهارنظری نکرده‌اند، مسیر تامین قطعات و خدمات پس از فروش اتوبوس‌هایی است که قصد دارند به طور مستقیم از چین وارد کنند. شهرداری تاکنون اعلام نکرده که با کدام شرکت‌های چینی برای خرید این اتوبوس‌ها به توافق رسیده است؛ آیا این شرکت‌ها برای تامین خدمات پس از فروش در ایران نمایندگی دارند؟ آیا تامین قطعه هم مانند تامین قطعات خودروهای سواری چینی انجام خواهد شد؟ به نظر می‌رسد این نهاد به جای پاسخگویی به این پرسش‌ها، سعی می‌کند تنها با رسانه‌ای کردن اختلافات با خودروسازان، طرح واردات مستقیم اتوبوس را توجیه کند.

 به نظر می‌رسد شهرداری تهران توافقات خود را با چینی‌ها انجام داده و بسیاری از مسائل مطرح‌شده در مسیر همان توجیه واردات مستقیم است. برای مثال آبان‌ماه امسال شهردار تهران و هیات همراه سفر ۱۰روزه‌ای به چین داشتند و در آنجا از خطوط ساخت اتوبوس بازدید کرده و اظهاراتی هم در مقایسه قیمت اتوبوس‌های داخلی و چینی داشتند.

منافع ملی در گرو کدام مسیر است؟

شهرداری تهران مدعی است که با خرید اتوبوس‌ از چینی‌ها به جای خودروسازان داخلی ۱۵هزار میلیارد تومان از منابع شهرداری را ذخیره می‌کند. در مقابل خرید اتوبوس از خودروسازان داخلی می‌تواند به ایجاد اشتغال و بازگشت ارزش افزوده به کشور کمک کند. اما کدام‌یک از این راه‌ها که یکی از طریق هزینه‌ها ورود می‌کند و دیگری بر افزایش درآمد تکیه دارد، در نهایت بیشتر منافع ملی کشور را تامین می‌کند؟ پیش از پاسخ به این پرسش لازم است اشاره کنیم که احتمالا کل ماجرا مربوط به منافع ملی نیست، بلکه منافع گروه‌هایی نیز در این میان وجود دارد. واردات یا مونتاژ اتوبوس‌های چینی از طرف هر گروهی که انجام بگیرد قطعا منافعی برای آن به همراه دارد و ادعای غلطی نیست اگر بگوییم این منافع نیز در درگیری‌های شکل‌گرفته و به‌خصوص رسانه‌ای شدن آن بی‌تاثیر نبوده است.

اما در مورد پرسش مطرح‌‌شده، گفت‌وگویی داشتیم با حسن کریمی سنجری، کارشناس حوزه خودرو. وی اعتقاد دارد اگر می‌خواهیم از صنعت خودروی کشور حمایت کنیم باید هر نوع واردات را به خودروسازان بسپاریم؛ حتی در مورد سرمایه‌گذاری در واردات اتوبوس نیز باید این خودروسازان باشند که نقش اصلی را ایفا می‌کنند. وی تاکید می‌کند که قطعا سو‌ءمدیریت‌هایی در شرکت‌های خودروسازی وجود دارد اما این مساله نباید باعث شود شهرداری خود مستقیما دست به واردات اتوبوس بزند. این کارشناس حوزه خودرو معتقد است که اگر مساله تنها قیمت اتوبوس‌ها بود، دو طرف می‌توانستند با مذاکره به قیمت توافقی دست پیدا کنند؛ اما رسانه‌ای شدن این اختلافات نشان می‌دهد که تعارض منافعی در این میان وجود دارد. اما مسیر درست آن است از طریق صنعت داخلی ناوگان حمل‌و‌نقل عمومی تجهیز شود تا توسعه‌یافتگی و ارزش افزوده حاصل از آن نیز در داخل کشور بماند.

کریمی سنجری می‌گوید برای کشوری که زنجیره تامینی با قدمت ۵۰ سال دارد، درست نیست که خودروی حمل‌‌و‌نقل عمومی خود را به صورت CBU وارد کند. وی همچنین می‌گوید شهرداری تهران وظیفه دارد که ناوگان حمل‌ونقل را توسعه بدهد و طبیعتا کاری به اینکه هزینه تولید در کشور چقدر است ندارد. اما در چنین شرایطی این سیاستگذار است که باید خط‌مشی تعیین کند و سیاست تعیین‌شده نیز این است که واردات توسط خودروسازان انجام شود. وی با تاکید بر سوءمدیریت‌ها در شرکت‌های خودروسازی، اشاره می‌کند که نوع مذاکرات این شرکت‌ها با چینی‌ها به شکلی بوده که حتی صدای شهرداری را هم درآورده و شهرداری معتقد است که خود بهتر می‌تواند وارد فرآیند مذاکره شود. وی در ادامه با تاکید بر اینکه شهرداری پایتخت به تولید داخل اعتماد کند، ادامه می‌دهد که طی دهه‌های گذشته شهرداری تهران بدعهدی‌های زیادی در مورد پرداخت پول اتوبوس‌های خریداری‌شده داشته، تاحدی که در دهه ۷۰ تا نیمه دهه ۸۰ تمام اتوبوس‌های شهری توسط خودروسازهای داخلی تامین می‌شد اما بهای بسیاری از آنها پرداخت نشده است.

با این وجود باید توجه داشت که ناوگان حمل‌ونقل عمومی تهران سال‌هاست که تجهیز نشده و شهرداری تهران نیز خواهان تامین اتوبوس با کمترین هزینه است. ادعای شهرداری تهران مبنی بر اینکه اتوبوس‌های داخلی گران‌تر از وارداتی‌ها تمام می‌شوند، خیلی هم بی‌راه نیست. به عبارت دیگر همان‌طور که شرایط انحصاری خودروی سواری را در کشور گران کرده، اتوبوس را هم گران تامین می‌‌کند. بنابراین می‌توان گفت رویکرد شهرداری زاکانی گرچه روند جدیدی است اما چندان هم دور از انتظار نیست. طبق بررسی «دنیای اقتصاد» اتوبوس‌ساز معروف چینی در یک مدل اتوبوس‌های خود را بین ۳۰ تا ۴۰هزار دلار عرضه می‌کند که تفاوت فاحش قیمتی با اتوبوس‌های داخلی دارد.

نظر شما
15:22 - 1402/12/18
ارباب حلقه ها در ایران؛

آئودی Q4 E-Tron کراس اوور برقی نادین خودرو رونمایی شد +تصاویر

نام خبرنگار: تحریریه صنعت ماشین
23:20 - 1402/12/13
واردات خودرو در دولت رییسی (354)

چهار محصول سوزوکی توسط راسا موتور رونمایی شد +تصاویر

نام خبرنگار: تحریریه صنعت ماشین
17:10 - 1402/12/13
محصول شرکت KG Mobility؛

"پیکاپ خان" توسط خودروسازی ایلیا می آید +تصاویر

نام خبرنگار: تحریریه صنعت ماشین
16:08 - 1402/12/03
Q4 E-Tron یک کراس اوور تمام الکتریکی؛

آئودی توسط نادین خودرو وارد ایران شد +تصاویر

نام خبرنگار: تحریریه صنعت ماشین
03:51 - 1402/12/03
شهری و بدون آلاینده؛

نگاهی به KMC E10X فسقلی برقی کرمان موتور +تصاویر

نام خبرنگار: محسن صادقی
16:49 - 1402/11/28
در کنار مدل‌های کیکس، سیلفی و ایکس تریل؛

نیسان قشقایی 2024 توسط نامی خودرو به ایران آمد +تصاویر و مشخصات

نام خبرنگار: تحریریه صنعت ماشین
16:01 - 1403/01/25
چری آی کار وی23 ؛

شاسی بلند چری با تیپ جی کلاس مرسدس بنز! +تصاویر

نام خبرنگار: تحریریه صنعت ماشین
14:58 - 1403/01/24
وقتی ایتالیایی، زیبایی خلق می کند؛

کراس اوور جدید آلفارومئو با نام میلانو رونمایی شد +تصاویر

نام خبرنگار: تحریریه صنعت ماشین
16:11 - 1403/01/21
مرسدس بنز ئی450؛

این ماشین لوکس مخصوص استفاده روزانه است! +تصاویر

نام خبرنگار: تحریریه صنعت ماشین
16:30 - 1403/01/18
رکورد سرعت شارژ در چین؛

زیکر 001 : به شارژ بزنید و فقط یک چای بخورید +تصاویر

نام خبرنگار: تحریریه صنعت ماشین
11:03 - 1403/01/17
جراحی عمیق بر روی شورولت اسپین؛

زشت ترین خودرو برزیل چگونه تغییر کرد؟ +تصاویر

نام خبرنگار: تحریریه صنعت ماشین
15:58 - 1403/01/16
تریم های متنوع در بخش پیشرانه؛

هونگچی از سدان لوکس H9 مدل 2024 رونمایی کرد +تصاویر

نام خبرنگار: تحریریه صنعت ماشین
22:54 - 1402/12/03
با 326 اسب بخار قدرت؛

تست رانندگی فونیکس تیگو 7 پرو ای پلاس در پیست آیلند +تصاویر

نام خبرنگار: محسن صادقی
02:23 - 1402/12/03
تاکسی بدون پیشرانه بنزینی؛

تجربه رانندگی با KMC e-TAXI کرمان موتور در برج میلاد +تصاویر

نام خبرنگار: محسن صادقی
00:03 - 1402/11/24
کراس اوور خوش استایل چینی؛

تست رانندگی لاماری ایما HEV در پیست آزادی +تصاویر

نام خبرنگار: محسن صادقی
15:48 - 1402/10/28
سدان خانوادگی قدرتمند و جذاب؛

تست رانندگی آریزو 8 سدان لوکس و پرآپشن فونیکس +تصاویر

نام خبرنگار: تحریریه صنعت ماشین
01:27 - 1402/09/08
بزرگترین و لوکس ترین شاسی بلند مدیران خودرو؛

تجربه رانندگی با اکستریم VX کراس اوور لوکس در پیست آیلند +تصاویر

نام خبرنگار: محسن صادقی
00:07 - 1402/09/08
بلندقامت پویا و جسور؛

تجربه رانندگی با اکستریم TXL کراس اوور لوکس مدیران خودرو +تصاویر

نام خبرنگار: محسن صادقی
18:54 - 1402/07/21
با قدرت و آپشن های بیشتر؛

تجربه رانندگی با فونیکس تیگو 7 پرومکس در پیست آزادی +تصاویر

نام خبرنگار: محسن صادقی
19:32 - 1401/12/10
با شروع تمرین های زمستانه؛

فصل جدید فرمول یک 2023 در بحرین آغاز شد +تصاویر

نام خبرنگار: تحریریه صنعت ماشین
16:40 - 1401/11/28
برای فصل ۲۰۲۳ فرمول یک؛

استون مارتین از خودروی AMR23 رونمایی کرد +تصاویر

نام خبرنگار: تحریریه صنعت ماشین
19:49 - 1401/08/23
مدل آفرود پورشه 911 داکار معرفی شد

اسپرت ترین خودروی آفرودی جهان +تصاویر جذاب

نام خبرنگار:
18:16 - 1401/08/21

خودروی فرمول E پورشه 99X جدید معرفی شد +تصاویر

نام خبرنگار: تحریریه صنعت ماشین
01:21 - 1402/12/27
توسط برابوس تیونر معروف آلمانی؛

راکت 1000؛ از سریع ترین بنزهای روی کره زمین آشنا شوید +تصاویر

نام خبرنگار: تحریریه صنعت ماشین
21:49 - 1402/12/23
درباره دو رگه ایرانی آلمانی؛

پروژه مرسدس AMG SL 63 زیر دستان کیوانی +تصاویر

نام خبرنگار: تحریریه صنعت ماشین
13:53 - 1402/11/30
شاسی بلند و سدان را فراموش کن، ون را ببین!

نسخه خاص ون فورد ترانزیت رونمایی شد +تصاویر

نام خبرنگار: تحریریه صنعت ماشین
16:32 - 1402/10/08
بنز شاسی بلند نصفه که 1.3 میلیون دلار ارزش دارد!

جی کلاس کابریولت Refined Marques خودرو رویایی و کمیاب +تصاویر

نام خبرنگار: تحریریه صنعت ماشین
12:50 - 1402/07/26
هایلوکس جی آر اسپرت2 ؛

پیکاپ جدید تویوتا از انگلیس طلوع می کند! +تصاویر

نام خبرنگار:
14:18 - 1402/06/25
با ۱۰۰۰ اسب بخار قدرت؛

تیونینگ آئودی RS6 و RS7 توسط ABT معرفی شد +تصاویر

نام خبرنگار: محسن صادقی
15:24 - 1403/01/25
خاص ترین بی ام و سری 7؛

از این بی ام و فقط یک دستگاه در جهان موجود است +تصاویر

نام خبرنگار: تحریریه صنعت ماشین
23:16 - 1403/01/20
اولین محصول پرفروش پژو در ایران که 6 هزار تومان فروخته شد؛

این خودرو را می توانستید در ایران بخرید و در اروپا تحویل بگیرید +تصاویر

نام خبرنگار: تحریریه صنعت ماشین
14:01 - 1403/01/08
اگر تصور می کنید فناوری هیبرید در خودرو یک رویداد جدید است!

نخستین خودرو هیبریدی توسط پورشه در سال 1900 ! +تصاویر

نام خبرنگار: تحریریه صنعت ماشین
16:50 - 1403/01/07
کامیون مفهومی جنرال موتورز در سال 1965 تولید شد؛

شورولت توربو تیتان 3 ؛ عجیب ترین کامیون آمریکا +تصاویر

نام خبرنگار: تحریریه صنعت ماشین
22:55 - 1402/12/27
گل GTI ؛

خودرو 30 ساله ای که هنوز هم حریف می طلبد! +تصاویر

نام خبرنگار: تحریریه صنعت ماشین
01:02 - 1402/12/25
اولین محصول و پرچم دار رده پونی کار؛

خودروی باراکودا ؛ از افسانه تا یک بازسازی دیدنی و ناب +تصاویر

نام خبرنگار: تحریریه صنعت ماشین