آغاز ردیابی بنزینی شهروندان !

 کرامت ویس کرمی مدیرعامل شرکت ملی پالایش و پخش فرآورده‌های نفتی با اشاره به آغاز طرح آزمایشی شناسه‌دار کردن سوخت در تهران گفت: در حال انجام این طرح هستیم که تراکنش‌هایی که با کارت اضطراری انجام می‌شود را شناسه‌دار کنیم. به صورت پایلوت، این کار را در تهران اجرا خواهیم کرد.

وی افزود: یعنی اگر شخصی به جایگاه مراجعه کرد و به جای استفاده از کارت سوخت شخصی، از کارت اضطراری استفاده کند، مشخص می‌شود که این دو تا ۱۵ لیتر سوخت را فلان شهروند با مشخصات خودروی فلان دریافت کرده است.

معاون وزیر نفت خاطرنشان کرد: شناسه‌دار کردن کارت هوشمند نیز جزو برنامه است. پیش از این کار طراحی آن انجام شده و کار‌های آزمایشگاهی آن نیز در مجموعه سامانه هوشمند سوخت به پایان رسیده است.

ویس کرمی تصریح کرد: «قرار است در تهران و در دو جایگاه، این طرح را اجرایی کنیم تا استفاده از کارت اضطراری نیز شناسه‌دار شود. در نتیجه می‌توان این سوخت را ردیابی کرد که چه مقدار، توسط چه شخصی و با چه مشخصاتی دریافت شده است.

با گسترش روزافزون مصرف بنزین در کشور و ثبت رکوردهای بی‌سابقه در میزان مصرف روزانه، دولت و نهادهای متولی تامین سوخت به دنبال راهکارهایی برای مدیریت این بحران هستند. در تازه‌ترین اقدام، شرکت ملی فرآورده‌های نفتی ایران تصمیم گرفته است تا استفاده از کارت‌های سوخت آزاد موجود در جایگاه‌ها را محدود و کاملا هدفمند کند. بر اساس این طرح جدید، از این پس سوخت‌گیری با کارت جایگاه‌داران دیگر به صورت ناشناس انجام نخواهد شد و متقاضیان ملزم به ثبت کدملی یا شناسایی اطلاعات هویتی خود در سیستم برای دریافت بنزین آزاد هستند. این رویکرد داده‌محور به دولت اجازه می‌دهد تا تصویری شفاف از الگوی مصرف شهروندان به دست آورد و مسیرهای پنهان هدررفت یا قاچاق سوخت را با دقت بالایی شناسایی کند. از دیدگاه مثبت و سازنده، این شفافیت اطلاعاتی می‌تواند به توزیع عادلانه‌تر یارانه‌های پنهان انرژی کمک شایانی کند و دست دلالان را از بازار سیاه سوخت کوتاه نماید. اما از سوی دیگر، به عنوان یک نکته منفی و چالش‌برانگیز، پیچیده‌تر شدن فرآیند سوخت‌گیری ممکن است در روزهای ابتدایی اجرای طرح باعث سردرگمی شهروندان، کندی عملیات پرداخت و افزایش زمان انتظار در پمپ‌بنزین‌ها شود.

مدیرعامل شرکت ملی فرآورده‌های نفتی ایران در مصاحبه با رسانه ملی، با اشاره به اجرای آزمایشی این طرح در پایتخت، توضیحات مهمی را ارائه داده است:

داریم انجام می‌دهیم که تراکنش‌هایی که از کارت اضطراری انجام می‌شود را شناسه‌دار بکنیم. حالا به صورت پایلوت قرار است در تهران این را انجام بدهیم. یعنی اگر کسی به جایگاه مراجعه کرد و از کارت اضطراری استفاده کرد، مشخص بشود که این مقدار سوخت را چه شخصی، مالک کدام خودرو و با چه کارت هوشمندی دریافت کرده است. شناسه‌دار کردن جزو برنامه‌های ما است، کارهای آزمایشگاهی آن در سامانه هوشمند سوخت انجام شده و عن‌قریب در دو جایگاه تهران اجرا می‌شود تا بتوانیم سوخت را ردیابی کنیم.

مکانیزم اجرایی در جایگاه‌های پایلوت پایتخت

در فاز نخست، این طرح در دو جایگاه منتخب شهر تهران به صورت آزمایشی به اجرا در می‌آید. روش کار به این صورت است که ترمینال‌های پرداخت و نازل‌های سوخت به گونه‌ای به‌روزرسانی نرم‌افزاری شده‌اند که پیش از فعال‌سازی جریان بنزین از طریق کارت جایگاه، فرآیند احراز هویت باید طی شود. این اطلاعات هویتی مستقیماً با پایگاه‌های داده مرکزی تطبیق داده می‌شود تا ارتباط منطقی میان مالک خودرو و دریافت‌کننده سوخت برقرار گردد. نقطه قوت این مکانیزم، پایش لحظه‌ای و ثبت دقیق تراکنش‌ها است که امکان خروج بنزین از شبکه رسمی و توزیع خارج از ضوابط را به حداقل ممکن می‌رساند. با این وجود، اشکال منفی این روش، وابستگی صد درصدی فرآیند به پایداری شبکه‌های ارتباطی است؛ در صورت قطعی یا کندی اینترنت در جایگاه‌ها، کل فرآیند سوخت‌گیری مختل شده و می‌تواند نارضایتی عمومی را در پی داشته باشد.