چین بیش از یک دهه تلاش کرد تا موتورهای درونسوز را یک فناوری رو به افول نشان دهد. یارانههای دولتی، اهداف بلندپروازانه برای تولید خودروهای برقی و ایجاد زنجیره تأمین قدرتمند باتری، این کشور را به بازیگر مسلط بازار جهانی خودروهای الکتریکی تبدیل کرده است؛ تا جایی که اکنون حدود ۷۰ درصد بازار باتری جهان در اختیار سازندگان چینی است.
با این حال، تصمیم غافلگیرکننده خودروسازانی مانند جیلی و چری برای سرمایهگذاری سنگین روی توسعه نسل تازهای از موتورهای بنزینی هوشمندتر و کمآلاینده، نشانه تغییر قابل توجهی در استراتژی صنعت خودرو چین است. این صنعت که سالها تمرکز اصلی خود را بر گسترش خودروهای برقی گذاشته بود، اکنون همزمان بودجههای کلانی را به پروژههای ارتقای بهرهوری و کاهش مصرف سوخت پیشرانههای درونسوز اختصاص داده است.

پاسخ صنعت خودروسازی چین به شتاب جهانی برقیسازی
دو شرکت جیلی و چری بر این باورند که موتورهای درونسوز دستکم برای بیش از یک دهه دیگر همچنان در بازارهای جهانی نقشی کلیدی ایفا خواهند کرد و نمیتوان آنها را بهسرعت کنار گذاشت. اعداد و ارقامی که این دو خودروساز چینی منتشر کردهاند نشان میدهد این اعتماد بیپایه نیست. جیلی اخیراً با معرفی پیشرانه هیبریدی جدید i-HEV، توانسته به بازده حرارتی خیرهکننده ۴۸.۴۱ درصد دست یابد که به طور رسمی در کتاب رکوردهای جهانی گینس ثبت و تأیید شده است.
این سطح از بازده، در عمل به معنای مصرف سوختی در حد ۲.۲ لیتر در هر ۱۰۰ کیلومتر است که برای یک خودروی مجهز به موتور درونسوز، بهویژه در مقیاس تولید انبوه، بسیار چشمگیر و کمسابقه به شمار میرود. برای مقایسه بهتر، میتوان به آخرین نسل تویوتا پریوس اشاره کرد؛ خودرویی که سالهاست به عنوان یکی از کارآمدترین نمونهها در جهان شناخته میشود و پیشرانه آن به بازده حرارتی حدود ۴۴ درصد میرسد.
در همین حال، چری نیز با فاصلهای اندک در تعقیب رقیب خود حرکت میکند و تلاش دارد جایگاه خود را در این رقابت فناوری تثبیت کند. پیشرانه تازه این شرکت با بهرهگیری از فناوری اختصاصی که چری آن را «اتصال سهگانه منحنی دوگانه» مینامد، به بازده حرارتی ۴۸.۵۷ درصد دست یافته که در حال حاضر به عنوان بالاترین میزان ثبتشده برای یک موتور درونسوز در سطح تولید انبوه معرفی میشود. با این حال مدیران این شرکت معتقدند که خودروهای بنزینی باید از حالت فعلی خارج شوند و وارد سطحی تازه از هوشمندی شوند.

منطق بازار جهانی و چرخش راهبردی صنعت خودرو چین
این موج توجه به پیشرانههای درونسوز در چین بیدلیل نیست و پشت آن یک منطق بازارمحور قدرتمند قرار دارد. در حالی که سهم خودروهای برقی در بازار داخلی چین از مرز ۵۰ درصد عبور کرده و این کشور به یکی از بزرگترین آزمایشگاههای واقعی برای گذار به حملونقل الکتریکی تبدیل شده است، دادههای جهانی تصویر متفاوتی ارائه میکنند و در بسیاری از نقاط جهان، بخش بزرگی از مصرفکنندگان همچنان اتکا و وابستگی جدی به سوخت بنزین دارند.
از نگاه خودروسازان چینی، این شکاف میان وضعیت داخلی چین و واقعیت بازارهای جهانی، فرصتی راهبردی برای توسعه صادرات ایجاد میکند. به همین دلیل، بسیاری از آنها بهجای تمرکز یکجانبه بر مدلهای تمامبرقی، به سمت توسعه خودروهای هیبریدی فوقکممصرف حرکت کردهاند.
نگاهی به شرایط بازار آمریکا
در این میان، هرچند بازار ایالات متحده به دلیل موانع سیاسی، تعرفهای و نگرانیهای امنیتی تا حد زیادی به روی خودروهای چینی بسته مانده است، اما خودروسازان این کشور هنوز این بازار را بهطور کامل از دایره برنامههای خود حذف نکردهاند. جیلی تأیید کرده است که دو برند زیرمجموعهاش، یعنی زیکر (Zeekr) و لینکاندکو (Lynk & Co)، ممکن است طی سه سال آینده راهی بازار آمریکا شوند.
بر اساس سناریوی مطرحشده، احتمال دارد این ورود نه از مسیر صادرات مستقیم از چین، بلکه از طریق تولید محلی در خاک آمریکا انجام شود؛ بهویژه با استفاده از ظرفیت کارخانه ولوو در کارولینای جنوبی که هماکنون در حال تجربه یک برنامه توسعهای به ارزش ۱.۳ میلیارد دلار است.

مسیر دوگانه خودروسازی چین: آینده برقی و تکامل موتورهای درونسوز
تحولات اخیر نشان میدهد که چین برنامههای برقی خود را کنار نگذاشته، بلکه در حال پیگیری همزمان دو مسیر راهبردی است: از یک سو، ادامه تهاجم و توسعه خودروهای برقی در بازارهای خارجی و تثبیت جایگاه به عنوان تأمینکننده اصلی باتری و پلتفرمهای الکتریکی؛ و از سوی دیگر، تکامل و بهینهسازی موتورهای درونسوز برای بازارهایی که هنوز آمادگی یا زیرساخت لازم برای رها کردن کامل بنزین و گازوئیل را ندارند.
به بیان دیگر، چینیها نهتنها روی آینده تمامبرقی حساب باز کردهاند، بلکه قصد دارند از درآمد و سهم بازار حاصل از نسل جدید موتورهای بنزینی هوشمند و کممصرف نیز بهرهبرداری کنند و هیچ بخش پرسودی از این گذار تاریخی را از دست ندهند.