دروازه ورود خودروسازان چینی به آفریقا

 سرمایه‌گذاری چین روی خودروهای برقی و انرژی‌ نو در مراکش سیر صعودی به خود گرفته و شرکت‌های چینی عمدتا به امید دور زدن تعرفه‌ها و سایر محدودیت‌های اعمال‌شده توسط ایالات متحده و اروپا به سرمایه‌گذاری در این کشور آفریقای شمالی روی آورده‌اند.

لی چانگلین، سفیر چین در مراکش، می‌گوید، این کشور «به کانون جدیدی برای سرمایه‌گذاری شرکت‌های چینی در خارج از کشور بدل شده است». این مقام چینی که ماه گذشته از شهر علم و فناوری «محمد ششم» بازدید می‌کرد اظهار کرد، ساخت‌وساز یک قطب تولید و فناوری با حمایت چین به‌خوبی در حال پیشرفت است. در جریان این بازدید، سفیر چین با اشاره به اینکه مرکز فناوری یک‌‌میلیارد‌دلاری در شهر طنجه واقع در شمال غربی مراکش میزبان صدها شرکت چینی خواهد بود، تاکید کرد این مرکز نماد مهمی از ساخت مشترک با کیفیت بالا در راستای توسعه ابتکار موسوم به «کمربند و جاده» بین چین و مراکش خواهد بود.

به عقیده ناظران، نزدیکی مراکش به اروپا، فراوانی مواد معدنی حیاتی و قراردادهای تجارت آزاد با اتحادیه اروپا و ایالات متحده، بسیاری از شرکت‌های چینی را جذب کرده است و موجب شده این شرکت‌ها میلیاردها دلار برای ساخت باتری خودروهای برقی و کارخانه‌های تولیدی مربوط به این حوزه سرمایه‌گذاری کنند.

نماینده کشور چین در جریان گفت‌وگو در پارک فناوری که توسط چینی‌ها ساخته می‌شود، گفت: شرکت‌های چینی سرمایه‌گذاری هنگفتی در زمینه انرژی‌های تجدیدپذیر، باتری‌های وسایل نقلیه انرژی نو و سایر حوزه‌ها در مراکش انجام داده‌اند و نقش مثبتی در ایجاد تحول در حوزه انرژی مراکش و توسعه صنعت خودرو در این کشور ایفا می‌کنند.

مراکش با ایالات متحده قرارداد تجارت آزاد دارد و به همین دلیل شرکت‌های چینی در این کشور آفریقای شمالی در حال سازماندهی مجدد فعالیت‌های خود هستند تا بتوانند از برخی مشوق‌ها تحت «قانون کاهش تورم» واشنگتن برخوردار شوند. این قانون شامل یک بسته به ارزش ۴۳۰میلیارد دلار با هدف مبارزه با تغییرات آب‌وهوایی از طریق اعطای اعتبار مالیاتی به خریداران خودروهای برقی است. مراکش همچنین یک قرارداد تجارت آزاد با اتحادیه اروپا دارد که شرکت‌های چینی می‌توانند از آن برای دور زدن موانع موجود در حوزه تعرفه‌ها استفاده کنند. اتحادیه اروپا در ماه ژوئن اعلام کرد برای حمایت از صنعت خودروی این بلوک در برابر آنچه آن را «یارانه‌های مخدوش‌کننده بازار» از سوی دولت چین می‌خواند، عوارض مضاعف تا سقف ۳۸.۱درصد را بر خودروهای برقی ساخت چین اعمال خواهد کرد. یک ماه پیش‌تر، آمریکا تعرفه ۱۰۰درصدی بر خودروهای برقی ساخت چین وضع کرده بود.
تقاطع راهبردی

مراکش که به لحاظ راهبردی در تقاطع آفریقا و اروپا قرار دارد، موفق شده است سرمایه‌گذاری‌های چند میلیارد دلاری را در زمینه صنایع تولید باتری و خودروهای برقی جذب کند.

از جمله سرمایه‌گذاری‌ها، امضای قراردادی به ارزش ۱.۳میلیارد دلار با شرکت سازنده باتری چینی-آلمانی گوتیون برای ساخت یک کارخانه عظیم در این کشور است. گوتیون انتظار دارد در سه‌‌ماهه سوم سال ۲۰۲۶، تولید باتری در این کارخانه را با ظرفیت ۲۰ گیگاوات‌ساعت در سال آغاز کند. همچنین شرکت سازنده قطعات باتری چینی CNGR در ماه سپتامبر اعلام کرد که در حال همکاری با یک صندوق سرمایه‌گذاری خصوصی مراکشی برای ساخت یک پایگاه صنعتی به ارزش ۲میلیارد دلار است. سایر توافقات شامل سرمایه‌گذاری یوشان، یکی از شرکت‌های تابعه بزرگ‌ترین پالایشگاه کبالت چین، است که با LG کره جنوبی برای ساخت کارخانه مواد کاتدی لیتیوم آهن فسفات (LFP) در مراکش مشارکت کرده است.

عبدالمونیم آماچرا، کارشناس زنجیره ارزش و توسعه پایدار که قبلا در وزارت صنعت و تجارت مراکش مسوولیت داشته است، می‌گوید، ایجاد تاسیسات تولیدی چین در مراکش منعکس‌کننده روند یکپارچگی منطقه‌ای و پیکربندی مجدد زنجیره‌های ارزش جهانی است. او افزود: ازآنجاکه شرکت‌ها به دنبال کاهش ریسک‌های مربوط به تنش‌های ژئوپلیتیکی و موانع تجاری هستند، مراکز منطقه‌ای مانند مراکش اهمیت فزاینده‌ای پیدا می‌کنند.

شرکت‌های چینی با راه‌اندازی خط تولید در مراکش می‌توانند با تولید داخلی و رعایت استانداردهای لازم از همان ابتدا، این موانع را دور بزنند. مراکش با موافقت‌نامه‌های تجاری و چارچوب نظارتی مطلوب خود می‌تواند نقش مهمی در تسهیل این تحول ایفا کند.

مراکش و چین از مزیت‌های رقابتی در زمینه منابع طبیعی ضروری برای صنعت خودروهای برقی برخوردار هستند. مراکش بزرگ‌ترین صادرکننده فسفات در جهان است، درحالی‌که چین بر بازار مواد معدنی کمیاب مانند لیتیوم، کبالت و عناصر خاکی کمیاب تسلط دارد.

مراکش در‌حال‌حاضر یک مرکز بزرگ خودروسازی برای غول‌های اروپایی مانند استلانتیس و رنو محسوب می‌شود. طبق گزارش دفتر تغییرات مراکش، صنعت خودرو حدود یک‌‌پنجم تولید ناخالص داخلی کشور را به خود اختصاص می‌دهد و این کشور سال گذشته ۶.۴میلیارد دلار خودروی سواری صادر کرده است.

کریس بری، رئیس یک شرکت مشاوره در نیویورک، می‌گوید: زنجیره تامین خودروهای برقی چینی به‌‌وضوح توسعه ‌یافته است و روزبه‌روز قوی‌تر می‌شود. او می‌افزاید: شرکت‌های چینی همچنین در حال ساخت کارخانه‌های ساخت باتری در شرق اروپا هستند.

غول تولید خودروهای برقی چینی، بی‌وای‌دی، سال گذشته اعلام کرد، اولین پایگاه تولید این شرکت در اروپا در کشور مجارستان برای تولید خودروهای برقی و پلاگین هیبریدی جهت عرضه به بازار اروپا ساخته خواهد شد.

بی‌وای‌دی همچنین اخیرا اعلام کرد، یک میلیارد دلار در ترکیه برای راه‌اندازی یک کارخانه تولید خودروهای برقی و خودروهای هیبریدی پلاگین با ظرفیت سالانه ۱۵۰هزار دستگاه سرمایه‌گذاری خواهد کرد.

سرمایه‌گذاری‌های راهبردی و تمرکز بر تولید خودروهای برقی، موجب رشد سریع بخش خودروسازی مراکش شده است. صنعت خودروسازی این کشور آفریقای شمالی در سال‌های اخیر با سرمایه‌گذاری‌های قابل‌توجه و مشارکت‌های راهبردی با خودروسازان بین‌المللی شکوفا شده است. مراکش با کارخانه‌هایی که توسط رنو داچیا و استلانتیس اداره می‌شوند، جایگاه خود را در خودروسازی جهانی مستحکم کرده است.

آفریقای جنوبی برای چندین دهه در حوزه تولید خودرو در قاره آفریقا بی‌رقیب بود. اما امروز همه‌چیز تغییر کرده است. شرکت مشاوره و خدمات راهبردی فیچ پیش‌بینی می‌کند که مراکش در سال ۲۰۲۴ حدود ۶۱۴هزار دستگاه خودرو از جمله خودروهای تجاری سبک تولید خواهد کرد. در مقابل، پیش‌بینی می‌شود تولید خودروهای سواری و تجاری ساخت آفریقای جنوبی به ۵۹۱هزار دستگاه کاهش یابد. این روند کاهشی از عملکرد لجستیکی ضعیف و افزایش واردات خودرو به آفریقای جنوبی در سال ۲۰۲۴ ناشی شده است.

مراکش موقعیت خوبی برای حفظ جایگاه خود به ‌عنوان یک مقصد برتر برای سرمایه‌گذاری در حوزه خودرو دارد. این موضوع را علاوه بر پتانسیل رشد برای تولید خودروهای برقی، می‌توان به عواملی همچون نزدیکی این کشور به اتحادیه اروپا، توافق‌نامه‌های تجاری موجود، زیرساخت‌های لجستیکی قوی و مشوق‌های جذاب بازار نسبت داد.