کد خبر: ۵۴۹۵۵
تاریخ انتشار: ۲۷ فروردين ۱۴۰۲

سرکوب قیمت تورم خودرو را مهار نمی‌کند

حسن کریمی سنجری کارشناس خودرو
نویسنده:  تحریریه صنعت ماشین
به گزارش صنعت ماشین،  در هفته گذشته بالاخره دولت تصمیم گرفت قیمت خودرو در کارخانه را تا سقف ۴۲درصد افزایش دهد. این تصمیم در حالی عملی شد که از آذرماه ۱۴۰۰ اجازه هیچ افزایش قیمتی به خودروسازان داده نشده و دلیل این مساله نیز ترس از انتقال تورم بیشتر به بازار عنوان می‌شود. اما اتفاقا واکنش نه چندان شدید اخیر بازار به افزایش قیمت کارخانه‌ای خودرو این استدلال را که اصولا قیمت خودرو در بازار بیش از آنکه تحت‌تاثیر نرخ کارخانه‌ای آن باشد تحت‌تاثیر شاخص‌‌های اقتصادی به‌خصوص نرخ تورم عمومی کشور است، تقویت می‌کند. بر این اساس، به نظر می‌رسد اصرار برخی دولتمردان و نیز برخی نمایندگان مجلس بر جلوگیری از افزایش قیمت خودرو در کارخانه، پافشاری بی‌دلیلی است که جز تحمیل زیان به شرکت‌‌های خودروساز منفعتی برای اقتصاد کشور ندارد.

به نظر می‌رسد دولت به جای تاکید بر قیمت‌گذاری دستوری باید تمرکز خود را روی مهار تورم قیمت خودرو در بازار معطوف کرده و پیش از آن، پدیده تورم و ریشه‌‌های آن در اقتصاد کشور به ویژه در موضوع خودرو را به‌درستی شناسایی کند. در غیر این صورت، دولت‌‌ها با اقداماتی مانند سرکوب قیمت خودرو در سمت تولیدکننده نه‌تنها کمکی به مهار تورم در بازار نمی‌کنند، که با کشیدن ترمز تولید به نوعی باعث تعمیق شکاف بین عرضه و تقاضا و نهایتا دامن زدن به تورم قیمت شده و بدین ترتیب دومینوی تورمی در بازار شکل می‌گیرد. آمارهای بانک مرکزی و بررسی روند تورمِ ۴۵ سال اخیر نشان می‌دهد موضوع تورم مهم‌ترین چالش اقتصاد کشور است و درمانش که به‌جرات می‌توان آن را نوعی بیماری مزمن تلقی کرد، اصلی‌ترین اقدامی است که دولت‌‌ها باید در دستور کار خود قرار دهند. بر اساس داده‌های موجود در بانک مرکزی، در بازه زمانی ۴۵ساله یعنی از سال ۱۳۵۷ تا پایان سال ۱۴۰۱، کشور تنها در ۴ مقطع سالانه دارای تورم یک‌رقمی بوده است.

هرچند بروز تورم مزمن در ایران را باید در علل مختلفی جست‌وجو کرد، اما بی‌شک مهم‌ترین دلیل روند دومینووار تورم، به نوع رفتار دولت‌‌ها در واکنش به پدیده‌‌های اقتصادی و آنچه تحت عنوان حکمرانی اقتصادی کشور قلمداد می‌شود، مربوط است. پیداست موضوعاتی مانند تحریم‌‌های خارجی باعث تشدید آثار تورم بر معیشت و اقتصاد مردم می‌شود، ولی حتی واکنش دولت‌‌ها در مقابل تحریم‌های گسترده سال‌های اخیر نیز به گونه‌ای نبوده که آثار تحریم بر افزایش نرخ تورم را مهار کند. به عنوان مثال، تحریم صنعت خودروی کشور از سال ۹۷ تاکنون باعث کاهش روند تولید در شرکت‌های خودروساز داخلی شده و از طرفی، به دلیل استمرار افزایش نرخ تورم، طبیعی است مردم جهت کاستن از آثار تحریم در معیشت خود، سعی کرده و خواهند کرد تا نقدینگی‌شان را به کالاهایی از جنس دارایی ثابت مانند خودرو تبدیل کنند. این تضاد باعث شده توازن عرضه و تقاضا در بازار از هر دو سوی مکانیزم موردنظر به هم بخورد.

به عبارت بهتر، از یک سو عرضه خودرو کاهش یافته و از سوی دیگر تقاضا برای خرید با وجود افت قدرت خرید مردم افزایش یافته است. انتظار می‌رفت سیاستگذار در چنین شرایطی واکنشی از خود نشان دهد که باعث تقویت عرضه از یک سو و تضعیف تقاضا از سوی دیگر شود. قیمت‌گذاری دستوری طی این سال‌ها باعث شده قدرت تولید در شرکت‌های خودروساز کاهش یافته و عطش مردم هم برای خرید یک خودرو به نرخ کارخانه‌ای افزایش یابد. از طرفی، ممنوعیت واردات نیز سبب تضعیف عرضه به بازار شد. با این حساب، سیاستگذار عملا در گذشته دو تصمیم را برای بازار خودرو اتخاذ کرده که هر دو، واکنش‌هایی غیر‌منطقی تلقی می‌شوند. این اشتباهات راهبردی سیاستگذار در خلال سال‌های مورد بحث، عارضه‌های بسیاری را به صنعت و اقتصاد کشور تحمیل کرده است.

قیمت خودرو در بازار اما بی‌اعتنا به سختگیری‌های دولتی در نرخ‌گذاری خودرو در کارخانه، متناسب با افزایش نرخ ارز بالا رفته و مصرف‌کننده نهایی نیز به دلیل احتمال ضعیف امکان خرید خودرو از کارخانه با توجه به شرایط پیچیده آن (مانند دشواری ثبت‌نام و قرعه‌کشی) مجبور بوده نیاز خود را از بازار تامین کند. یک مقایسه بین سال‌های ۱۳۹۰ و ۱۴۰۱ بیانگر آن است که قیمت کارخانه‌ای پژو ۲۰۶ از حدود ۱۴‌میلیون ۳۷۸هزار تومان (در سال ۱۳۹۰) به حدود ۱۵۰میلیون تومان (حدود ۱۰۰۰درصد افزایش) در سال گذشته رسیده است. این در حالی است که قیمت همین خودرو در بازار در مدت مشابه از ۱۴میلیون و ۹۰۰هزار تومان به ۵۹۰میلیون تومان (حدود ۳۸۵۹درصد افزایش) رسیده است. اگر این مقایسه را با قیمت ارزی این خودرو بین سال‌های ۱۳۹۰ و ۱۴۰۱ انجام دهیم، پیداست قیمت ۲۰۶ در فروش کارخانه‌ای از حدود ۱۱هزار دلار به سه‌هزار و ۵۶۰دلار کاهش یافته است.

به عبارت بهتر، از سال ۱۳۹۰ تا ۱۴۰۱ در‌حالی‌که قیمت ارزی این خودرو در کارخانه حدود ۶۸درصد کاهش یافته همزمان قیمت ارزی آن در بازار حدود ۲۷درصد رشد داشته است (قیمت دلار در سال ۱۳۹۰ برابر با هزار و ۴۰۰تومان و در سال ۱۴۰۱ برابر با ۴۲هزار و ۲۰۰تومان در نظر گرفته شده است). نکته قابل‌تامل در این مقایسه آن است که فشار دولتی در حبس قیمت کارخانه‌ای خودرو باعث سرریز شدن سودهای سرشار به جیب افرادی شده که تنها ۱۳درصد از میلیون‌‌ها متقاضی خرید خودرو به نرخ کارخانه‌ای را شامل می‌شوند. بررسی‌‌ها نشان می‌دهد این سودهای سرشار که ناشی از اختلاف قیمت خودرو در بازار و کارخانه است، تنها در ۴ سال گذشته یعنی از سال ۹۸ تا ۱۴۰۱ رقمی معادل ۲۵۰ تا ۲۶۰هزار میلیارد تومان را شامل می‌شود که رقمی معادل زیان انباشته دو شرکت بزرگ خودروساز کشور در خلال این سال‌هاست. حال که وزارت صمت با اقدامی درست درصدد اصلاح بخشی از قیمت ‌ها بر‌‌آمده، جای تعجب دارد هنوز عده‌ای از جمله برخی نمایندگان مجلس، به اسم حمایت از حقوق مصرف‌کنندگان، دانسته یا نادانسته از توزیع سودهای رانتی دفاع می‌کنند. به نظر می‌رسد اصلاح قیمت‌‌ها تصمیم درستی بوده و دولت باید این روند را به صورت مرحله‌ای و متناسب با نوسان نرخ تورم ادامه دهد و در کنار آن برای کنترل انحصار بازار توسط خودروسازها، واردات را تسریع کند.
نظر شما
15:12 - 1403/04/27
در آستانه آغاز نمایشگاه تحول صنعت خودرو؛

کی ام سی E30X، برقی همه فن حریف کرمان موتور معرفی شد +تصاویر و مشخصات

نام خبرنگار: تحریریه صنعت ماشین
07:54 - 1403/04/20
ورود کراس اوور الکتریکی کره ای به ایران؛

کاتالوگ کیا EV5 توسط شرکت کوشا خودرو منتشر شد +تصاویر

نام خبرنگار: تحریریه صنعت ماشین
14:28 - 1403/04/16
قدرتمندترین پیکاپ بازار ایران؛

پیکاپ مکسوس استار H با شتابران خودرو می‌آید +تصاویر

نام خبرنگار: تحریریه صنعت ماشین
19:15 - 1403/04/10
احتمال ورود آن به بازار ایران قوت گرفت:

ونوسیا VX6 کراس اوور برقی محصول جدید ماموت خودرو +تصاویر

نام خبرنگار: تحریریه صنعت ماشین
17:32 - 1403/04/10
معرفی نخستین خودرو وارداتی جانبازان؛

تویوتا RAV4 هیبرید توسط برساوش وارد ایران شد +تصاویر و مشخصات

نام خبرنگار: تحریریه صنعت ماشین
23:41 - 1403/03/24
شاسی بلند آفرودی مانیان خودرو؛

نیسان ترا در نمایشگاه خودرو شیراز رسما رونمایی شد +تصاویر

نام خبرنگار: تحریریه صنعت ماشین
22:38 - 1403/03/24
بازگشت هاچ بک اروپایی به بازار؛ 

اوپل کورسا در نمایشگاه خودرو شیراز رونمایی شد +تصاویر و مشخصات

نام خبرنگار: محسن صادقی
17:33 - 1403/04/27
در خیابان‌های چین؛

مینی بوس خودران هونگچی شکار شد! +تصاویر

نام خبرنگار: تحریریه صنعت ماشین
22:15 - 1403/04/12
سدان تمام برقی و چشم‌نواز؛

جنسیس G80 الکتریکی با طراحی خیره کننده رونمایی شد +تصاویر

نام خبرنگار: تحریریه صنعت ماشین
18:55 - 1403/04/10
در نمایشگاه خودروی بوسان کره؛

رنو کولئوس هیبریدی رونمایی شد +تصاویر

نام خبرنگار: تحریریه صنعت ماشین
11:38 - 1403/04/08
برای قهرمان فرمول 1؛

Valiant ابرخودروی قدرتمند آستون مارتین رونمایی شد +تصاویر

نام خبرنگار: تحریریه صنعت ماشین
18:54 - 1403/04/01
شبیه به بی وای دی هان؛

مدوسان ؛ خودرو الکتریکی پیشرفته کره شمالی دیده شد! +تصاویر

نام خبرنگار: تحریریه صنعت ماشین
14:13 - 1403/04/01
جانشین 4 میلیون دلاری شیرون!؛

بوگاتی توربیون با ساختار هیبریدی رونمایی شد +تصاویر

نام خبرنگار: تحریریه صنعت ماشین
18:18 - 1403/03/05
اروپایی خوش نام در خیابان‌های تهران؛

تجربه رانندگی با فولکس واگن ID.4 الکتریکی ماموت خودرو +تصاویر

نام خبرنگار: تحریریه صنعت ماشین
21:23 - 1403/02/21
جدیدترین دو دیفرانسیل شاسی مستقل بازار ایران؛

آفرود سواری سنگین با نیسان ترا محصول جدید مانیان خودرو +تصاویر

نام خبرنگار: تحریریه صنعت ماشین
22:54 - 1402/12/03
با 326 اسب بخار قدرت؛

تست رانندگی فونیکس تیگو 7 پرو ای پلاس در پیست آیلند +تصاویر

نام خبرنگار: محسن صادقی
02:23 - 1402/12/03
تاکسی بدون پیشرانه بنزینی؛

تجربه رانندگی با KMC e-TAXI کرمان موتور در برج میلاد +تصاویر

نام خبرنگار: محسن صادقی
00:03 - 1402/11/24
کراس اوور خوش استایل چینی؛

تست رانندگی لاماری ایما HEV در پیست آزادی +تصاویر

نام خبرنگار: محسن صادقی
15:48 - 1402/10/28
سدان خانوادگی قدرتمند و جذاب؛

تست رانندگی آریزو 8 سدان لوکس و پرآپشن فونیکس +تصاویر

نام خبرنگار: تحریریه صنعت ماشین
01:27 - 1402/09/08
بزرگترین و لوکس ترین شاسی بلند مدیران خودرو؛

تجربه رانندگی با اکستریم VX کراس اوور لوکس در پیست آیلند +تصاویر

نام خبرنگار: محسن صادقی
19:32 - 1401/12/10
با شروع تمرین های زمستانه؛

فصل جدید فرمول یک 2023 در بحرین آغاز شد +تصاویر

نام خبرنگار: تحریریه صنعت ماشین
16:40 - 1401/11/28
برای فصل ۲۰۲۳ فرمول یک؛

استون مارتین از خودروی AMR23 رونمایی کرد +تصاویر

نام خبرنگار: تحریریه صنعت ماشین
19:49 - 1401/08/23
مدل آفرود پورشه 911 داکار معرفی شد

اسپرت ترین خودروی آفرودی جهان +تصاویر جذاب

نام خبرنگار:
18:16 - 1401/08/21

خودروی فرمول E پورشه 99X جدید معرفی شد +تصاویر

نام خبرنگار: تحریریه صنعت ماشین
00:53 - 1403/02/30
بی‌ام‌و مخملی هوش از سر خودرو بازان پراند!

نسخه خاص و استثنایی از مدل پرچمدار XM بی ام و +تصاویر

نام خبرنگار: تحریریه صنعت ماشین
01:21 - 1402/12/27
توسط برابوس تیونر معروف آلمانی؛

راکت 1000؛ از سریع ترین بنزهای روی کره زمین آشنا شوید +تصاویر

نام خبرنگار: تحریریه صنعت ماشین
21:49 - 1402/12/23
درباره دو رگه ایرانی آلمانی؛

پروژه مرسدس AMG SL 63 زیر دستان کیوانی +تصاویر

نام خبرنگار: تحریریه صنعت ماشین
13:53 - 1402/11/30
شاسی بلند و سدان را فراموش کن، ون را ببین!

نسخه خاص ون فورد ترانزیت رونمایی شد +تصاویر

نام خبرنگار: تحریریه صنعت ماشین
16:32 - 1402/10/08
بنز شاسی بلند نصفه که 1.3 میلیون دلار ارزش دارد!

جی کلاس کابریولت Refined Marques خودرو رویایی و کمیاب +تصاویر

نام خبرنگار: تحریریه صنعت ماشین
12:50 - 1402/07/26
هایلوکس جی آر اسپرت2 ؛

پیکاپ جدید تویوتا از انگلیس طلوع می کند! +تصاویر

نام خبرنگار:
11:00 - 1403/04/04

حراج خودروی برقی 111 ساله!! +عکس

نام خبرنگار: تحریریه صنعت ماشین
19:37 - 1403/02/28
کادیلاک سایکلون ؛

خودرو 65 سال پیش که هنوز برتری فناورانه به محصولات روز دارد! +تصاویر

نام خبرنگار: تحریریه صنعت ماشین
19:18 - 1403/02/28
آلپینا B6 2.7 ؛

یکی از کمیاب ترین خودروهای جهان که خیلی گران هم نیست! +تصاویر

نام خبرنگار: تحریریه صنعت ماشین
20:12 - 1403/02/20
افسانه‌ جاودان دنیای خودرو؛

کوروت استینگری 1963 همچون نگینی درخشان می‌درخشد +تصاویر

نام خبرنگار: تحریریه صنعت ماشین