کد خبر: ۶۱۹۷۱
تاریخ انتشار: ۲۶ ارديبهشت ۱۴۰۳
ردپایی در بیراهه خصوصی سازی؛

ذینفعانی که مانع واگذاری سهام خودروسازان می‌شوند چه کسانی هستند؟

صنعت ماشین: سال جاری در شرایطی با عنوان «جهش تولید با مشارکت مردم» ازسوی مقام رهبری نام‌گذاری شده است که به نظر می‌رسد سیگنال این شعار هنوز به مخالفان و ذی‌نفعان صنایع دولتی همچون خودرو نرسیده است. یکی از صنایعی که طی یک دهه گذشته در لیست واگذاری‌ها قرار گرفت، صنعت خودرو است....
به گزارش صنعت ماشین،

 سال جاری در شرایطی با عنوان «جهش تولید با مشارکت مردم» ازسوی مقام رهبری نام‌گذاری شده است که به نظر می‌رسد سیگنال این شعار هنوز به مخالفان و ذی‌نفعان صنایع دولتی همچون خودرو نرسیده است. یکی از صنایعی که طی یک دهه گذشته در لیست واگذاری‌ها قرار گرفت، صنعت خودرو است. واگذاری سهام دولت در شرکت‌های خودروساز با فرازوفرودهای زیادی روبه‌رو بوده، بااین‌حال در این سال‌ها هیچ تیری برای خصوصی‌سازی دو شرکت خودروساز به هدف نخورده است.

ذینفعانی که مانع واگذاری سهام خودروسازان می‌شوند چه کسانی هستند؟

 به‌رغم دستور صریح ابراهیم رئیسی، رئیس‌جمهور در سال ۱۴۰۰ مبنی بر خصوصی سازی خودروسازان  تاکنون هیچ اتفاق خاصی در این زمینه رخ نداده است و مشخص هم نیست که گره تداوم حکمرانی دولت در این صنعت کجاست؟

آیا گره عدم واگذاری سهام خودروسازی در وزارت اقتصاد است؟ آیا این گره به دست مجموعه وزارت صمت باز خواهد شد؟ سوال دیگر اینکه آیا کلید قفل عدم خصوصی‌سازی خودرو در دولت است یا این کلید را باید در جای دیگری جست‌وجو کرد؟

این سوالات در شرایطی مطرح است که مقام رهبری نیز بار‌ها بر خصوصی‌سازی تاکید کرده و از خودروساز‌های دولتی چند بار گلایه و ابراز ناخرسندی کرده‌اند. به نظر می‌رسد تاکیدات رهبری بر خصوصی‌سازی خودرو که مبنای شعار سال جدید نیز قرار گرفته، با علم کامل به ظرفیت‌های بخش خصوصی و ناتوانی دولت در اداره صنایع و آفت‌های مدیریت مدیران دولتی از جمله فسادزایی آن در خودروسازی است؛ موضوعی که سال‌ها مورد گوشزد قرار گرفته اما گوش شنوایی برای پیشبرد خصوصی‌‌سازی نیست.

در این زمینه مرکز پژوهش‌های مجلس شورای اسلامی در گزارشی با عنوان «درآمدی بر منشور حکمرانی مردمی در جهش تولید» تاکید کرده که نام‌گذاری سال جاری با عنوان «جهش تولید با مشارکت مردم» از سوی رهبر انقلاب، زمینه‌ای برای توجه مجدد به اهمیت مقوله مردمی شدن در اداره امور جامعه و بازطراحی ساختارها و نهادهای حکمرانی در کشور در موضوع مهم جهش تولید است. بازوی پژوهشی مجلس در این گزارش به این نکته اشاره کرده که تغییر در سازوکارهای تولید در کشور و به عبارتی مفهوم «جهش تولید»، امری است که نیازمند تحول در الگوی حکمرانی به سمت مردمی‌سازی و مشارکتی شدن است. با استناد به گزارش مرکز پژوهش‌های مجلس، باید گفت در خصوص خودرو فعلا چشم‌اندازی در راستای تغییر مسیر واگذاری حکمرانی دولت به مردم دیده نمی‌شود و حکمرانی دولت در دهه‌های گذشته جز زیان و ضرر سهامداران عایدی دیگری در پی نداشته است.

در بخشی از گزارش مرکز پژوهش‌های مجلس، به سابقه صنعتی برخی از صنایع کشور همچون خودرو پرداخته و عنوان شده که اقتصاد ایران، با سابقه توسعه صنعتی حدودا یکصدساله، از ظرفیت‌های صنعتی بالایی برخوردار است. یکی از این صنایع که بستر مناسبی برای ارتقای فناوری دارد صنعت خودرو است که ارتقای توانایی‌های تولیدی و تسریع آن، می‌تواند از جنبه‌های مختلف برای کشور مفید باشد. با توجه به این بخش از گزارش مرکز پژوهش‌ها می‌توان گفت مشارکت مردمی و خصوصی‌سازی خودرو می‌تواند ظرفیت‌های بالایی را در اقتصاد کشور فراهم کند. این در شرایطی است که تا سال گذشته به واسطه سهامداری دولت در این صنعت، زیان خودروسازی به ۱۷۴همت رسیده بود؛ بنابراین نه‌تنها از ظرفیت این صنعت به نفع اقتصاد کشور استفاده نشده بلکه دولت به واسطه سهامداری خود، هزینه زیادی را بر دوش می‌کشد با‌این‌حال حاضر به واگذاری سهام خود نیست.

همچنین مرکز پژوهش‌های مجلس در بخش دیگری به آسیب‌های حکمرانی دولتی پرداخته و خودروسازی کشور و برخی دیگر از صنایع را از منظر شاخص رقابت‌پذیری جهان بررسی و تاکید کرده که در‌حال‌حاضر تولیدات صنعتی با فناوری متوسط و بالا در حدود ۴۵درصد ارزش افزوده تولیدات صنعتی کشور را تشکیل می‌دهد که عمدتا در خودروسازی، صنایع فلزی، و صنایع دارویی کشور متمرکز است، با این وجود ایران نسبت به ۲۴ کشور حوزه چشم‌انداز، پس از ترکیه، امارات متحده عربی، عربستان سعودی، قطر و بحرین در جایگاه ششم قرار دارد که نشان‌دهنده سطح متوسط پیچیدگی محصولات نسبت به تولیدات منطقه است.با تصویری که مرکز پژوهش‌ها از جایگاه خودرو در اقتصاد کشور ترسیم کرده، مشخص می‌شود مشارکت مردمی یا به‌نوعی خصوصی‌سازی این صنعت امری است ضروری.

دولت چه کرده و چه می‌کند؟

مرکز پژوهش‌های مجلس در گزارش خود تصویری از نتایج حکمرانی دولت در خودروسازی و دیگر صنایع را ترسیم کرده است و بر لزوم مردمی‌سازی یا مشارکت مردمی که یک جنبه آن خصوصی‌سازی است، تاکید شده است. همان‌طور که عنوان شد موضوعات زیادی در مورد ماندگاری دولت در خودروسازی و آثار زیان‌بار آن نوشته شده است که این گزارش جای تکرار این موضوعات نیست. اما اگر عملکرد دولت در واگذاری سهامش در خودروسازان را در سال گذشته مورد بررسی قرار دهیم به این نتیجه می‌رسیم که اگر چه سازمان خصوصی‌سازی، وزارت صمت یا بخش‌هایی از دولت و مجلس در گیرودار واگذاری سهام دولت بودند اما نمی‌توان به‌صراحت گفت کم‌کاری یا سنگ‌اندازی از کدام سمت بوده که خصوصی‌سازی این صنعت هنوز به نتیجه مورد نظر نرسیده است.

سازمان خصوصی‌سازی عنوان می‌کند که تا سهام‌های تودلی دولت در خودروسازی‌ها تعیین‌تکلیف نشود، واگذاری کامل سهام دولت انجام نخواهد شد. از طرف دیگر خودروسازان و وزارت صمت نیز در این زمینه به صورت قطره‌چکانی اقدام می‌کنند و به بهانه عدم خرید سهام در این زمینه قدمی برنمی‌دارند.این اقدامات در شرایطی است که ضرر و زیان خودروسازی‌ها حالا تیراژ را متاثر از خود کرده و دولت نیز به دلیل تبعات اجتماعی قادر به افزایش قیمت برای بهبود نقدینگی خودروسازان نیست. بنابراین خودروسازی در شرایط کنونی باری است بر دوش دولت که ذی‌نفعان مانع از واگذاری سهام آن می‌شوند و از طرف دیگر برخی اذعان می‌کنند که خودروسازی بهای زیادی برای دولت دارد و دولت دیگر قادر به هزینه‌کرد در این صنعت نیست.

اما ذی‌نفعانی که مانع از واگذاری سهام می‌شوند چه کسانی هستند؟

آنچه مشخص است ذی‌نفعان و موافقان سهامداری دولت خیلی در صحنه بازی نمی‌کنند اما در اصل بازیگردانان این صنعت هستند؛ بازیگردانانی که ممکن است موافقان خصوصی‌سازی را از صحنه خارج کنند. علم اقتصاد همواره بر این مساله تاکید دارد که تمایل به کارایی و بهره‌وری در بخش خصوصی همواره به دلایلی همچون انگیزه‌های قوی‌تر برای سودآوری، بیشتر از مدیریت دولتی است و در این مسیر، جایگاه مدیریتی دولت در صنایع مختلف و تصدی‌گری مستقیم، باید به بخش نظارت تغییر کند. تجربه کشور‌های توسعه‌یافته نیز نشان می‌دهد واگذاری اقتصاد و بخش‌های دولتی به مردم و بخش خصوصی واقعی، زمینه را برای مشارکت گسترده‌تر مردم در فعالیت‌های اقتصادی و افزایش سهم مردم از منافع اقتصادی فراهم می‌کند و در نتیجه تقویت بخش خصوصی و واگذاری سهم بیشتری از اقتصاد به مردم می‌تواند به رونق تولید، ایجاد اشتغال، افزایش صادرات و در نهایت رشد و توسعه اقتصادی کشور کمک کند. با وجود تمام تاکیدات بر مزایای خصوصی‌سازی خودرو، آن هم در شرایط کنونی و تاثیری که این موضوع بر بهره‌وری خواهد داشت، باید یادآور شد تا زمانی که ذی‌نفعان سهامداری دولت به نتایج و اثرات مثبت خصوصی‌سازی نرسند‌، هیچ چشم‌اندازی در این مسیر دیده نمی‌شود.

نظر شما
21:13 - 1403/03/05
واردات خودرو در دولت رییسی (370)؛

عرضه تویوتا bZ3 و bZ4X؛ برقی های ژاپنی توسط برساوش در ایران +تصاویر

نام خبرنگار: تحریریه صنعت ماشین
15:43 - 1403/02/30
ام جی های جذاب در راه ایران؛

در مورد D7 EV و eRX5 فردا موتورز بدانید +تصاویر و مشخصات فنی

نام خبرنگار: محسن صادقی
14:32 - 1403/02/30
قوی ترین هاچ بک بازار ایران؛

نگاهی به ام جی4 تمام الکتریکی محصول وارداتی فردا موتورز +تصاویر

نام خبرنگار: محسن صادقی
23:12 - 1403/02/28
جذاب، برقی، اسپرت!

نگاهی به Cyberster خودروی اسپرت ام جی در ایران +تصاویر و مشخصات

نام خبرنگار: محسن صادقی
17:25 - 1403/02/27
سدان وارداتی هوندا در ایران؛

هوندا سیتی شرکت آذر یورد سال با چه مشخصاتی می آید +تصاویر

نام خبرنگار: تحریریه صنعت ماشین
16:56 - 1403/03/03
سوپرتراک 2 بیشتر شبیه قطار است!

رونمایی کن ورث از کامیون فوق العاده عجیب و خاصش +تصاویر

نام خبرنگار: تحریریه صنعت ماشین
19:36 - 1403/03/02
خودروی ولوو ساخت چین 28 هزار دلار!

ولوو از کراس اوور کوچک ئی اکس30 رونمایی کرد +تصاویر

نام خبرنگار: تحریریه صنعت ماشین
19:23 - 1403/03/02
جدیدترین خودروی هوشمند چینی؛

سدان پلاگین هیبریدی جیلی به نام 07EM-P رونمایی شد +تصاویر

نام خبرنگار: تحریریه صنعت ماشین
18:51 - 1403/02/31
این شاسی بلند خوش قیافه فقط 9 هزار دلار!

ماهیندرا XUV 3XO سطح 2 رانندگی خودران فراهم می کند +تصاویر

نام خبرنگار: تحریریه صنعت ماشین
18:03 - 1403/02/31
زبان طراحی محصولات فعلی خانواده را دنبال می کند؛

آیکان باترفلای شاسی بلند ارزان قیمت جیلی در راه بازار +تصاویر

نام خبرنگار: تحریریه صنعت ماشین
17:05 - 1403/02/31
بار دیگر تیتر رسانه های خودروئی شد؛

بریکلین ؛ خودرو عجیبی که واقعا در راه بازار است! +تصاویر

نام خبرنگار: تحریریه صنعت ماشین
16:27 - 1403/02/31
شاسی بلند جدید نیو با امکانات نجومی و قیمت زمینی!

اونو ال60 حاصل خلاقیت طراح سابق بنتلی رقیب تسلا مدل Y +تصاویر

نام خبرنگار: تحریریه صنعت ماشین
18:18 - 1403/03/05
اروپایی خوش نام در خیابان‌های تهران؛

تجربه رانندگی با فولکس واگن ID.4 الکتریکی ماموت خودرو +تصاویر

نام خبرنگار: تحریریه صنعت ماشین
21:23 - 1403/02/21
جدیدترین دو دیفرانسیل شاسی مستقل بازار ایران؛

آفرود سواری سنگین با نیسان ترا محصول جدید مانیان خودرو +تصاویر

نام خبرنگار: تحریریه صنعت ماشین
22:54 - 1402/12/03
با 326 اسب بخار قدرت؛

تست رانندگی فونیکس تیگو 7 پرو ای پلاس در پیست آیلند +تصاویر

نام خبرنگار: محسن صادقی
02:23 - 1402/12/03
تاکسی بدون پیشرانه بنزینی؛

تجربه رانندگی با KMC e-TAXI کرمان موتور در برج میلاد +تصاویر

نام خبرنگار: محسن صادقی
00:03 - 1402/11/24
کراس اوور خوش استایل چینی؛

تست رانندگی لاماری ایما HEV در پیست آزادی +تصاویر

نام خبرنگار: محسن صادقی
15:48 - 1402/10/28
سدان خانوادگی قدرتمند و جذاب؛

تست رانندگی آریزو 8 سدان لوکس و پرآپشن فونیکس +تصاویر

نام خبرنگار: تحریریه صنعت ماشین
01:27 - 1402/09/08
بزرگترین و لوکس ترین شاسی بلند مدیران خودرو؛

تجربه رانندگی با اکستریم VX کراس اوور لوکس در پیست آیلند +تصاویر

نام خبرنگار: محسن صادقی
19:32 - 1401/12/10
با شروع تمرین های زمستانه؛

فصل جدید فرمول یک 2023 در بحرین آغاز شد +تصاویر

نام خبرنگار: تحریریه صنعت ماشین
16:40 - 1401/11/28
برای فصل ۲۰۲۳ فرمول یک؛

استون مارتین از خودروی AMR23 رونمایی کرد +تصاویر

نام خبرنگار: تحریریه صنعت ماشین
19:49 - 1401/08/23
مدل آفرود پورشه 911 داکار معرفی شد

اسپرت ترین خودروی آفرودی جهان +تصاویر جذاب

نام خبرنگار:
18:16 - 1401/08/21

خودروی فرمول E پورشه 99X جدید معرفی شد +تصاویر

نام خبرنگار: تحریریه صنعت ماشین
00:53 - 1403/02/30
بی‌ام‌و مخملی هوش از سر خودرو بازان پراند!

نسخه خاص و استثنایی از مدل پرچمدار XM بی ام و +تصاویر

نام خبرنگار: تحریریه صنعت ماشین
01:21 - 1402/12/27
توسط برابوس تیونر معروف آلمانی؛

راکت 1000؛ از سریع ترین بنزهای روی کره زمین آشنا شوید +تصاویر

نام خبرنگار: تحریریه صنعت ماشین
21:49 - 1402/12/23
درباره دو رگه ایرانی آلمانی؛

پروژه مرسدس AMG SL 63 زیر دستان کیوانی +تصاویر

نام خبرنگار: تحریریه صنعت ماشین
13:53 - 1402/11/30
شاسی بلند و سدان را فراموش کن، ون را ببین!

نسخه خاص ون فورد ترانزیت رونمایی شد +تصاویر

نام خبرنگار: تحریریه صنعت ماشین
16:32 - 1402/10/08
بنز شاسی بلند نصفه که 1.3 میلیون دلار ارزش دارد!

جی کلاس کابریولت Refined Marques خودرو رویایی و کمیاب +تصاویر

نام خبرنگار: تحریریه صنعت ماشین
12:50 - 1402/07/26
هایلوکس جی آر اسپرت2 ؛

پیکاپ جدید تویوتا از انگلیس طلوع می کند! +تصاویر

نام خبرنگار:
19:37 - 1403/02/28
کادیلاک سایکلون ؛

خودرو 65 سال پیش که هنوز برتری فناورانه به محصولات روز دارد! +تصاویر

نام خبرنگار: تحریریه صنعت ماشین
19:18 - 1403/02/28
آلپینا B6 2.7 ؛

یکی از کمیاب ترین خودروهای جهان که خیلی گران هم نیست! +تصاویر

نام خبرنگار: تحریریه صنعت ماشین
20:12 - 1403/02/20
افسانه‌ جاودان دنیای خودرو؛

کوروت استینگری 1963 همچون نگینی درخشان می‌درخشد +تصاویر

نام خبرنگار: تحریریه صنعت ماشین
00:52 - 1403/02/20
استفاده پیشرانه 305 اسب بخاری کادیلاک؛

گیلورد گلادیاتور؛ "رولزرویس آمریکایی" را بشناسید +تصاویر

نام خبرنگار: تحریریه صنعت ماشین