کد خبر: ۶۱۶۹۳
تاریخ انتشار: ۰۹ ارديبهشت ۱۴۰۳
انحراف ارزی بازار خودرو؛

ارز چرا به تنظیم بازار خودرو کمکی نکرده است؟

صنعت ماشین: تخصیص سه‌میلیارد دلار به مونتاژکاران خودرو این سوال را مطرح کرده که ارز مذکور چرا به تنظیم بازار خودرو کمکی نکرده است؟ واضح است که مسیرهای فراوانی برای تنظیم بازار پیش پای سیاستگذار بوده است؛ به‌طوری‌که مسیر واردات هم می‌توانست در کنار تزریق ارز به مونتاژی‌ها به‌طور همزمان مورد نظر قرار بگیرد.
به گزارش صنعت ماشین،

 حواشی تخصیص ارز سه‌میلیارد دلاری به مونتاژکاران خودرو، ابهاماتی در ارتباط با تخصیص ارز مذکور و تنظیم بازار خودرو ایجاد کرده است.آنچه مشخص است از سال ۹۷ تاکنون همراه با توقف واردات خودرو و اعمال تحریم‌های بین‌المللی که منجر به افت ۵۰‌درصدی تیراژ خودروسازان شد، بازار خودرو تا به امروز روی خوش به خود ندیده است. در سال‌های گذشته از یک‌سو به واسطه قیمت‌گذاری دستوری و تحریم خارجی، خودروسازان محصولات خود را با زیان به بازار عرضه کردند و از سوی دیگر متقاضیان نیز از دسترسی به خودروی مورد‌نیاز خود آن هم با قیمت کارخانه محروم شدند. با وجود آشفته‌بازار خودرو اما سیاستگذار همچنان بر توقف واردات خودرو آن هم به بهانه مشکلات ارزی اصرار کرده و از سال ۹۷ تا ۱۴۰۱ بازار روی خودروهای خارجی نو را به خود ندید.

ارز چرا به تنظیم بازار خودرو کمکی نکرده است؟

آنچه مشخص است در سال‌های قبل از توقف واردات، تولید خودرو در کنار ورود محصولات خارجی و تیراژ محدود خودروسازان مونتاژی توانسته بود به تنظیم بازار کمک کند. این در شرایطی است که توقف واردات در کنار تیراژ محدود خصوصی‌ها بار اصلی بازار را به دوش دو خودروساز بزرگ کشور انداخت که همین مساله منجر به هم‌ریختگی و کمبود خودرو در بازار شد. برخی از دست‌اندرکاران صنعت خودرو تاکید دارند که واردات می‌توانسته تا حدودی بازار را تامین کند و عرضه و تقاضا تنها محدود به خودروسازان نمی‌شد. اما سیاستگذار ترجیح داد که در قدم اول واردات خودرو را متوقف و تمرکز خود را بر تولید خودرو قرار دهد.

اما جهش درآمدهای ارزی کشور که از حدود دو سال گذشته شروع شد، سیاستگذاری جدیدی در عرضه خودرو به بازار را رقم زد. مبنای این سیاستگذاری هم تا حدودی به توافق ۲۵ساله ایران و چین و همچنین سرعت فروش نفت ایران به این کشور برمی‌گردد. استراتژی یا پروژه سیاستگذار خودرو در این زمینه تزریق دلار به شرکت‌های مونتاژکار خودرو یا همان خودروسازان چینی برای رشد تولید بود. هر چند تا به امروز شنیده نشده که تزریق دلار به خصوصی‌ها با هدف تنظیم بازار صورت گرفته اما بارها عنوان شده که لغو توقف واردات با هدف تنظیم بازار ملتهب خودرو بوده است.طبق آخرین آمار وزارت صنعت، معدن و تجارت، بخش خصوصی خودروسازی کشور در سال ۱۴۰۲ به میزان ۷۲درصد نسبت به سال ۱۴۰۱ رشد تولید را تجربه کرده است. این بدین معناست که ترجیح سیاستگذار همراه با تزریق دلار به این بخش از خودروسازی کشور، توسعه مونتاژ خودرو بوده تا واردات.حالا این سوال را بار دیگر تکرار می‌کنیم که آیا هدف سیاستگذار در این راستا، کاهش التهاب بازار و تنظیم بازار بوده است؟

واضح است که مسیرهای فراوانی برای تنظیم بازار خودروی کشور پیش پای سیاستگذار بوده است، به‌طوری‌که مسیر واردات هم می‌توانست در کنار تزریق دلار به مونتاژی‌ها به طور همزمان انجام شود. نتیجه این سیاست این بود که هم از قیمت‌گذاری عجیب‌وغریب خودروهای وارداتی در بازار جلوگیری می‌شد و هم بار اصلی و تمرکز تولید از دوش خودروسازی کشور برداشته می‌شد. با‌این‌حال سیاستگذار باز هم بر توقف واردات خودرو اصرار ورزید و مونتاژ محصولات گران‌قیمت را بر ورود خارجی‌ها ترجیح داد.

نتیجه این سیاستگذاری هم حالا نمود پیدا کرده است. خودروهای مونتاژی با قیمت‌های میلیاردی جایگزین محصولات وارداتی شدند و ورود خارجی‌ها نیز به صورت قطره‌چکانی ادامه دارد. روش قطره‌چکانی روشی است که سیاستگذار برای واردات در پیش گرفته و عایدی آن نیز به‌هم‌ریختگی بیشتر بازار خودرو است؛ این در شرایطی است که قرار بود ورود خارجی‌ها به تنظیم بازار خودرو کمک کند.

واردات یا مونتاژ؟

وزارت اقتصاد و دارایی همراه با انتقادهایی که از نحوه تخصیص ارز به برخی از صنایع و نهادها صورت گرفته بود، اقدام به انتشار جدولی کرد که در آن لیست ۱۰۰واردکننده به ‌لحاظ ارزش دلاری در سال ۱۴۰۲دیده می‌شود؛ نکته قابل‌توجهی که در این لیست و بین شرکت‌هایی که بیشترین میزان ارز را در سال گذشته دریافت کرده‌اند به چشم می‌خورد، نقش پررنگ شرکت‌های خودروساز مونتاژی است. در چهار ردیف اول لیست شرکت‌هایی دیده می‌شوند که اقدام به واردات کالاهای اساسی یا ضروری کرده‌اند؛ این در شرایطی است که از ردیف پنجم خودروسازانی قرار دارند که بیشترین ارز را دریافت کرده‌اند.

ارز تخصیصی به مونتاژکاران خصوصی این سوال را مطرح می‌کند که چرا سیاستگذار توازنی میان واردات و مونتاژ ایجاد نکرده که منجر به تنظیم بازار خودروی کشور شود؟ اگر این توازن برقرار می‌شد به طور حتم اتفاقی در راستای بهبود التهاب بازار رخ می‌داد؛ با‌این‌حال سیاستگذار ظاهرا تنها با تخصیص ارز به مونتاژ و رشد ۷۲درصدی تولید خودرو در این حوزه، به دنبال ایده‌پروری در بازار بوده است.

آمارها در این زمینه چه می‌گویند؟

آنچه مشخص است تولید خودرو در کشور به دلیل اعمال تحریم‌های سفت‌و‌سخت، بسیار پرهزینه است. اما ورود خارجی‌ها از ابتدا مشمول تحریم نبوده است و وارد‌کنندگان قادر به واردات از برخی کشورها بوده‌اند. بنابراین واردات خودرو به کشور می‌توانست با دردسرهای کمتری انجام شود، اما تولید به دلیل دور زدن تحریم‌ها با هزینه زیادی همراه است. طبق جداولی که وزارت صمت در سند تحول صنعت خودرو منتشر کرد، سقف ارزی برخی خودروهای مونتاژی ۲۰ تا ۲۵هزار دلار برآورد شده؛ این در حالی است که سقف واردات خودرو نیز در آیین نامه واردات ۲۰هزار دلار تعیین شده است. البته در این جدول ارقام مختلفی از ارزبری محصولات مونتاژی و تولیدی به چشم می‌خورد، اما میانگین ارزبری خودروهای چینی حدود ۱۵هزار دلار برآورد شده است.

طبق گفته معاون وزیر اقتصاد و رئیس‌کل گمرک ایران، در سال ۱۴۰۲ به‌میزان ۸میلیارد و ۳۸۰میلیون دلار اجزا و قطعات خودرو و موتورسیکلت از گمرکات ترخیص و وارد کشور شده است. اگر این رقم را مبنا قرار دهید و سقف ارزی خودروهای وارداتی را نیز ۲۰هزار دلار در نظر بگیرید، بنابراین در سال گذشته با ۸میلیارد دلار، ۴۰۰هزار دستگاه خودرو می‌توانست وارد کشور شود. اما اگر مبنا را همان ۳میلیارد ارز تخصیصی به مونتاژکاران قرار دهیم ۱۵۰هزار خودرو با این رقم به کشور ورود می‌کرد. اما همان‌طور که گفته شد سیاستگذار ترجیح داد فقط ۲۲۴میلیون دلار، یعنی یک‌چهارم یک شرکت مونتاژی، ارز به واردات تخصیص دهد؛ ارزی که نتوانست چندان کمکی به بازار خودرو کند و فقط خلأ محصولات وارداتی را پر کرد.

در این زمینه یک کارشناس خودرو می‌گوید که سهم خودرو در سبد ارزی کشور، که سهم بسیار قابل‌توجهی است؛ در سال گذشته نتوانست مشکلی از بازار خودرو حل کند. وی تاکید می‌کند که سیاستگذار در خطایی فاحش با توقف واردات خودرو، آسیب جبران‌ناپذیری به بازار خودرو زد و این بازار زمان طولانی برای بهبود در پیش دارد. این کارشناس خودرو معتقد است که حمایت‌های دولتی در بخش خصوصی نیز ایجاد انحصار کرده و این دخالت‌ها به ضرر متقاضیان خودرو تمام شده است. اما روز گذشته باز هم وزیر صمت به تکرار وعده‌های قبلی خود پرداخت. وی در بحث واردات خودرو تاکید کرد که «این موضوع را در دستور کار داریم تا به این وسیله تعادل بهتری در تامین تقاضای بازار و بحث ناترازی به وجود بیاوریم و اخبار خیلی خوبی در این زمینه داریم». اظهارات عباس علی‌آبادی تکرار وعده‌های قبلی است هر چند وی اذعان کرده که واردات خودرو می‌تواند به تعادل بازار کمک کند.

نظر شما
21:13 - 1403/03/05
واردات خودرو در دولت رییسی (370)؛

عرضه تویوتا bZ3 و bZ4X؛ برقی های ژاپنی توسط برساوش در ایران +تصاویر

نام خبرنگار: تحریریه صنعت ماشین
15:43 - 1403/02/30
ام جی های جذاب در راه ایران؛

در مورد D7 EV و eRX5 فردا موتورز بدانید +تصاویر و مشخصات فنی

نام خبرنگار: محسن صادقی
14:32 - 1403/02/30
قوی ترین هاچ بک بازار ایران؛

نگاهی به ام جی4 تمام الکتریکی محصول وارداتی فردا موتورز +تصاویر

نام خبرنگار: محسن صادقی
23:12 - 1403/02/28
جذاب، برقی، اسپرت!

نگاهی به Cyberster خودروی اسپرت ام جی در ایران +تصاویر و مشخصات

نام خبرنگار: محسن صادقی
17:25 - 1403/02/27
سدان وارداتی هوندا در ایران؛

هوندا سیتی شرکت آذر یورد سال با چه مشخصاتی می آید +تصاویر

نام خبرنگار: تحریریه صنعت ماشین
16:56 - 1403/03/03
سوپرتراک 2 بیشتر شبیه قطار است!

رونمایی کن ورث از کامیون فوق العاده عجیب و خاصش +تصاویر

نام خبرنگار: تحریریه صنعت ماشین
19:36 - 1403/03/02
خودروی ولوو ساخت چین 28 هزار دلار!

ولوو از کراس اوور کوچک ئی اکس30 رونمایی کرد +تصاویر

نام خبرنگار: تحریریه صنعت ماشین
19:23 - 1403/03/02
جدیدترین خودروی هوشمند چینی؛

سدان پلاگین هیبریدی جیلی به نام 07EM-P رونمایی شد +تصاویر

نام خبرنگار: تحریریه صنعت ماشین
18:51 - 1403/02/31
این شاسی بلند خوش قیافه فقط 9 هزار دلار!

ماهیندرا XUV 3XO سطح 2 رانندگی خودران فراهم می کند +تصاویر

نام خبرنگار: تحریریه صنعت ماشین
18:03 - 1403/02/31
زبان طراحی محصولات فعلی خانواده را دنبال می کند؛

آیکان باترفلای شاسی بلند ارزان قیمت جیلی در راه بازار +تصاویر

نام خبرنگار: تحریریه صنعت ماشین
17:05 - 1403/02/31
بار دیگر تیتر رسانه های خودروئی شد؛

بریکلین ؛ خودرو عجیبی که واقعا در راه بازار است! +تصاویر

نام خبرنگار: تحریریه صنعت ماشین
16:27 - 1403/02/31
شاسی بلند جدید نیو با امکانات نجومی و قیمت زمینی!

اونو ال60 حاصل خلاقیت طراح سابق بنتلی رقیب تسلا مدل Y +تصاویر

نام خبرنگار: تحریریه صنعت ماشین
18:18 - 1403/03/05
اروپایی خوش نام در خیابان‌های تهران؛

تجربه رانندگی با فولکس واگن ID.4 الکتریکی ماموت خودرو +تصاویر

نام خبرنگار: تحریریه صنعت ماشین
21:23 - 1403/02/21
جدیدترین دو دیفرانسیل شاسی مستقل بازار ایران؛

آفرود سواری سنگین با نیسان ترا محصول جدید مانیان خودرو +تصاویر

نام خبرنگار: تحریریه صنعت ماشین
22:54 - 1402/12/03
با 326 اسب بخار قدرت؛

تست رانندگی فونیکس تیگو 7 پرو ای پلاس در پیست آیلند +تصاویر

نام خبرنگار: محسن صادقی
02:23 - 1402/12/03
تاکسی بدون پیشرانه بنزینی؛

تجربه رانندگی با KMC e-TAXI کرمان موتور در برج میلاد +تصاویر

نام خبرنگار: محسن صادقی
00:03 - 1402/11/24
کراس اوور خوش استایل چینی؛

تست رانندگی لاماری ایما HEV در پیست آزادی +تصاویر

نام خبرنگار: محسن صادقی
15:48 - 1402/10/28
سدان خانوادگی قدرتمند و جذاب؛

تست رانندگی آریزو 8 سدان لوکس و پرآپشن فونیکس +تصاویر

نام خبرنگار: تحریریه صنعت ماشین
01:27 - 1402/09/08
بزرگترین و لوکس ترین شاسی بلند مدیران خودرو؛

تجربه رانندگی با اکستریم VX کراس اوور لوکس در پیست آیلند +تصاویر

نام خبرنگار: محسن صادقی
19:32 - 1401/12/10
با شروع تمرین های زمستانه؛

فصل جدید فرمول یک 2023 در بحرین آغاز شد +تصاویر

نام خبرنگار: تحریریه صنعت ماشین
16:40 - 1401/11/28
برای فصل ۲۰۲۳ فرمول یک؛

استون مارتین از خودروی AMR23 رونمایی کرد +تصاویر

نام خبرنگار: تحریریه صنعت ماشین
19:49 - 1401/08/23
مدل آفرود پورشه 911 داکار معرفی شد

اسپرت ترین خودروی آفرودی جهان +تصاویر جذاب

نام خبرنگار:
18:16 - 1401/08/21

خودروی فرمول E پورشه 99X جدید معرفی شد +تصاویر

نام خبرنگار: تحریریه صنعت ماشین
00:53 - 1403/02/30
بی‌ام‌و مخملی هوش از سر خودرو بازان پراند!

نسخه خاص و استثنایی از مدل پرچمدار XM بی ام و +تصاویر

نام خبرنگار: تحریریه صنعت ماشین
01:21 - 1402/12/27
توسط برابوس تیونر معروف آلمانی؛

راکت 1000؛ از سریع ترین بنزهای روی کره زمین آشنا شوید +تصاویر

نام خبرنگار: تحریریه صنعت ماشین
21:49 - 1402/12/23
درباره دو رگه ایرانی آلمانی؛

پروژه مرسدس AMG SL 63 زیر دستان کیوانی +تصاویر

نام خبرنگار: تحریریه صنعت ماشین
13:53 - 1402/11/30
شاسی بلند و سدان را فراموش کن، ون را ببین!

نسخه خاص ون فورد ترانزیت رونمایی شد +تصاویر

نام خبرنگار: تحریریه صنعت ماشین
16:32 - 1402/10/08
بنز شاسی بلند نصفه که 1.3 میلیون دلار ارزش دارد!

جی کلاس کابریولت Refined Marques خودرو رویایی و کمیاب +تصاویر

نام خبرنگار: تحریریه صنعت ماشین
12:50 - 1402/07/26
هایلوکس جی آر اسپرت2 ؛

پیکاپ جدید تویوتا از انگلیس طلوع می کند! +تصاویر

نام خبرنگار:
19:37 - 1403/02/28
کادیلاک سایکلون ؛

خودرو 65 سال پیش که هنوز برتری فناورانه به محصولات روز دارد! +تصاویر

نام خبرنگار: تحریریه صنعت ماشین
19:18 - 1403/02/28
آلپینا B6 2.7 ؛

یکی از کمیاب ترین خودروهای جهان که خیلی گران هم نیست! +تصاویر

نام خبرنگار: تحریریه صنعت ماشین
20:12 - 1403/02/20
افسانه‌ جاودان دنیای خودرو؛

کوروت استینگری 1963 همچون نگینی درخشان می‌درخشد +تصاویر

نام خبرنگار: تحریریه صنعت ماشین
00:52 - 1403/02/20
استفاده پیشرانه 305 اسب بخاری کادیلاک؛

گیلورد گلادیاتور؛ "رولزرویس آمریکایی" را بشناسید +تصاویر

نام خبرنگار: تحریریه صنعت ماشین