کد خبر: ۶۱۶۱۴
تاریخ انتشار: ۰۳ ارديبهشت ۱۴۰۳
پیام «شامخ» خودرو؛

حاشیه نشینی خودرو در محدوده رکود

صنعت ماشین: شاخص «شامخ» وسایل نقلیه و قطعات وابسته‌‌‌ در آخرین ماه از سال گذشته ۱.۹واحد افت را در شرایطی به ثبت رساند که این روند را نمی‌توان رکود خودرو تعبیر کرد. ماهیت آخرین ماه سال، رشد نرخ ارز و در نهایت اثر تقویمی این ماه به‌عنوان عوامل موثر در افت شاخص تعبیر می‌شود.
به گزارش صنعت ماشین،

 شامخ وسایل نقلیه و قطعات وابسته‌‌‌ در آخرین ماه از سال 1402 هرچند نزولی بود اما این نزول از جنس رکود نیست. در اسفندماه بیشتر شاخص‌های خودرویی همراه با افت بوده، این در شرایطی است که در بهمن‌ماه پس از ثبت 6 ماه رکود، شاهد رشد فاکتورهای شامخ خودرو بودیم، بااین‌حال در اسفند باز هم این شاخص‌ها روندی کاهشی به خود گرفت. بر اساس نظرسنجی از مدیران صنعت خودرو و صنایع وابسته مانند قطعه‌سازی، شامخ اسفندماه به 52.2واحد رسیده است؛ این در حالی است که این رقم در بهمن‌ماه 54.1واحد بوده، بنابراین در این مدت شامخ کل گروه خودرو 1.9واحد افت را ثبت کرده است. همچنین انتظارات تولید خودروسازان افت قابل‌توجهی داشته که با توجه به تعطیلات نوروزی که پیش رو بوده، طبیعی به نظر می‌رسد.

حاشیه نشینی خودرو در محدوده رکود

روند رکودی صنعت خودرو که از تیرماه سال گذشته شروع شد تا دی‌ماه ادامه داشت، اما در بهمن‌ماه همراه با رشد فاکتورهای شامخ، شاهد عبور این صنعت از وضعیت رکودی بودیم. با این وجود در ماه پایانی سال 1402 باز هم شاهد افت شاخص‌ها بودیم که گرچه نشانی از رکود ندارد، اما چشم‌انداز روشنی نیز ندارد. چهار علت اصلی را می‌توان در افت فاکتورهای شامخ تاثیرگذار دانست. عامل اول ماهیت «آخرین ماه سال» است که عموما فاکتورهای این شاخص اقتصادی را تحت تاثیر خود قرار می‌دهد. به طور معمول در ماه پایانی سال شامخ کل خودرو نسبت به بهمن با افت همراه بوده است. برای مثال در اسفند 1401 نیز شاهد افت شامخ نسبت به ماه پیش از آن بودیم.

عامل دومی که در فرود شامخ کل گروه خودرو موثر بوده، می‌توان تغییرات نرخ ارز دانست. قیمت ارز در بازار آزاد طی اسفندماه با نوسانات قابل‌توجهی همراه بود که ردپای خود را روی شامخ این ماه نیز گذاشته است. خودروسازان در اسفندماه سال گذشته واردات قطعه را افزایش داده بودند که آمار منتشره از طرف سازمان توسعه تجارت نیز این موضوع را تایید می‌کند، بنابراین این مساله می‌تواند ناشی از تاثیرگذاری نرخ ارز و تورم انتظاری باشد. رشد نرخ ارز تاثیر غیرمستقیمی روی صنعت خودرو و قطعه گذاشته که به عنوان عامل سوم از آن یاد می‌کنیم و آن هم اثر تورمی آن است. در واقع خودروسازان در ماه پایانی سال گذشته به‌شدت تحت‌تاثیر تورم بوده‌اند. شاخص «قیمت خرید مواد اولیه» در شامخ این ماه نیز تاییدکننده همین ادعاست که با رشد بسیار قابل توجهی همراه بوده است.

عامل چهارمی که احتمالا در افت فاکتورهای شامخ موثر بوده، می‌توان اثر تقویمی این ماه دانست. نزدیک شدن به مناسبت‌هایی که از قضا همزمان با هم پیش‌ می‌رفتند احتمالا اثر خود را بر شامخ گذاشته است. در این زمینه می‌توان به عید نوروز و ماه رمضان اشاره کرد.در شامخ اسفندماه از بین 13 فاکتور مورد بررسی، 8 فاکتور کاهشی بوده و یک شاخص تقریبا ثابت مانده‌ است، همچنین 4 فاکتور نشانگر رشد بوده‌اند. علاوه بر این، امید خودروسازان نسبت به آینده افت قابل‌توجهی کرده است. براساس آمار و اطلاعات منتشر‌شده از طرف اتاق بازرگانی ایران، فاکتور «انتظارات تولید در ماه آینده» در اسفندماه روی 34.8 ایستاده، این در حالی است که این رقم در بهمن‌ماه 60.4واحد بوده است.

حاشیه نشینی خودرو در محدوده رکود

بنابراین طی مدت مذکور این فاکتور با کاهش 25.6واحدی همراه بوده است که البته دلیل اصلی این موضوع را می‌توان تعطیلات نوروزی در نظر گرفت، چراکه با وجود این تعطیلات خودروسازان در فروردین تنها نیمی از ماه را برای تولید وقت داشتند که باعث شده امید خودروسازان برای تولید در این ماه با افت محسوسی همراه باشد. اتاق بازرگانی ایران، به ‌‌‌عنوان مرجع انتشار شامخ، این شاخص اقتصادی را این‌‌‌‌‌‌‌‌‌طور توصیف می‌کند: «شامخ یکی از شاخص‌‌‌‌‌‌‌‌‌های اقتصادی است که مورد پذیرش بیشتر کشورهای توسعه‌‌‌‌‌‌‌‌‌یافته است. درحال‌‌‌حاضر شاخص شامخ برای حدود ۲۹هزار بنگاه بخش خصوصی در بیش از ۴۰ کشور جهان محاسبه و منتشر می‌شود. این شاخص براساس پایش پرسش‌‌‌نامه‌‌‌‌‌‌‌‌‌ای به دست می‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌آید و بینش آنی و تصویر سریعی از شرایط اقتصاد کلان، به‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌ویژه وضعیت رونق و رکود در بخش‌‌‌‌‌‌‌‌‌های صنعت و خدمات، ارائه می‌دهد. درواقع شامخ تصور تولیدکنندگان از وضعیت تولیدی بوده و به‌‌‌‌‌‌‌‌‌نوعی نشان از میزان امید آنها به آینده دارد.»

همان‌طور که اشاره شد، تعداد قابل‌توجهی از شاخص‌‌‌های مورد بررسی در شامخ اسفند‌ماه با افت همراه بوده‌اند. در این بین بیشترین کاهش محقق‌‌شده بعد از شاخص «امید به آینده» مربوط به فاکتور «مصرف حامل‌های انرژی» است که از 60.4واحد در بهمن‌‌ماه به 45.7واحد در اسفند رسیده تا افت 16.9واحدی را ثبت کند. این موضوع تا حد زیادی می‌تواند مربوط به عبور از اوج فصل سرما باشد که مصرف گاز را در واحد‌های تولیدی تحت‌تاثیر قرار داده است. همچنین «میزان فروش محصولات» در آخرین ماه از زمستان سال گذشته با افت بسیار محسوسی همراه بوده است. این فاکتور که در بهمن رقمی معادل 58.3واحد را ثبت کرده بود، در اسفند به 45.7واحد رسید تا ضمن عبور از مرز 50، کاهشی 12.6واحدی داشته باشد.

رقم 50 مرز مهمی در شامخ محسوب می‌شود. درواقع پایین‌تر از رقم ۵۰ در شامخ نشان از وضعیتی نامطلوب دارد. بر این اساس عدد محاسبه‌شده چنانچه زیر ۵۰باشد، اما از عدد محاسبه‌‌‌‌‌‌‌‌‌شده ماه قبل بیشتر باشد، نشان می‌دهد سرعت بدترشدن وضعیت کاهش یافته است. در مقابل، چنانچه عدد محاسبه‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌شده بالای ۵۰، اما از عدد ماه قبل کمتر باشد، نشان می‌دهد سرعت بهبود وضعیت در مقایسه با ماه قبل کاهش یافته است. بنابراین سقوط شاخص «میزان فروش محصولات» به کمتر از 50 نشان می‌دهد که فروش خودروسازان یا قطعه‌سازان رو به بدتر شدن رفته است. البته در بهمن‌ماه نیز مانند اسفند خبری از فروش خودرو در سامانه یکپارچه نبود، بنابراین تغییرات ایجاد‌شده احتمالا مربوط به افت فروش قطعه است.  اوج‌گیری واردات قطعه که آمارهای گمرک و سازمان توسعه تجارت آن را تایید می‌کنند، در کنار افت فروش ثبت‌شده در شامخ نشان می‌دهد که احتمالا خودروسازان به جای تامین قطعه از تولیدکنندگان داخلی رو به واردات از چین آورده‌اند. فاکتور دیگری از شامخ که این ادعا را تایید می‌کند، «موجودی مواد اولیه» است. این شاخص که در بهمن 47.9واحد بود، به 52.2واحد رسید تا مرز 50 را رد کرده و رشد 4.3واحدی را ثبت کند. بنابراین مواد اولیه و قطعه در انبار خودروسازان موجود است، اما احتمالا از طریق قطعه‌سازان داخلی تامین نمی‌شود.

با این وجود فعالان صنعت خودرو و قطعه، مواد اولیه مورد‌نیاز خود را با قیمت بیشتری خریداری کرده‌اند که نشان می‌دهد این صنعت در انتهای سال 1402 شدیدا تحت تاثیر تورم بوده‌ است. فاکتور «قیمت خرید مواد اولیه» در اسفندماه به 80.4رسیده که از اردیبهشت‌ماه سال گذشته کاملا بی‌سابقه است. این رقم در بهمن‌ماه 68.8واحد بود. بنابراین در اسفند رشدی معادل 11.6واحد را تجربه کرده است. احتمالا دلیل اصلی این موضوع افزایش نرخ ارز است. بسیاری از مواد اولیه موردنیاز در ساخت خودرو و قطعه، مواد خامی مانند فولاد هستند که بهای آنها متناسب با نرخ ارز افزایش پیدا می‌کند. علاوه بر این خودروسازان نیز رو به واردات قطعه آورده‌اند که نرخ ارز این بخش از هزینه‌های آنها را هم به‌شدت تاثیر قرار می‌دهد.

«میزان تولید محصولات» شاخص دیگری است که در شامخ اسفندماه از اهمیت ویژه‌ای برخوردار است. این فاکتور که در بهمن‌ماه 58.3 واحد بود در اسفند به 47.8واحد رسید تا کمترین میزان خود را از آذرماه تاکنون ثبت کند. ضمن اینکه میزان تولید محصولات به کمتر از مرز 50 سقوط کرده که نشان می‌دهد وضعیت تولید رو به بدتر شدن رفته است. این موضوع از طریق آمار تولید وزارت صمت نیز قابل‌تایید است. آمارنامه اسفندماه سال گذشته که توسط وزارت صمت منتشر شده، نشان می‌دهد در آخرین ماه از سال 1402کل تولید خودروسازان 109هزار و 61دستگاه بود. این درحالی است که این رقم در بهمن‌ماه 122هزار و 305دستگاه بوده است که حاکی از افت 13هزار و 244دستگاهی و 10.8درصدی در اسفند است.  «میزان سفارش‌های جدید» نیز از فاکتورهایی بود که در شامخ آخرین ماه از سال با رشد همراه بوده و از 58.3واحد به 63واحد رسید تا رشد 4.7واحدی داشته باشد.  همچنین به‌‌رغم اینکه قیمت فروش خودرو در اسفند‌ماه هیچ تغییری نداشته، اما فاکتور مربوط به آن در شامخ این ماه نشانگر افزایش است؛ به ‌طوری ‌که در این ماه این شاخص روی 56.5واحد ایستاده که نسبت به رقم ثبت‌‌شده بهمن، یعنی 54.2، به میزان 2.3واحد رشد را نشان می‌دهد.

از طرف دیگر خودروسازان سفارش‌های دریافتی خود را با سرعت کمتری تحویل داده‌اند؛ به طوری که فاکتور «سرعت انجام و تحویل سفارش» در این ماه با افت 4.1واحدی، از 56.3واحد به 52.2واحد رسیده است. افت محقق‌شده در صورتی است که انتظار می‌رفت به خاطر نزدیکی به پایان سال خودروسازان سعی کنند پیش از عید نوروز برخی از تعهدات خود را ایفا کنند. همچنین در اسفند‌ماه «میزان صادرات» صنعت خودرو و قطعه رو به بدتر شدن رفته است. این شاخص که در بهمن 54.2واحد بود در اسفندماه به 45.7واحد رسیده است تا کاهش 8.5واحدی را ثبت کند.  البته هیچ اطلاعاتی در دست نیست که این افت صادرات از چه محلی رقم خورده، آیا صادرات به کشور خاصی کاهش یافته یا کشور خاصی واردات خودرو یا قطعه از ایران را متوقف کرده است؟

آمار و اطلاعات مشخصی برای پاسخ به این پرسش وجود ندارد، اما به هر صورت شامخ اسفندماه حاکی از افت در صادرات است. «موجودی محصول در انبار» فاکتوری است که در آخرین شامخ 1402 تقریبا ثابت مانده‌ است. موجودی محصول در انبار که در ماه میانی زمستان 47.9واحد بود، در اسفند روی 47.8واحد ایستاد تا تنها 0.1واحد افت داشته باشد. البته به دلیل ماهیت آهنگی شامخ می‌توان گفت انبارهای خودروسازان همچنان رو به خالی شدن است اما تنها سرعت آن ثابت مانده است.  «میزان استخدام و به‌کارگیری نیروی انسانی» آخرین شاخصی است که در شامخ اسفند‌‌‌ماه خودروساز‌‌‌‌‌‌‌‌‌ها مورد بررسی قرار می‌‌‌‌‌‌‌‌‌دهیم. این شاخص در این ماه از 43.8واحد به 41.3واحد رسیده است که نشان از افت 2.5واحدی آن دارد.

نظر شما
15:43 - 1403/02/30
ام جی های جذاب در راه ایران؛

در مورد D7 EV و eRX5 فردا موتورز بدانید +تصاویر و مشخصات فنی

نام خبرنگار: محسن صادقی
14:32 - 1403/02/30
قوی ترین هاچ بک بازار ایران؛

نگاهی به ام جی4 تمام الکتریکی محصول وارداتی فردا موتورز +تصاویر

نام خبرنگار: محسن صادقی
23:12 - 1403/02/28
جذاب، برقی، اسپرت!

نگاهی به Cyberster خودروی اسپرت ام جی در ایران +تصاویر و مشخصات

نام خبرنگار: محسن صادقی
17:25 - 1403/02/27
سدان وارداتی هوندا در ایران؛

هوندا سیتی شرکت آذر یورد سال با چه مشخصاتی می آید +تصاویر

نام خبرنگار: تحریریه صنعت ماشین
13:09 - 1403/02/15
سدانی در ابعاد متوسط خانوادگی در كلاس C؛

لونا GRE برقی محصول جدید ایران خودرو آشنا شوید +تصاویر و مشخصات

نام خبرنگار: تحریریه صنعت ماشین
15:22 - 1402/12/18
ارباب حلقه ها در ایران؛

آئودی Q4 E-Tron کراس اوور برقی نادین خودرو رونمایی شد +تصاویر

نام خبرنگار: تحریریه صنعت ماشین
23:20 - 1402/12/13
واردات خودرو در دولت رییسی (354)

چهار محصول سوزوکی توسط راسا موتور رونمایی شد +تصاویر

نام خبرنگار: تحریریه صنعت ماشین
16:56 - 1403/03/03
سوپرتراک 2 بیشتر شبیه قطار است!

رونمایی کن ورث از کامیون فوق العاده عجیب و خاصش +تصاویر

نام خبرنگار: تحریریه صنعت ماشین
19:36 - 1403/03/02
خودروی ولوو ساخت چین 28 هزار دلار!

ولوو از کراس اوور کوچک ئی اکس30 رونمایی کرد +تصاویر

نام خبرنگار: تحریریه صنعت ماشین
19:23 - 1403/03/02
جدیدترین خودروی هوشمند چینی؛

سدان پلاگین هیبریدی جیلی به نام 07EM-P رونمایی شد +تصاویر

نام خبرنگار: تحریریه صنعت ماشین
18:51 - 1403/02/31
این شاسی بلند خوش قیافه فقط 9 هزار دلار!

ماهیندرا XUV 3XO سطح 2 رانندگی خودران فراهم می کند +تصاویر

نام خبرنگار: تحریریه صنعت ماشین
18:03 - 1403/02/31
زبان طراحی محصولات فعلی خانواده را دنبال می کند؛

آیکان باترفلای شاسی بلند ارزان قیمت جیلی در راه بازار +تصاویر

نام خبرنگار: تحریریه صنعت ماشین
17:05 - 1403/02/31
بار دیگر تیتر رسانه های خودروئی شد؛

بریکلین ؛ خودرو عجیبی که واقعا در راه بازار است! +تصاویر

نام خبرنگار: تحریریه صنعت ماشین
16:27 - 1403/02/31
شاسی بلند جدید نیو با امکانات نجومی و قیمت زمینی!

اونو ال60 حاصل خلاقیت طراح سابق بنتلی رقیب تسلا مدل Y +تصاویر

نام خبرنگار: تحریریه صنعت ماشین
21:23 - 1403/02/21
جدیدترین دو دیفرانسیل شاسی مستقل بازار ایران؛

آفرود سواری سنگین با نیسان ترا محصول جدید مانیان خودرو +تصاویر

نام خبرنگار: تحریریه صنعت ماشین
22:54 - 1402/12/03
با 326 اسب بخار قدرت؛

تست رانندگی فونیکس تیگو 7 پرو ای پلاس در پیست آیلند +تصاویر

نام خبرنگار: محسن صادقی
02:23 - 1402/12/03
تاکسی بدون پیشرانه بنزینی؛

تجربه رانندگی با KMC e-TAXI کرمان موتور در برج میلاد +تصاویر

نام خبرنگار: محسن صادقی
00:03 - 1402/11/24
کراس اوور خوش استایل چینی؛

تست رانندگی لاماری ایما HEV در پیست آزادی +تصاویر

نام خبرنگار: محسن صادقی
15:48 - 1402/10/28
سدان خانوادگی قدرتمند و جذاب؛

تست رانندگی آریزو 8 سدان لوکس و پرآپشن فونیکس +تصاویر

نام خبرنگار: تحریریه صنعت ماشین
01:27 - 1402/09/08
بزرگترین و لوکس ترین شاسی بلند مدیران خودرو؛

تجربه رانندگی با اکستریم VX کراس اوور لوکس در پیست آیلند +تصاویر

نام خبرنگار: محسن صادقی
00:07 - 1402/09/08
بلندقامت پویا و جسور؛

تجربه رانندگی با اکستریم TXL کراس اوور لوکس مدیران خودرو +تصاویر

نام خبرنگار: محسن صادقی
19:32 - 1401/12/10
با شروع تمرین های زمستانه؛

فصل جدید فرمول یک 2023 در بحرین آغاز شد +تصاویر

نام خبرنگار: تحریریه صنعت ماشین
16:40 - 1401/11/28
برای فصل ۲۰۲۳ فرمول یک؛

استون مارتین از خودروی AMR23 رونمایی کرد +تصاویر

نام خبرنگار: تحریریه صنعت ماشین
19:49 - 1401/08/23
مدل آفرود پورشه 911 داکار معرفی شد

اسپرت ترین خودروی آفرودی جهان +تصاویر جذاب

نام خبرنگار:
18:16 - 1401/08/21

خودروی فرمول E پورشه 99X جدید معرفی شد +تصاویر

نام خبرنگار: تحریریه صنعت ماشین
00:53 - 1403/02/30
بی‌ام‌و مخملی هوش از سر خودرو بازان پراند!

نسخه خاص و استثنایی از مدل پرچمدار XM بی ام و +تصاویر

نام خبرنگار: تحریریه صنعت ماشین
01:21 - 1402/12/27
توسط برابوس تیونر معروف آلمانی؛

راکت 1000؛ از سریع ترین بنزهای روی کره زمین آشنا شوید +تصاویر

نام خبرنگار: تحریریه صنعت ماشین
21:49 - 1402/12/23
درباره دو رگه ایرانی آلمانی؛

پروژه مرسدس AMG SL 63 زیر دستان کیوانی +تصاویر

نام خبرنگار: تحریریه صنعت ماشین
13:53 - 1402/11/30
شاسی بلند و سدان را فراموش کن، ون را ببین!

نسخه خاص ون فورد ترانزیت رونمایی شد +تصاویر

نام خبرنگار: تحریریه صنعت ماشین
16:32 - 1402/10/08
بنز شاسی بلند نصفه که 1.3 میلیون دلار ارزش دارد!

جی کلاس کابریولت Refined Marques خودرو رویایی و کمیاب +تصاویر

نام خبرنگار: تحریریه صنعت ماشین
12:50 - 1402/07/26
هایلوکس جی آر اسپرت2 ؛

پیکاپ جدید تویوتا از انگلیس طلوع می کند! +تصاویر

نام خبرنگار:
19:37 - 1403/02/28
کادیلاک سایکلون ؛

خودرو 65 سال پیش که هنوز برتری فناورانه به محصولات روز دارد! +تصاویر

نام خبرنگار: تحریریه صنعت ماشین
19:18 - 1403/02/28
آلپینا B6 2.7 ؛

یکی از کمیاب ترین خودروهای جهان که خیلی گران هم نیست! +تصاویر

نام خبرنگار: تحریریه صنعت ماشین
20:12 - 1403/02/20
افسانه‌ جاودان دنیای خودرو؛

کوروت استینگری 1963 همچون نگینی درخشان می‌درخشد +تصاویر

نام خبرنگار: تحریریه صنعت ماشین
00:52 - 1403/02/20
استفاده پیشرانه 305 اسب بخاری کادیلاک؛

گیلورد گلادیاتور؛ "رولزرویس آمریکایی" را بشناسید +تصاویر

نام خبرنگار: تحریریه صنعت ماشین