کد خبر: ۶۰۲۸۲
تاریخ انتشار: ۲۹ دی ۱۴۰۲
از مجمع الجزایری بودن تا تغییر زود به زود مدیران؛

5 مشکل صنعت خودرو ایران

صنعت ماشین: کارشناسان، از جمله مشکلات صنعت خودروسازی کشور را مجمع الجزایری بودن و اتخاذ تصمیمات سلیقه ای در صنعت خودرو، پیچیده بودن صنعت خودرو، سیاه نمایی های بی مورد و تغییرات کوتاه مدت در سطح مدیران دانسته اند.
به گزارش صنعت ماشین،

 نشست علمی تخصصی مرکز با عنوان "صنعت خودروسازی در ایران؛ چالش‌ها و توصیه‌های سیاستی" با حضورمحمّد جعفری؛ معاون برنامه‌­ریزی راهبردی، توسعه و مدیریت منابع ستاد مرکزی مبارزه با قاچاق کالا و ارز ریاست جمهوری به عنوان مدیر علمی نشست و بیوک علی‌مرادلو؛ مدیر عامل گروه بهمن و  امیرمحمّد کیان‌منش؛ پژوهشگر و صاحب نظر صنعت خودروسازی برگزار شد.

5 مشکل صنعت خودرو ایران

در ابتدای نشست محمّد جعفری؛ معاون برنامه‌­ریزی راهبردی، توسعه و مدیریت منابع ستاد مرکزی مبارزه با قاچاق کالا و ارز ریاست جمهوری به عنوان مدیر علمی نشست، گفت: به عنوان یک پژوهشگر از سال 1394 به صورت خیلی ویژه روی خودرو مطالعاتی را به کمک سایر پژوهشگران و همکارانم شروع کردیم. از سال 1336 با یک وام شش میلیون تومانی شرکت خودروسازی جیپ در ایران تاسیس شد و پس از آن در سال 1338 لندرور تحت عنوان شرکت مرتب در کشور فعال شد. در سال 1341 شرکت ایران ناسیونال یا همان ایران خودرو ایجاد شد که البته دو سال قبل از آن شرکت فیات هم مجموعه کوچکی را راه اندازی کرده بود. در سال 1345 خودروی پیکان که نمادش تا اکنون هم جاری است، تولید شد. سال 1352 کارخانه جنرال موتور در ایران به بهره برداری رسید که خودروی شورولت آمریکایی را مونتاژ می‌کرد نهایتا در 1354 ما سیزده مجموعه مونتاژ خودرو در داخل کشور داشتیم که 38 درصد از این خودروسازی ها در حوزه خودروهای سواری بود و بقیه هم در حوزه های ساخت کامیون، کامیونت و خودروهای سنگین فعالیت داشتند و این یعنی در همان موقع احتمالا از کشور آلمان هم جلو زده بودیم.

جعفری افزود: پس از اتمام جنگ شرکت های خودروسازی ایران با حمایت دولت شروع به فعالیت نمودند. این امر منجر به گسترش تولید داخلی و ایجاد شرکت های قطعه سازی در کشور شد و رشد خوبی در تولید خودرو با نگرش بازارهای داخلی ایجاد شد. اگرچه همواره تقاضا کنندگان از کیفیت خودروهای تولیدی ناراضی بودند و از قیمت آنها در قیاس با دیگر کشورها اظهار نارضایتی نموده اند. در سال 1375 ایده تولید سمند آغاز شد و در سال 1382 تولید پژو 206، در سال 1383 تولید پژو پارس در سال 1385 تولید تندر 90 و در سال 1390 تولید دنا کلید خوردند.

جعفری ادامه داد: در دهه 90 نیز خودروهایی همچون کوییک و تارا تولید شدند اما تولید این خودروها بنا به دلایلی نه کیفیت تولیدات قبل را داشت و نه تقاضاکنندگان میل چندانی به خرید این خودروها داشتند. دلایلی همچون نحوه قیمت گذاری خودرو، مالکیت و مدیریت شرکت های خودروسازی و اقتصاد سیاسی حاکم بر صنعت خودرو از جمله عواملی هستند که صنعت خودرو را از سال ١٣٩٦ به بعد به ورطه ورشکستگی کشانده اند و نه تنها نارضایتی خودروسازان بلکه نارضایتی عموم مردم را هم به وجود آورده است. همچنین بی ثباتی قیمت خودرو یکی از مهم ترین نگرانی ها و اصلی ترین دغدغه مردم است. از طرفی تفاوت قیمت خودرو در کارخانه و بازار فسادهای بسیاری ایجاد کرده که باید با بررسی راهکارهای مناسب در صدد رفع این مشکلات برآمد.

وی ادامه داد: روند نحوه تعیین قیمت خودرو در طول زمان بسیار متغیر بوده و طبق یک استاندارد و اصول در طول زمان پیش نرفته است. متأسفانه از سال 1391 به بعد تقریباً هیچگونه کنترل خاصی بر روی قیمت گذاری خودرو در این صنعت وجود نداشته و بازار خودرو از این سال به بعد ملتهب شده است.

وی همچنین مواردی از قبیل آلودگی هوا، افزایش مصرف سوخت، بالا رفتن قیمت قطعات خودرویی، از بین رفتن منابع محیط زیستی، نارضایتی مردم و افزایش تصادفات خودرویی را نتیجه استفاده از خودروهای فرسوده دانست.

در ادامه این نشست،  بیوک علی‌مرادلو؛ مدیر عامل گروه بهمن، گفت: صنعت خودرو در سطح جهان یکی از موضوعات مهم سیاسی، اجتماعی و اقتصادی است، بطوری که رشد یا رکود این صنعت همیشه همگام با رشد و یا رکود شاخص های اقتصاد جهانی بوده است. در ایران نیز این صنعت بیشترین توجهات اقتصادی سیاسی و اجتماعی را به خود معطوف داشته است .لذا با توجه به اهمیت این صنعت در ادامه به بررسی صنعت خودروی ایران و جهان می‌پردازیم.

وی افزود: لازم است این نکته را خاطرنشان کنم که در خیلی از کشورها خودرو فقط یک وسیله است که یا برای حمل و نقل افراد و یا برای حمل بار از آن استفاده می شود اما در کشور ما علاوه بر استفاده از خودرو به عنوان وسیله نقلیه از خودرو به عنوان یک وسیله سرمایه‌ای و همچنین یک وسیله کاری استفاده می شود و یک محل درآمد برای قشر متوسط جامعه است.

بیوک علی‌مرادلو  در مورد وضعیت خودروسازی در جهان گفت: کل درآمد صنعت خودرو در جهان 3 هزار میلیارد دلار است که 3 درصد از سهم GDP جهان را به خود اختصاص داده است و حدود 60 میلیون نفر در این صنعت در جهان اشتغال مستقیم و غیر مستقیم دارند. همچنین این صنعت حدود 750 میلیارد دلار برای کشورها و دولت ها درآمدزایی دارد که رتبه اول درآمدزایی دولت هاست و به عنوان لوکوموتیو اقتصاد به شمار می رود و جالب است بدانید این صنعت پیشران 60 صنعت دیگر است. علاوه بر این ها صنعت خودروسازی در جهان با 1250 میلیارد دلار رتبه اول تجارت جهانی را به خود اختصاص داده است.

وی ادامه داد: رتبه ایران در تعداد تولید خودرو در دنیا در سال 2019 بیستم بود که در حال حاضر عدد شانزدهم دنیا را به خود اختصاص داده است. این در حالی است که چین با یک فاصله معنی داری در این صنعت از سایر کشورها پیشی گرفته است و عملا در بازارهای جهانی نقش خودروهای چینی هم به لحاظ تیراژ تولید و هم به لحاظ تکنولوژی بسیار پررنگ تر شده است.

علی‌مرادلو در مورد صادرات صنایع مختلف خودرو در دنیا گفت: در سال 2021 صادرات صنایع مختلف دنیا 710.4 میلیارد دلار بوده که 40.4 نیز به قطعات خودروها اختصاص داشته و 141.1 میلیارد دلار نیز به کامیون ها و وسایل نقلیه سنگین اختصاص داشته است. ما اگر صنعت خودروسازی را به عنوان یک کشور در نظر بگیریم با این عدد و ارقام این صنعت، ششمین اقتصاد دنیا به حساب می آید.

وی در ادامه در مورد ترکیب اشتغال صنعت خودروسازی گفت: در صنعت خودروسازی دنیا حدود 60 میلیون نفر مشغول به فعالیت هستند که 17 درصد از این افراد اشتغال مستقیم در خودروسازی و قطعات خودروسازی دارند و حدود 83 درصد نیز به صورت غیرمستقیم در صنایع بالادستی و فعالیت های پایین دستی این صنعت مشغول به فعالیت هستند. اگر اشتغال مستقیم و غیرمستقیم را در نظر بگیریم حدود 5 درصد از اشتغال صنعتی در جهان وابسته به این صنعت است.

بیوک علی‌مرادلو در مورد خصوصیات صنعت خودروسازی افزود: مواردی همچون رقابتی کشنده، تولید انبوه سفارش شده، تعداد محدود بازیگران اصلی خودروسازی، غولهای فناوری و FSSها، زنجیره جهانی توسعه و اقتصاد مبتنی بر آبشار فناوری و حضور بازیگران جدید مانند اپل، گوگل، هوآوی و... در توسعه خودروهای خودران از جمله ویژگی های صنعت خودروسازی در جهان امروز به شمار می رود.

وی همچنین مواردی چون مشارکت در سطح خودروسازی، برنامه منسجم و بلندمدت و سرمایه گذاری در تحقیق و توسعه صنعت خودروسازی و همچنین مشارکت شرکت ها با یکدیگر در توسعه تکنولوژی را از عوامل کلیدی موفقیت و بهبود کیفیت خودروسازی در دنیا دانست.

علی‌مرادلو  اما در مورد وضعیت خودروسازی در ایران گفت: در این صنعت حدود 800 هزار نفر به صورت مستقیم و غیر مستقیم در حال فعالیت هستند که 12 درصد سهم از ارزش افزوده در این صنعت ایجاد می شود. در حال حاضر ایران در رتبه 16 خودروسازی دنیا قرار دارد و تقاضای واقعی خودرو حدود  یک میلیون دستگاه در سال می باشد که البته ظرفیت ایجاد شده در تولید صنعت خودرو در سال 2.2 میلیون دستگاه است و این سوال مطرح است که چرا علی رغم وجود این ظرفیت بالا، از تمام توان برای تولید خودرو استفاده نمی شود و یا اگر نیازی به این تعداد تولید خودرو نیست، چرا چنین ظرفیتی ایجاد شده است.

وی در ادامه مواردی از قبیل عدم سرمایه گذاری در تحقیق و توسعه، زیان­ده بودن، تصدی گری دولتی، عدم وجود برنامه و ادامه حاکمیت عوامل آسیب زننده به صنعت خودرو، استراتژی صنعتی متغیر و بعضا نامعلوم، عدم همکاری با سایر خودروسازان، استفاده از نیروی انسانی ناکارآمد در برخی از سطوح مدیریتی، خریدهای خارجی بعضا به صورت موازی از واسطه های غیر اصلی، عدم سرمایه گذاری درست در به ­روزرسانی و نگهداری تجهیزات تولید، گردش مالی کند و هزینه مالی بالا و عدم وجود راهبرد مشخص در سطح ملی را از جمله واقعیتهای موجود در صنعت خودروسازی کشور دانست.

مدیر عامل گروه بهمن در انتها در ارائه راهکارهای بهبود صنعت خودروسازی در کشور به راهکارهایی چون خروج دولت از تصدی گری، حذف قیمت گذاری دستوری، تعیین شفاف عوامل تاثیر گذار بر روی برنامه ­های میان مدت و بلند مدت خودروسازان و حرکت به سمت تولید خودروهای با تکنولوژی نوین و استفاده از فرصت توافقنامه 25 ساله با مدیریت بخش خصوصی برای انتقال تکنولوژی و تولید خودروهای مشترک اشاره کرد.

در ادامه نشست، امیرمحمّد کیان‌منش؛ پژوهشگر و صاحب نظر صنعت خودروسازی، گفت: یکی از تاثیرگذار ترین عوامل محیطی که باید به آن توجه کرد این است که، ما رتبه یک تحریم های جهانی را قبل از آخرین دور تحریمی که علیه روسیه تنظیم شد داشتیم و این واقعیت باعث می شود که ما محیط اقتصادی که داریم درآن زندگی می کنیم، قابل قیاس با هیچ یک از رقبای جهانی نباشد؛ بنابراین شرایط تحریمی روی اقتصاد ما بسیار تاثیرگذار بوده است و بر روی صنعت خودرو سازی هم تاثیر منفی داشته است که البته این شرایط محیطی ایجاب می کرد که ما یک انسجام سیاستگذاری را داشته باشیم که این انسجام در صنعت خودرو در حال حاضر وجود ندارد.

وی ادامه داد: در بسیاری از خودروهای تولیدی در دو خودروساز کشور خوشبختانه توانسته ایم به داخلی سازی بیش از 70 درصد در قطعات برسیم اما در معدود قطعاتی که بعضا قطعات کلیدی نیز می باشند ما نیازمند واردات هستیم به همین علت خودروسازی برای تامین این قطعات نیازمند واردات از دیگر کشورها که عمده آنها چین است، می باشد. عدم تامین به موقع ارز برای خودروسازان کشور موجب شده که روند تولید خودروسازان رشد قابل توجهی نداشته باشد، زیرا عملا قطعه مورد نیاز آنها به خط تولید نرسیده است. به همین دلیل اگر وزارت صمت هدف گذاری را در برنامه خود اعلام می کند باید همه جوانب آن مانند افزایش نیاز ارزی خودروسازان و تامین به موقع آن را نیز در برنامه خود قرار دهد.

این پژوهشگر و صاحب نظر صنعت خودروسازی در ادامه گفت: یکی از شروط اصلی خودوسازان برای افزایش تولید امسال تامین نهاده های تولید با حمایت وزارت صمت بود که این مهم با توجه به شرایط کشور و گلوگاه های تولید در صنعت فولاد برآورده نشد. همچنین در تابستانی که گذشت خودروسازان روزهای بیشتری را با خاموشی و عدم تولید به علت کمبود برق مواجه بودند که همین امر باعث عقب افتادگی از برنامه تولیدشان شد.

امیرمحمّد کیان‌منش؛ افزود: با ورود دوباره شورای رقابت در بحث قیمت گذاری خودرو در اواخر سال 1401، قیمت خودرو با محاسبه بهای تمام شده موجود در صورتهای مالی شش ماهه اول سال 1401 محاسبه و پس از کش و قوس های فراوان اعلام شد. نکته مهم و تاثیرگذار این ماجرا افزایش شدید قیمت ارز در نیمه دوم سال 1401 بود که در صورتهای مالی نیمه اول 1401 هویدا نبود و قیمت تمام شده خودروها را به شدت بالا می برد و مورد اعتراض شدید خودروسازان واقع شد، لکن تا امروز ملاک فروش خودروسازان همان قیمت اولیه محاسبه شده است.

وی همچنین در مورد خودروسازان خصوصی گفت: 12 خودروساز فعال در بخش خصوصی کشور وجود دارند. در سال 1402 بیشترین نرخ رشد تولید به خودروسازان خصوصی کشور تعلق داشته است که از 68383 دستگاه خودرو در هفت ماه نخست سال 1401 به 129300 دستگاه خودرو در هفت ماه نخست امسال رسیده اند که رشد بیش از 185 درصدی را نشان می­دهد.

در انتهای نشست، کارشناسان و صاحب‌نظران حاضر در نشست به بیان نقطه‌نظرات و سؤالات خود پرداختند.

در کل کارشناسان، از مشکلات اقتصاد کشور به طور کل و همچنین صنعت خودرو سازی به طور جزء را مجمع الجزایری و اتخاذ تصمیمات سلیقه ای در صنعت خودرو و اقتصاد کشور، تغییرات کوتاه مدت در سطح مدیران، پیچیده بودن صنعت خودرو دانسته و سیاه نمایی در این صنعت دانسته اند.

نظر شما
23:20 - 1402/12/13
واردات خودرو در دولت رییسی (354)

چهار محصول سوزوکی توسط راسا موتور رونمایی شد +تصاویر

نام خبرنگار: تحریریه صنعت ماشین
17:10 - 1402/12/13
محصول شرکت KG Mobility؛

"پیکاپ خان" توسط خودروسازی ایلیا می آید +تصاویر

نام خبرنگار: تحریریه صنعت ماشین
16:08 - 1402/12/03
Q4 E-Tron یک کراس اوور تمام الکتریکی؛

آئودی توسط نادین خودرو وارد ایران شد +تصاویر

نام خبرنگار: تحریریه صنعت ماشین
03:51 - 1402/12/03
شهری و بدون آلاینده؛

نگاهی به KMC E10X فسقلی برقی کرمان موتور +تصاویر

نام خبرنگار: محسن صادقی
16:49 - 1402/11/28
در کنار مدل‌های کیکس، سیلفی و ایکس تریل؛

نیسان قشقایی 2024 توسط نامی خودرو به ایران آمد +تصاویر و مشخصات

نام خبرنگار: تحریریه صنعت ماشین
22:27 - 1402/11/17
مناسب حمل سوخت و کالاهای خطرناک؛

کامیون شکموتو X5000L آرین دیزل مجوز ADR دریافت کرد

نام خبرنگار: محسن صادقی
18:34 - 1402/11/16
بازگشت بچه های موریس!

بازگشت خودروهای ام جی به سبد محصولات فردا موتورز +تصاویر

نام خبرنگار: محسن صادقی
17:02 - 1402/12/13
چانگان چینی،

پیکاپ هانتر را به عنوان یک اولین به جهان معرفی کرد! +تصاویر

نام خبرنگار: تحریریه صنعت ماشین
18:16 - 1402/12/10
به دنبال بهبود حضور در بازارهای بین المللی؛

ام جی 9 و ام جی اس9 در نمایشگاه ژنو معرفی شد +تصاویر

نام خبرنگار: تحریریه صنعت ماشین
09:08 - 1402/12/09
رنو 5 و نان باگت آن مهم ترین رویداد خودرویی امسال است!

رنو 5 ستاره جدید نمایشگاه ژنو رونمایی شد +تصاویر

نام خبرنگار: تحریریه صنعت ماشین
15:39 - 1402/12/08
خودرویی که سابقه حضور در ایران را دارد؛

ام جی3 جدید در نمایشگاه خودرو ژنو رونمایی شد +تصاویر

نام خبرنگار: تحریریه صنعت ماشین
15:17 - 1402/12/08
رنو سنیک ئی تک؛

بهترین خودرو جهان در نمایشگاه ژنو رونمایی شد! +تصاویر

نام خبرنگار: تحریریه صنعت ماشین
17:08 - 1402/12/07
لی اوتو مگا ؛

معرفی MPV چینی که از پورشه تایکان هم بهتر است! +تصاویر

نام خبرنگار: تحریریه صنعت ماشین
20:56 - 1402/12/06
خودروی عجیب الخلقه؛

زاگاتو از خودروی 40 میلیارد تومانی رونمایی کرد +تصاویر

نام خبرنگار: تحریریه صنعت ماشین
22:54 - 1402/12/03
با 326 اسب بخار قدرت؛

تست رانندگی فونیکس تیگو 7 پرو ای پلاس در پیست آیلند +تصاویر

نام خبرنگار: محسن صادقی
02:23 - 1402/12/03
تاکسی بدون پیشرانه بنزینی؛

تجربه رانندگی با KMC e-TAXI کرمان موتور در برج میلاد +تصاویر

نام خبرنگار: محسن صادقی
00:03 - 1402/11/24
کراس اوور خوش استایل چینی؛

تست رانندگی لاماری ایما HEV در پیست آزادی +تصاویر

نام خبرنگار: محسن صادقی
15:48 - 1402/10/28
سدان خانوادگی قدرتمند و جذاب؛

تست رانندگی آریزو 8 سدان لوکس و پرآپشن فونیکس +تصاویر

نام خبرنگار: تحریریه صنعت ماشین
01:27 - 1402/09/08
بزرگترین و لوکس ترین شاسی بلند مدیران خودرو؛

تجربه رانندگی با اکستریم VX کراس اوور لوکس در پیست آیلند +تصاویر

نام خبرنگار: محسن صادقی
00:07 - 1402/09/08
بلندقامت پویا و جسور؛

تجربه رانندگی با اکستریم TXL کراس اوور لوکس مدیران خودرو +تصاویر

نام خبرنگار: محسن صادقی
18:54 - 1402/07/21
با قدرت و آپشن های بیشتر؛

تجربه رانندگی با فونیکس تیگو 7 پرومکس در پیست آزادی +تصاویر

نام خبرنگار: محسن صادقی
19:32 - 1401/12/10
با شروع تمرین های زمستانه؛

فصل جدید فرمول یک 2023 در بحرین آغاز شد +تصاویر

نام خبرنگار: تحریریه صنعت ماشین
16:40 - 1401/11/28
برای فصل ۲۰۲۳ فرمول یک؛

استون مارتین از خودروی AMR23 رونمایی کرد +تصاویر

نام خبرنگار: تحریریه صنعت ماشین
19:49 - 1401/08/23
مدل آفرود پورشه 911 داکار معرفی شد

اسپرت ترین خودروی آفرودی جهان +تصاویر جذاب

نام خبرنگار:
18:16 - 1401/08/21

خودروی فرمول E پورشه 99X جدید معرفی شد +تصاویر

نام خبرنگار: تحریریه صنعت ماشین
13:53 - 1402/11/30
شاسی بلند و سدان را فراموش کن، ون را ببین!

نسخه خاص ون فورد ترانزیت رونمایی شد +تصاویر

نام خبرنگار: تحریریه صنعت ماشین
16:32 - 1402/10/08
بنز شاسی بلند نصفه که 1.3 میلیون دلار ارزش دارد!

جی کلاس کابریولت Refined Marques خودرو رویایی و کمیاب +تصاویر

نام خبرنگار: تحریریه صنعت ماشین
12:50 - 1402/07/26
هایلوکس جی آر اسپرت2 ؛

پیکاپ جدید تویوتا از انگلیس طلوع می کند! +تصاویر

نام خبرنگار:
14:18 - 1402/06/25
با ۱۰۰۰ اسب بخار قدرت؛

تیونینگ آئودی RS6 و RS7 توسط ABT معرفی شد +تصاویر

نام خبرنگار: محسن صادقی
13:51 - 1402/06/25
تقویت پیشرانه، سیستم تعلیق و ترمزها؛

بی ام و 2002 Tii آلپینا کلاسیک زیر دستان تیونینگ منهارت +تصاویر

نام خبرنگار: محسن صادقی
13:40 - 1402/06/25
با قدرت بیشتر از لامبورگینی روئلتو!

بی ام و M3 تیون شده 1026 اسب بخار قدرت معرفی شد +تصاویر

نام خبرنگار: محسن صادقی
15:18 - 1402/12/12

این مرسدس کی تمام می شود؟! +تصاویر

نام خبرنگار: تحریریه صنعت ماشین
15:08 - 1402/11/26

جواهر مرسدس بنز با لباس Rieger +تصاویر

نام خبرنگار: تحریریه صنعت ماشین
10:01 - 1402/11/15
سیتروئن 2سی وی؛

این خودرو ژیان در جهان رکوردار شد! +تصاویر

نام خبرنگار: تحریریه صنعت ماشین