کد خبر: ۵۳۱۶۴
تاریخ انتشار: ۳۰ دی ۱۴۰۱
نویسنده:  تحریریه صنعت ماشین
داوود نوروزبیگی کارشناس ارشد رسانه و خودرو
به گزارش صنعت ماشین،  داود نوروزبیگی، کارشناس ارشد رسانه و خودرو نوشت: به‌دنبال پایان مهلت قانونی مصوبه شورای عالی هماهنگی اقتصادی قوای سه‌گانه مبنی بر تعیین قیمت خودرو توسط ستاد تنظیم بازار، شورای رقابت بار دیگر به حوزه تعیین دستورالعمل قیمت خودرو ورود پیدا کرده است و قراراست جلسه‌ای در شورای رقابت برای کار کارشناسی تعیین دستورالعمل قیمت‌گذاری خودرو برگزار شود و به‌زودی باید شاهد تصمیم شورای رقابت در مورد بازار خودرو باشیم. این در حالی است که حضور شورای رقابت در صنعت و بازار خودرو خوش‌خاطره نیست و خودروسازان هنوز هم گرفتار نتایج زیان‌بار آن هستند.

با بازشدن پای شورای رقابت به قیمت ‌ذاری خودرو از سال 91، سود سه خودروساز بزرگ کشور (ایران‌خودرو، سایپا و پارس‌خودرو) به زیان انباشته تبدیل شد و در عرض یک دهه این زیان، رشدی چشمگیری را تجربه کرد.

آخرین صورت‌های مالی این شرکت‌ها در پایان شهریور ۱۴۰۱ از افزیش زیان انباشته سه خودروساز بزرگ کشور به ۷۹هزار میلیارد تومان خبر می‌دهد.

به گفته کارشناسان، دلیل عمده زیان‌ده شدن خودروسازان در این سال‌ها از یک‌سو به رشد هزینه‌های مالی این شرکت‌ها برمی‌گردد و از سوی دیگر با جهش نرخ ارز در ارتباط است. در این میان، مهم‌ترین عامل ماشین زیان‌سازی خودروسازان به اقتصاد دستوری و قیمت‌گذاری غلط شورای رقابت با فرمولی خلق‌الساعه بازمی‌گردد که هم تولیدکننده را متضرر کرد و هم مصرف‌کنندگان را ناراضی.

اگر از ابتدای سال ۱۴۰۰ عرضه بورسی خودرو کلید می‌خورد، زیان انباشته ۶۸هزار میلیارد تومانی دو خودروساز بزرگ یعنی ایران‌خودرو و سایپا تا شهریور ۱۴۰۱ به سود انباشته ۴هزار میلیارد تومانی تبدیل می‌شد که این سود صرف سرمایه‌گذاری در طرح‌های توسعه محصولات جدید و افزایش ظرفیت تولید و عرضه می‌شد

قیمت‌گذاری دستوری؛ یک بمب ساعتی در بازار خودرو

‌آن‌چه که موجب قیمت‌گذاری شورای رقابت در بازار خودرو شد، تفسیری از یک قانون است که در ذات خود با ابهام مواجه است؛ براساس قانون ملی رقابت، شورا باید به بازارهایی که در شرایط انحصار قرار دارد، ورود کند و شورای رقابت از زمانی که بازار خودرو را انحصاری تشخیص داده به آن ورود کرده، اما تاکنون هیچ دستاوردی برای اقتصاد ملی کشور به دنبال نداشته است. این در حالی است که امروزه در صنعت خودرو، ۳۸ درصد از نظر ریالی و بیش از ۱۲ درصد از نظر تعدادی، سهم بازار متعلق به خودروسازان غیر ایران‌خودرو و سایپا بوده و واردات خودرو نیز شکل گرفته است.

بر این اساس و با توجه به مولفه‌های اقتصادی، درحال‌حاضر نمی‌توان گفت که این بازار انحصاری است. این سوالی است که مدیرعامل گروه صنعتی ایران‌خودرو در میزگرد تخصصی «تبیین و بررسی اثرات عرضه خودرو در بورس کالا» مطرح کرده است تا نخبگان اقتصادی و دانشگاهی موضوع انحصار و قیمت‌گذاری دستوری را در قالب یک پروژه بررسی کنند.

.قیمت‌گذاری دستوری حاصلی جز توزیع رانت نداشته و مصداق آن است که دست در جیب سهامداران کنیم یا این‌که یک بمب ساعتی در بازار خودرو کار بگذاریم. چراکه دیر یا زود، فنر فشرده قیمت خودرو به‌شکلی انفجاری رها می‌شود.

رخلاف ادعای برخی افراد که بورس کالا را محملی برای گرانی خودرو در بازار عنوان کرده‌اند، براساس شواهد موجود؛ خودروهای عرضه‌شده در بورس کالا پایین‌تر از قیمت بازار به فروش رفته و حتی برای برخی از خودروها مشتری نبوده و با همان قیمت پایه کارخانه در بورس فروخته شده‌اند

مخالفت با عرضه بورسی خودرو به‌رغم مزایای بسیار

براساس برآورد کارشناسان، طی دو سال اخیر تقریبا 250هزار میلیارد تومان از محل رانت مابه‌التفاوت قیمت کارخانه و بازار به دلالان و خریداران خودرو به روش قرعه‌کشی، پرداخت شده است. اما حالا که همگان - از وزاری اقتصاد و صمت گرفته تا کارشناسان اقتصادی و خبرگان صنعت خودرو - دوای درد و راه جبران زیان عظیم خودروسازان، تنظیم بازار و رسیدن خودرو به‌دست مصرف‌کنندگان واقعی را عرضه خودرو در بورس کالا و تداوم آن تشخیص داده‌اند، عده‌ای در این میان سنگ‌اندازی می‌کنند و دایه مهربان‌تر از مادر شده‌اند و بورس را محملی برای گرانی خودرو در بازار می‌خوانند.

متاسفانه عده‌ای از نمایندگان مجلس هم به‌جای حمایت از تولید پایدار و مصرف‌کننده واقعی در شرایط جنگ اقتصادی و تحریم هم‌صدای آنان شده‌اند. درحالی‌که براساس شواهد موجود، خودروهای عرضه‌شده در بورس کالا پایین‌تر از قیمت بازار به فروش رفته و حتی برای برخی از خودروها مشتری نبوده و با همان قیمت پایه کارخانه در بورس فروخته شده‌اند.

به عنوان نمونه، ۱۰هزار دستگاه دناپلاس دستی برای نخستین بار در بورس کالا عرضه شد که نزدیک به ۱۷هزار تقاضا داشت. این خودرو در بورس کالا با قیمت متوسط ۳۸۰میلیون و ۸۰۰هزار تومان معامله شد.

به عبارت دیگر، این خودرو با رقابت ۱۰۱ درصدی نسبت به قیمت پایه ۱۸۹.۵میلیون تومانی معامله شد. هزینه تمام‌شده دناپلاس بورسی با افزودن ۱۳ درصد مالیات و ۴.۴میلیون تومان هزینه‌های جانبی (هزینه پلاک، شماره‌گذاری و بیمه و هزینه مربوط به کارمزدها) برابر با ۴۳۵میلیون تومان می‌شود.

البته با توجه به تحویل دوماهه این خودرو، اگر فرض کنیم هزینه خواب پول ماهانه ۲.۵ درصد باشد، مجموع هزینه واقعی که خریداران متقبل می‌شوند، حدود ۴۵۶میلیون تومان برآورد می‌شود؛ درحالی‌که خودرو دناپلاس دستی سفید در بازار حدود 600میلیون تومان است.

عرضه ۳۶هزار دستگاه از محصولات ایران‌خودرو در بورس

بنا به گفته مدیرعامل ایران‌خودرو، بیش از ۳۶هزار دستگاه خودرو از محصولات ایران‌خودرو در بورس کالا عرضه شده که سبب جلوگیری از زیان ۲۸۰۰میلیارد تومانی شده و تقریبا به همین میزان نیز زیان انباشته سال قبل کاهش یافته است. همچنین پس از ورود خودرو تارا، هایما، 207، دناپلاس توربو و شاهین در بورس کالا رقابت مناسبی برای این خودروها به وجود آمده است. حال این سوال مطرح است که اگر از ابتدای سال ۱۴۰۰ چنین سیاستی دنبال می‌شد، دو خودروساز بزرگ کشور از منظر سود و زیان چه وضعیتی داشتند.

بررسی‌ کارشناسان نشان می‌دهد؛ در این صورت، زیان انباشته ۶۸هزار میلیارد تومانی دو خودروساز بزرگ یعنی ایران‌خودرو و سایپا تا شهریور ۱۴۰۱ به سود انباشته ۴هزار میلیارد تومانی تبدیل می‌شد که این سود صرف سرمایه‌گذاری در طرح‌های توسعه محصولات جدید و افزایش ظرفیت تولید و عرضه می‌شد.

با تداوم عرضه خودرو در بورس کالا هم مصرف‌کننده واقعی و هم خودروساز از این بازی برد–برد راضی بوده و این امر خط پایانی خواهد بود بر قیمت‌گذاری دستوری و بهشت دلالان. سهامداران خودرویی نیز درخواست تداوم عرضه خودرو در بورس کالا را از دولت سیزدهم دارند تا بعد از چند سال طعم سود را بچشند.
نظر شما
نام:
ایمیل:
* نظر:
محموله جیلی کول ری (Coolray) وارد ایران شد +تصاویر
واردات خودرو در دولت رییسی (142)

محموله جیلی کول ری (Coolray) وارد ایران شد +تصاویر

نام خبرنگار: تحریریه صنعت ماشین
تیگو 8 پرو مکس در نمایشگاه خودرو کرمان معرفی شد +تصاویر
تنها شاسی بلند چهار چرخ محرک چینی حال حاضر در ایران؛

تیگو 8 پرو مکس در نمایشگاه خودرو کرمان معرفی شد +تصاویر

نام خبرنگار: تحریریه صنعت ماشین
چانگان UNI-T کراس اوور زیبای سایپا را بیشتر بشناسید +تصاویر
آشنایی بیشتر با محصول جدید سایپا؛

چانگان UNI-T کراس اوور زیبای سایپا را بیشتر بشناسید +تصاویر

نام خبرنگار: تحریریه صنعت ماشین
فونیکس FX محصول جدید مدیران خودرو رونمایی شد +تصاویر و قیمت
با شعار هنر آینده و با تمرکز بر نسل جوان؛

فونیکس FX محصول جدید مدیران خودرو رونمایی شد +تصاویر و قیمت

نام خبرنگار: تحریریه صنعت ماشین
هایکان A06؛ سدان چینی که حتما باید دید! +تصاویر

هایکان A06؛ سدان چینی که حتما باید دید! +تصاویر

نام خبرنگار: تحریریه صنعت ماشین
شاسی بلند چینی با حس استون مارتین! +تصاویر
آی ام LS7؛

شاسی بلند چینی با حس استون مارتین! +تصاویر

نام خبرنگار: تحریریه صنعت ماشین
سدان جدید چینی که طراحی متفاوتی دارد! +تصاویر
لیپ C01؛

سدان جدید چینی که طراحی متفاوتی دارد! +تصاویر

نام خبرنگار: تحریریه صنعت ماشین
خودرویی از برند باکیفیت و قابل اعتماد چینی! +تصاویر
نتا S؛

خودرویی از برند باکیفیت و قابل اعتماد چینی! +تصاویر

نام خبرنگار: تحریریه صنعت ماشین
مزدا 2 جدید؛ یک جعبه مداد رنگی 198 تایی! +تصاویر

مزدا 2 جدید؛ یک جعبه مداد رنگی 198 تایی! +تصاویر

نام خبرنگار: تحریریه صنعت ماشین
تجربه رانندگی با مرسدس G63 4×4² گران و شگفت انگیز! +تصاویر
خبر بزرگ برای طرفداران ثروتمند آفرود؛

تجربه رانندگی با مرسدس G63 4×4² گران و شگفت انگیز! +تصاویر

نام خبرنگار: تحریریه صنعت ماشین
تجربه رانندگی با تیارا کراس اوور هفت نفره خانوادگی مکث موتور +تصاویر
گزینه ای مناسب برای خانواده های پرجمعیت؛

تجربه رانندگی با تیارا کراس اوور هفت نفره خانوادگی مکث موتور +تصاویر

نام خبرنگار: محسن صادقی
تجربه رانندگی با فونیکس FX مدیران خودرو در پیست آزادی +تصاویر
خودرویی ساختارشکن و کاملاً جدید؛

تجربه رانندگی با فونیکس FX مدیران خودرو در پیست آزادی +تصاویر

نام خبرنگار: تحریریه صنعت ماشین
تجربه رانندگی با شورولت کوروت Z06 جدید +تصاویر
بهترین سوپراسپرت تاریخ آمریکا؛

تجربه رانندگی با شورولت کوروت Z06 جدید +تصاویر

نام خبرنگار: تحریریه صنعت ماشین
ارتقای کادیلاک اسکالید

ارتقای کادیلاک اسکالید

نام خبرنگار: تحریریه صنعت ماشین
نسخه ویژه شلبی موستانگ با نشان سنتنیال +تصاویر
کیک تولدی برای یک ستاره؛

نسخه ویژه شلبی موستانگ با نشان سنتنیال +تصاویر

نام خبرنگار: تحریریه صنعت ماشین
خودروی لوکس و عجیب منصوری رونمایی شد +تصاویر
ایده نامتعارف خودروساز ایرانی-آلمانی برای بنتلی

خودروی لوکس و عجیب منصوری رونمایی شد +تصاویر

نام خبرنگار: تحریریه صنعت ماشین
تی اکس 5 فرلیدی پروژه جدید کان دیزاین تیونر +تصاویر
این تاکسی لندنی 121 هزار دلار قیمت دارد!

تی اکس 5 فرلیدی پروژه جدید کان دیزاین تیونر +تصاویر

نام خبرنگار: تحریریه صنعت ماشین
لباسی برای اولین شاسی بلند فراری +تصاویر
پوروسانگوئه DMC؛

لباسی برای اولین شاسی بلند فراری +تصاویر

نام خبرنگار: تحریریه صنعت ماشین
چگونه منهارت پرفورمنس یک هیولا را پرورش می دهد؟! +تصاویر
دیدنی ترین ب ام و M4 CSL؛

چگونه منهارت پرفورمنس یک هیولا را پرورش می دهد؟! +تصاویر

نام خبرنگار: تحریریه صنعت ماشین
فائینا؛ لامبورگینی یگانه! +تصاویر

فائینا؛ لامبورگینی یگانه! +تصاویر

نام خبرنگار: تحریریه صنعت ماشین
یک خودروی عجیب با پیشرانه موتورسیکلت ب ام و +تصاویر
باراموندا؛

یک خودروی عجیب با پیشرانه موتورسیکلت ب ام و +تصاویر

نام خبرنگار: تحریریه صنعت ماشین
پروژه مرموز و ناشناخته خودروساز آلمانی! +تصاویر
مرسدس بنز اس ال اکس(SLX)؛

پروژه مرموز و ناشناخته خودروساز آلمانی! +تصاویر

نام خبرنگار: تحریریه صنعت ماشین